Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Betere balans tussen milieu- en landbouwbeleid: tijd voor oplossingen

3 april 2017Duurzaamheid, milieu en klimaat

Bedrijven, overheden en burgers die zich inzetten voor duurzame agricultuur en betere bescherming van het milieu moeten verder gaan dan enkel beloften. Het is tijd voor actie en concrete oplossingen. Dit was de centrale boodschap tijdens het 10e forum voor de toekomst van agricultuur (FFA2017) in Brussel. Voormalig Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan noemde het nastreven van duurzaamheid in zijn openingsspeech een grote verantwoordelijkheid, “gedurfd leiderschap in elke sector is onmisbaar.”

Duurzaamheid

De uitdagingen om de groeiende wereldbevolking op een duurzame manier van voldoende voedsel te voorzien zijn enorm. Innovatie en het gebruik maken van nieuwe technologieën zijn hierin instrumenteel. De zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN en de Parijse COP21 klimaat afspraken vormen een helder kader voor duurzaamheid de komende jaren. Het is daarom van toenemend belang dat bij de totstandkoming en implementatie van nieuw Europees landbouwbeleid rekening wordt gehouden met de doelen van de VN.

Kofi Annan

De voormalig SG van de VN en winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede, Kofi Annan, noemde vijf prioriteiten bij het hervormen van landbouwbeleid en wereldwijde voedselsystemen:

  1. meer investeren in nieuwe technologieën, vooral in ontwikkelingslanden;
  2. betrekken van kleinschalige boerenbedrijven bij ontwikkeling beleid;
  3. centraal stellen van voedingswaarde in landbouw en voedselproductie;
  4. er is behoefte aan voedselsystemen waarbij meer wordt geproduceerd, maar met gebruik van minder grondstoffen;
  5. klimaatneutraliteit en hernieuwbare energie aanmoedigen.

De ontwikkelingsdoelen van de VN kunnen enkel behaald worden wanneer overheid, bedrijven en maatschappelijke partners samenwerken. Hiervoor is een andere manier van denken nodig. “Bedrijven zijn zich steeds meer bewust van de voordelen van duurzaamheid, de consument vraagt hier ook vaker om. De transitie richting meer duurzaamheid zal vanuit de maatschappij versterkt worden,” aldus Annan.

Phil Hogan

Eurocommissaris voor landbouw, Phil Hogan, onderschrijft tijdens de conferentie dat in de discussies over het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) simplificatie en modernisering belangrijke begrippen zijn. “Het GLB is kernbeleid van de EU. Het zorgt voor voedselzekerheid, -veiligheid en hoge kwalitatieve standaarden. Het GLB moet zich echter aanpassen aan de uitdagingen in de 21e eeuw,” aldus Hogan. Het EU landbouwbeleid heeft zowel economische, sociale als milieu componenten. Dit moet zo blijven. Bij de vorige hervorming van het GLB in 2013 is het pad ingeslagen van vergroening, hier is geen weg terug. Dit onderdeel wordt alleen maar belangrijker.

Administratieve lasten

Volgens Hogan moeten vooral ook de niet proportionele administratieve lasten voor de ontvangers van subsidies worden aangepakt. Het GLB is veel te complex geworden, met teveel administratieve lasten voor begunstigden. Velen begrijpen het niet meer, dat moet nu anders. “Daarnaast kunnen en moeten we Europese boeren vragen meer te doen voor het milieu, maar hier moet vervolgens ook een beloning tegenover staan.” Duurzaam gebruik maken van land en groei van de landbouwsector sluiten elkaar niet uit.

Eerste pijler

Volgens Allan Buckwell, namens de RISE Foundation, is het huidige GLB niet doeltreffend. Op basis van een recente studie, pleit hij voor afschaf van het huidige systeem van direct inkomenssteun. Dat gedeelte van het GLB, zo’n 70%, moet gerichter worden besteedt. Landeigenaren moeten niet langer directe steun krijgen simpelweg omdat zij veel land bezitten, er moeten duidelijke doelen gesteld worden. Doelen voor de bescherming van waterkwaliteit of biodiversiteit bijvoorbeeld. De EU subsidies die vanuit het GLB worden verstrekt moeten volgens RISE gerichter worden uitgegeven.

Financiering

Volgens vicepresident van de Commissie, Jyrki Katainen, is circulaire economie de nieuwe wereldwijde megatrend. De EU-middelen in het GLB en Horizon2020 fonds zullen circulaire economie oplossingen in de landbouwsector blijven stimuleren. Dit geldt ook voor andere financieringsvormen. Binnen EFSI zijn er bijvoorbeeld mogelijkheden tot financiering van milieu- en grondstoffen efficiëntieprojecten. Katainen geeft aan dat hier helaas nog te weinig gebruik van wordt gemaakt. Doordat het EU, en daarmee ook het GLB-, budget onder druk staat moet de EU efficiënter zijn op het gebied van financiering. Om private investeringen te activeren heeft de Commissie in 2015 het EFSI opgezet. Op dit moment moet er naar manieren worden gezocht om het investeringstekort in de agrofood sector aan te pakken.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Meer informatie:

Agrofood funding, EIB
EFSI deel milieu en agri, EIB
Forum for Future of Agriculture (FFA 2017)
Rapport CAP: thinking out of the box, RISE Foundation

X