Wat betekent Brexit voor de zetels in het Europees Parlement?

29 januari 2018Brexit

Wanneer het Verenigd Koninkrijk de Europese Unie verlaat in 2019, komen er 73 zetels vrij in het Europees Parlement. Er moet dus voor 2019 worden besloten wat er met de vrijgekomen zetels gaat gebeuren. Tot de mogelijkheden behoort het verdelen van de 73 zetels over de overige lidstaten, de zetels afschaffen of verdelen over pan-Europese kieslijsten.

Europees Parlement

Dinsdag 23 januari stemde de commissie voor constitutionele zaken van het Europees Parlement over de voorstellen. Met een ruime meerderheid werd gestemd voor het plan om het totaal aantal zetels te verminderen van 751 naar 705. De commissie voor constitutionele zaken sprak zich uit over wat er met de 73 vrijgekomen zetels moet gebeuren. Als het aan deze commissie ligt worden 46 vrijgekomen zetels in reserve gehouden voor nieuwe lidstaten of pan-Europese kieslijsten. De overige 27 zetels worden verdeeld onder de huidige lidstaten.

Nederland

In april 2017 stemde een meerderheid in de Tweede Kamer voor een motie om de 73 Britse zetels, na de Brexit, af te schaffen. Met de plannen van het EP om de 27 zetels te herverdelen krijgt Nederland er mogelijk drie zetels bij.

Transnationale kieslijsten tijdens verkiezingen 2019

Op dit moment kan een Nederlander alleen op een Nederlander stemmen tijdens de Europese verkiezingen. Een voorstel voor het invoeren van kieslijsten met transnationale kandidaten werd dinsdag aangenomen door de commissie voor constitutionele zaken. Komende maand stemt het voltallige EP over het voorstel. Indien het wordt aangenomen moet het vervolgens aan de Raad van de Europese Unie worden voorgelegd. Zij moeten daarvoor unaniem stemmen.

Vervolg

Omdat het bij deze beslissing gaat om de wijziging van de kiesakte van de Europese Unie, is artikel 223 van het Verdrag betreffende de Werking van de Europese Unie (VWEU) van toepassing. Dit betekent dat een bijzondere wetgevingsprocedure hier van toepassing is en dat, naast het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie ook nationale parlementen over dit plan moeten stemmen. Het gaat immers om een wijziging van de zogenoemde kiesakte, waaraan de Tweede Kamer goedkeuring moet geven. De komende maand zal het voltallige Parlement stemmen. Als er geen overeenstemming wordt bereikt, verdwijnen de zetels vanzelf en bestaat het volgende parlement niet uit 751, maar uit 678 leden.

Update

Op 9 februari 2018 heeft het Europees Parlement tegen een voorstel gestemd tot het oprichten van een kieslijst met transnationale kandidaten. De Europese Volkspartij (EVP), de grootste partij in het Parlement, concludeerde dat er geen wettelijke basis bestaat voor het oprichten van een dergelijke kieslijst en stemde tegen. De herverdeling van zetels werd wel aangenomen. Dat houdt in dat 27 van de 73 zetels die het Verenigd Koninkrijk achterlaat zullen worden herverdeeld over de lidstaten. Nederland krijgt hierdoor drie extra zetels toegewezen. Er moet nog worden beslist wat er met de resterende zetels gebeurt.

Door:

Matthijs Binnema en David Schutrups, Europa decentraal
Solange Kamm, Huis van de Nederlandse Provincies

Bronnen:

Wat gebeurt er met de 73 Britse zetels in het Europees Parlement?, nieuwsbericht NOS
Nederland maakt door Brexit kans op drie extra EP-zetels, nieuwsbericht NRC
EU elections 2019: MEPs pave way for pan-European constituency post Brexit, persbericht Europees Parlement

Meer informatie:

Brexit, Europa decentraal

 

X