Bijeenkomst de overheid als ondernemer: ‘Zorg voor een gelijk speelveld’

21 februari 2014Europees mededingingsrecht

Wat mogen overheden wel en niet doen als zij op de markt actief zijn? Deze vraag stond 11 februari 2014 centraal op de zeer druk bezochte bijeenkomst ‘De overheid als ondernemer, Europese en nationale regels’. Tijdens deze middag, georganiseerd door Europa decentraal, de Autoriteit Consument en Markt (ACM) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) kwamen onder meer de Europese mededingings-, staatssteun- en aanbestedingsregels aan bod en de Wet Markt en Overheid.

Grote informatiebehoefte 

Wat brengt u naar deze bijeenkomst? Met deze vraag opent Fenna Pols, directeur van kenniscentrum Europa decentraal, de middag. Uit antwoorden van de aanwezigen die werkzaam zijn bij gemeenten, provincies, waterschappen, rijksoverheid en in de advocatuur, blijkt dat er nog veel behoefte is aan meer informatie over de wet Markt en Overheid.

Gelijk speelveld 

Anita Vegter, bestuurslid van ACM, roept tijdens de bijeenkomst overheden op om de Wet Markt en Overheid door te voeren. Overheden moeten zorgen voor een gelijk speelveld als ze economische activiteiten uitvoeren. Dat kan de verhuur van sporthallen zijn, maar ook de afdeling groenvoorziening die voor particulieren werkt of het inzamelen van bedrijfsafval.

Einde overgangstermijn

Op 1 juli 2014 geldt de wet voor alle economische activiteiten van overheden. De huidige overgangstermijn is dan ten einde. Dan moeten de overheden voldoen aan de gedragsregels zoals het doorberekenen van de integrale kosten of het niet bevoordelen van overheidsbedrijven. ACM heeft in het najaar van 2013 een steekproef gehouden onder 35 gemeenten die een gemeentelijke sporthal hebben. Hieruit blijkt dat een beperkt aantal gemeenten maatregelen heeft genomen om te voldoen aan de Wet Markt en Overheid.

Spoorboekje

Vegter geeft echter aan dat ACM overheden graag helpt aan de hand van informatie, schema’s en checklists. Om dit te onderbouwen overhandigt zij een eerste exemplaar van het boekje ‘Als ambtenaren ondernemers worden’ dat binnenkort verschijnt, aan Kees Jan de Vet, lid van de directieraad van de VNG.

Weinig bewust

Kees Jan de Vet neemt het woord vervolgens over. Aan de hand van een tweetal vragen checkt hij in hoeverre de deelnemers in de zaal reeds actief met deze wet bezig zijn. De resultaten uit de nulmeting en de steekproef inzake gemeentelijke sporthallen worden door de reacties uit de zaal bevestigd. De Vet geeft aan dat het van belang is dat gemeenten hun economische activiteiten doorlichten en de relatie met hun eigen overheidsbedrijven bezien. Zij moeten er vervolgens voor zorgen dat ze ofwel de integrale kostprijs doorberekenen voor deze economische activiteiten, dan wel een algemeen belang besluit nemen.

Volste vertrouwen

Ter afsluiting benadrukt De Vet dat hij het volste vertrouwen heeft in de gemeenten dat zij op adequate wijze zullen omgaan met de consequenties van de Wet Markt en Overheid. Daarnaast geeft hij aan dat gemeenten met inhoudelijke vragen terecht kunnen bij de Europa decentraal en de ACM. De VNG publiceert op haar website de relevante informatie over deze wet.

Drie petten

Tijdens het inhoudelijke gedeelte van de middag gaan Ann-Marie Kühler en Lisanne Vis-Boer, adviseurs bij Europa decentraal, in op de raakvlakken van het Europees mededingingsrecht met de Europese aanbestedings- en staatssteunregels. Zij benaderen dit lastige vraagstuk aan de hand van drie verschillende petten die de overheid op kan hebben. Overheden kunnen als opdrachtgever de markt te betreden: dan gelden de aanbestedingsregels. Ze kunnen opereren als steunverlener: dan gelden de staatssteunregels. En als derde kan een overheid zelf als ondernemer acteren op een markt: dan gelden de Europese mededingingsregels en de gedragsregels Markt en Overheid. Er kan echter ook overlap ontstaan tussen de verschillende rechtsgebieden.

Integrale kosten en algemeen belang besluit

Na een korte pauze gaan Ronald Timmerman, Marieke Roelofsen en Hélène de Krom, medewerkers bij ACM, verder in op de gedragsregels Markt en Overheid. Zij besteden aandacht aan de inhoud van de gedragsregels, leggen uit wanneer en hoe een algemeen belang besluit genomen kan worden en geven toelichting op het berekenen van de integrale kostprijs

Meer informatie:

Gedragsregels Markt en Overheid, Europees mededingingsrecht, Europa decentraal
Markt en Overheid, VNG
Overheden en de Markt en Overheid, ACM
Presentatie Mededinging, staatssteun en aanbesteden, Europa decentraal
Presentatie Informatiemiddag wet Markt en Overheid, ACM
Speech Anita Vegter over Wet Markt en Overheid