Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Kritische vragen vanuit Tweede Kamer over EU-migratievoorstellen

5 november 2018Migratie

Afgelopen woensdag (31 oktober) zijn de migratievoorstellen van de Europese Commissie behandeld in een commissievergadering van de Tweede Kamer. Tijdens dit overleg werden door Kamerleden kritische vragen gesteld aan Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid, Mark Harbers. Voor decentrale overheden kunnen de migratievoorstellen voor veranderingen gaan zorgen, met name rondom vreemdelingendetentie en de manier waarop de lokale veiligheidsdiensten en politie hiermee om moeten gaan. Bovendien zullen gemeenten naar verwachting verantwoordelijk worden voor de inburgering van statushouders.

EU-migratievoorstellen van de Commissie

Migratie is een van de prioriteiten van de Europese Unie en de Europese Commissie. De Europese migratieagenda is erop gericht om de migratieproblemen aan de Europese buitengrenzen op te lossen, onder andere door Frontex, Europol en het Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken te versterken. Ook wil de Commissie illegale migratie verminderen, de buitengrenzen beveiligen en het gemeenschappelijk asielbeleid versterken.

Op 12 september heeft de Europese Commissie drie voorstellen gepresenteerd in het kader van het Europees migratiebeleid. De Tweede Kamer heeft een behandelvoorbehoud gemaakt op deze voorstellen, wat inhoudt dat het parlement eerst met de regering debatteert over deze voorstellen voordat de regering erover zal stemmen. De voorstellen gaan over de Europese Grens- en Kustwacht, het Asielagentschap van de EU en de Terugkeerrichtlijn.

Europese Grens- en Kustwacht (Frontex)

Voorstel Europese Commissie

Frontex is de Europese Grens- en Kustwacht en helpt bij de bescherming van de Europese buitengrenzen. De Commissie stelt voor om de mogelijkheden en bevoegdheden van Frontex uit te breiden. Dit wil zij doen door een korps van 10.000 grenswachters op te zetten en het budget voor Frontex te verdrievoudigen. Ook bevat het voorstel de bevoegdheid van de Commissie om Frontex in sommige gevallen zonder toestemming van de lidstaten in te zetten aan de buitengrenzen.

Reactie Tweede Kamer

De Tweede Kamer sprak de zorg uit dat Frontex met de nieuwe bevoegdheden te veel zou gaan lijken op een Europees leger en sommige Kamerleden vonden de bewapening van de grens- en kustwachters te uitgebreid. Staatssecretaris Harbers was hierover van mening dat de Commissie met een betere onderbouwing voor deze plannen moet komen en uitvraag moet doen in de lidstaten over wat zij nodig achten.

Europees asielagentschap

Voorstel Europese Commissie

De Commissie wil van het Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken een Europees Asielagentschap maken. Dit agentschap zal het gehele proces van asielaanvragen uitvoeren, maar de uiteindelijke beslissing over een aanvraag blijft aan de lidstaten.

Reactie Tweede Kamer

Met betrekking tot dit onderwerp heeft de Tweede Kamer gevraagd of het agentschap enkel in opdracht van een lidstaat de asielprocedure mag uitvoeren of tevens ongevraagd, en hoeveel ruimte er overblijft voor eigen besluitvorming van de lidstaten. De Kamerleden vroegen zich ook af of de instelling van een nieuw asielagentschap oplossingen gaat bieden voor de schrijnende omstandigheden waarin vluchtelingen op dit moment vaak verkeren.

Staatssecretaris Harbers reageerde op deze vragen met de uitleg dat ingrijpen zonder toestemming van een lidstaat alleen geoorloofd is wanneer het asielsysteem van deze lidstaat niet (langer) doeltreffend is. Daarnaast legde hij uit dat de lidstaten uiteindelijk altijd de beslissing nemen over een asielaanvraag, maar dat dit met het Europees asielagentschap efficiënter zal verlopen. Dit zou indirect voor een minder aanzuigende werking om asiel in de EU aan te vragen zorgen.

Terugkeerrichtlijn

Voorstel Europese Commissie

In de Terugkeerrichtlijn zijn regels opgesteld over de terugkeer en het vertrek van illegale vreemdelingen in de EU. Met het voorstel worden er nieuwe regels aangedragen voor vrijwillige terugkeer en de gronden voor vreemdelingendetentie worden verruimd.

Reactie Tweede Kamer

De Kamerleden hebben hun twijfels geuit over de uitvoerbaarheid van bepaalde maatregelen in de Terugkeerrichtlijn, zoals het rekening houden met individuele omstandigheden bij het bepalen van de lengte van de vertrektermijn. Het kabinet wil in plaats van deze specifieke maatregel objectieve criteria opstellen. Daarnaast vroeg men zich af of de nieuwe regels rondom vrijwillig vertrek daadwerkelijk de kans op terugkeer vergroten, aangezien deze resulteren in een kortere termijn voor vrijwillige terugkeer. Volgens de Kamerleden was er ook onduidelijkheid rondom de interpretatie van de criteria voor het bepalen van het risico op onttrekking aan toezicht. Staatssecretaris Harbers gaf aan dat het kabinet achter de verruiming van de gronden voor vreemdelingendetentie staat, zodat vreemdelingen die de openbare orde verstoren vastgezet kunnen worden.

Bron:

Behandelvoorbehoud migratievoorstellen, Tweede Kamer
Voorstel Terugkeerrichtlijn, EUR-Lex
Voorstel Europees Asielagentschap, EUR-Lex
Voorstel Europese Grens- en Kustwacht, EUR-Lex

Door:

Sharon Smedes en Marieke Merkus, Europa decentraal

Meer informatie:

Migratie, Europa decentraal
Europese Raad: toch een akkoord over migratie, nieuwsbericht Europa decentraal
Technische briefing Schengenpakket, nieuwsbericht Europa decentraal
Herziening Dublinverordening: eerlijke verdeling van asielzoekers, nieuwsbericht Europa decentraal
Parlementair behandelvoorbehoud, Tweede Kamer

X