Autoriteit Persoonsgegevens wil inzicht in dataverwerking van het inlichtingenbureau

8 februari 2021Informatiemaatschappij

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) twijfelt of het inlichtingenbureau voldoet aan de privacywetgeving bij het verwerken van persoonsgegevens. De AP vreest dat burgers slachtoffer kunnen worden van onrechtmatig overheidshandelen, zoals in de toeslagenaffaire gebeurde, indien het inlichtingenbureau onjuist omgaat met de gegevens van burgers.

Het inlichtingenbureau

Het inlichtingenbureau is een instantie die in 2001 is opgericht voor grootschalige verwerking van gegevens van burgers. Op basis van deze verwerkingen helpt het inlichtingenbureau gemeenten bij het beoordelen van aanvragen voor uitkeringen en het opsporen van mogelijke bijstandsfraude. Tijdens de verwerkingen worden van verschillende organisaties, zoals de Belastingdienst, gemeenten of het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen gegevensstromen geanalyseerd. Wanneer het inlichtingenbureau conflicterende gegevens signaleert, bijvoorbeeld iemand die zowel een uitkering als studiefinanciering ontvangt, wordt de gemeente hiervan op de hoogte gesteld. De gemeente kan dan bepalen om een fraudeonderzoek te starten. Het is daarom van groot belang dat het inlichtingenbureau voldoet aan de privacy eisen die bij verwerkingen worden gesteld.

Inzicht in de dataverwerking

De AP eist nu inzicht in de wijze waarop de gegevens worden verwerkt bij het inlichtingenbureau. Het inlichtingenbureau moet binnen vier weken toelichten welke gegevens het verwerkt, op welke manier en op basis van welke wettelijke grondslagen. Met name de zelflerende algoritmes, die bij het verwerken van gegevens gebruikt worden, zijn zorgwekkend. Wanneer deze algoritmes worden gebruikt in hele grote databases, is het niet altijd meer te achterhalen hoe bepaalde gegevens zijn verwerkt. Het kan dan voorkomen dat mensen op het ‘verkeerde lijstje’ belanden en onterecht als fraudeur worden aangemerkt.

Europese Privacywetgeving

Tijdens het verwerken van data moet het inlichtingenbureau onder andere rekening houden met Europese privacywetgeving. De Europese privacywetgeving wordt sinds 2018 geregeld in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De AVG stelt regels vast over rechtmatige verwerking van persoonsgegevens. Er wordt onder andere in bepaald dat verwerkingen van gegevens behoorlijk en transparant moeten zijn. Ook mogen de gegevens enkel verzameld worden met een gerechtvaardigd doel. De AP houdt toezicht op de naleving van de AVG in Nederland.

Door:

Monika Beck & Evelien van Buuren, Kenniscentrum Europa decentraal

Meer informatie:

Informatiemaatschappij, Kenniscentrum Europa decentraal
Privacy: Algemene Verordening Gegevensbescherming, Kenniscentrum Europa decentraal
Inlichtingenbureau moet inzicht geven in dataverwerking, Binnenlands Bestuur