Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Aanleg recreatieve jachthaven infrastructuur geen staatssteun

7 maart 2016Europees mededingingsrecht, Regionaal beleid en structuurfondsen, Staatssteun

Steun voor de aanleg van infrastructuur voor recreatief gebruik in de jachthaven van Leixões (Portugal) houdt geen staatssteun in. Dit oordeelde de Commissie in een in februari 2016 verschenen besluit. De steun heeft volgens de Commissie namelijk hooguit een marginaal effect op het handelsverkeer tussen de lidstaten. Steun voor de aanleg van een cruiseschip terminal leverde volgens de Commissie wel, overigens verenigbare, staatssteun op.

Jachthaven Leixões

De Portugese autoriteiten hadden ruim € 1.3 miljoen beschikbaar gesteld voor de aanleg van infrastructuur voor pleziervaartuigen in de jachthaven van Leixões. Met 170 ligplaatsen vertegenwoordigt de jachthaven van Leixões slechts 1.3% van de Portugese en 0.011% van de Europese markt voor ligplaatsen. Daarnaast wordt slechts 5% van de capaciteit van de jachthaven gebruikt door internationale gasten.

Geen staatssteun

De Commissie is van oordeel dat de impact van de investering in de jachthaven van Leixões, vanwege het kleine marktaandeel ervan, beperkt is tot lokaal niveau. Het is onwaarschijnlijk dat met deze investering gebruikers uit andere lidstaten worden aangetrokken. Daarnaast is de verwachte jaarlijkse omzet van de jachthaven beperkt (€ 360.000 in 2017 en € 450.000 in 2033) en is het bedrag aan overheidsfinanciering relatief laag. Op grond van deze overwegingen concludeert de Commissie dan ook dat de steun voor de aanleg infrastructuur voor pleziervaartuigen in de jachthaven van Leixões hooguit een marginaal effect heeft op de voorwaarden voor het handelsverkeer tussen de lidstaten. De aanwezigheid van staatssteun is volgens de Commissie niet aan de orde.

Nieuwe lijn Commissie

Tot voor kort nam de Commissie vaak zekerheidshalve aan dat een steunmaatregel het handelsverkeer tussen de lidstaten ongunstig kan beïnvloeden. Met het nemen van een zevental besluiten in het voorjaar van 2015 lijkt de Commissie enigszins afstand te hebben genomen van deze lijn. Uit de besluiten uit 2015 kan worden afgeleid dat zolang een steunmaatregel het handelsverkeer tussen de lidstaten niet meer dan marginaal kan beïnvloeden, deze niet als staatssteun wordt beschouwd. Daarbij moeten de voorzienbare gevolgen van de maatregel worden bekeken. Het besluit van de Commissie in de zaak met betrekking tot de jachthaven van Leixões sluit aan bij deze nieuwe lijn.

Factsheet voor decentrale overheden

Naar aanleiding van deze besluiten van de Commissie uit 2015, heeft Europa decentraal een factsheet opgesteld om decentrale overheden inzicht te geven in de beoordelingswijze van de Commissie wat betreft het criterium ‘interstatelijk effect’. Volgens de Commissie dienen deze besluiten namelijk als een extra leidraad bij het bepalen welke zaken niet bij de Commissie moeten worden gemeld of kennisgegeven. In dergelijke gevallen blijven de administratieve lasten van decentrale overheden beperkt en kan de Commissie haar tijd besteden aan grote, marktverstorende zaken. Dit is een doelstelling die zij ook kenbaar heeft gemaakt in het kader van haar zogeheten State Aid Modernisation programma.

Wet Markt en Overheid (M&O)

In de zaak met betrekking tot de jachthaven van Leixões kwam de steun ten goede aan een onderneming die volledig in handen is van de overheid. In Nederland bepaalt de Wet M&O dat overheidsorganisaties hun overheidsbedrijven niet mogen bevoordelen. Verder is een overheidsorganisatie die zelf economische activiteiten verricht op grond van de Wet M&O verplicht daarvoor ten minste de integrale kosten in rekening te brengen aan afnemers. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft het afgelopen jaar een aantal gemeenten (Zeewolde, De Marne, Cuijk en Heerhugowaard) op de vingers getikt vanwege het niet naleven van de verplichting tot het in rekening brengen van de integrale kosten bij de exploitatie van ligplaatsen in jachthavens.

Verhouding staatssteun/ Wet Markt M&O

Indien een decentrale overheid activiteiten verricht die voldoen aan alle voorwaarden van het Europees staatssteunverbod, is de Wet M&O niet van toepassing. In dit geval voorziet het Europese regime voor staatssteun in regels om concurrentievervalsing te voorkomen. Levert een maatregel geen staatssteun op, bijvoorbeeld omdat de steunmaatregel handelsverkeer tussen de lidstaten niet ongunstig kan beïnvloeden, dan kan de Wet M&O van toepassing zijn.

Door:

Lukas Ament, Europa decentraal

Bronnen:

Besluit Cruiseship terminal Porto de Leixões, Europese Commissie
Factsheet Puur lokaal, wat mag er allemaal?, Europa decentraal
Persbericht Staatssteun: De Commissie geeft leidraad voor lokale steunmaatregelen van de overheid die zonder voorafgaande goedkeuring van de Commissie kunnen worden toegekend, Europese Commissie
Besluit Zeewolde overtrad wet Markt en Overheid bij exploitatie haven, ACM

Meer informatie:

Grensoverschrijdend effect, Staatssteun, Europa decentraal
Gedragsregels Markt en Overheid, Mededinging, Europa decentraal
Handreiking Wet Markt en Overheid, Ministerie van Economische Zaken

X