Brexit-onderhandelingen: wat is de huidige stand van zaken?

15 januari 2018Brexit

Eind 2017 is op de valreep ‘voldoende vooruitgang’ geboekt in de Brexit-onderhandelingen tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk (VK). Dit houdt in dat de onderhandelingen naar de tweede fase gaan, waarin ook gesproken kan worden over toekomstige (handels)betrekkingen.

Voldoende vooruitgang

Op 15 december 2017 is door de regeringsleiders van de overige 27 EU-lidstaten vastgesteld dat er voldoende vooruitgang is geboekt ten aanzien van een aantal cruciale uittredingsonderwerpen. Dit gebeurde in navolging van een positief advies van de Europese Commissie aan de Europese Raad. De punten waarop de EU en het VK nader tot elkaar zijn gekomen zijn:

  • De bescherming van burgerrechten van EU-burgers in het VK en visa versa;
  • De Noord-Ierse grenskwestie;
  • De financiële afwikkeling.

De overeenstemming die hierover bereikt is betekent niet dat er al een uittredingsovereenkomst is afgesloten. Er is alleen de gewenste voldoende vooruitgang geboekt om met de tweede fase van de algemene Brexit-onderhandelingen van start te kunnen.

Rechten van burgers

Allereerst is er een overeenkomst gesloten voor alle burgers die sinds vóór de uittredingsdatum legaal verblijven in een gastland. Voor deze burgers geldt dat de bestaande rechten gehandhaafd blijven op basis van de betreffende EU-wetgeving. Dit houdt in dat dat alle EU-burgers in het VK en Britse burgers in de EU, die onder deze overeenkomst vallen, door kunnen leven, werken of studeren onder de bestaande voorwaarden. Bijvoorbeeld voor Britten die sinds voor de uittredingsdatum legaal verblijven in Nederland zullen dezelfde rechten gelden als voorheen. Burgers die op het moment van uittreding nog geen permanente verblijfsrechten in het gastland hebben, krijgen de mogelijkheid om deze verblijfsrechten alsnog te verkrijgen.

Administratieve procedures

Op verzoek van zowel het Europees Parlement en de Commissie is afgesproken dat de administratieve procedures voor de bovengenoemde burgers zo eenvoudig en transparant mogelijk worden gemaakt. Hiermee willen de partijen voorkomen dat burgers belast worden met onnodige administratieve lasten.

Rol van het Hof

Om te zorgen dat de rechten van de burgers uit de uittredingsovereenkomst worden beschermd, is afgesproken dat het Hof van Justitie EU de ultieme bemiddelaar zal zijn. Dit houdt onder andere in dat er een mechanisme wordt ontwikkeld waardoor Britse rechtbanken de mogelijkheid krijgen om het Hof te benaderen over de juiste interpretatie van de vastgelegde rechten. Dit mechanisme zal acht jaar beschikbaar zijn vanaf de inwerkingtreding van het burgerrechtengedeelte van het uittredingsverdrag.

Ierse grenskwestie

Ten aanzien van de Ierse grenskwestie zijn vooralsnog minder concrete afspraken gemaakt. In het gezamenlijk verslag van de Commissie en het VK wordt echter het belang van het Goede Vrijdagakkoord door beide partijen onderschreven. Daarnaast zijn er door het VK toezeggingen gedaan om een harde grens met tussen Noord-Ierland en Ierland te voorkomen. De Ierse kwestie zal ook in de volgende fase van de onderhandelingen een grote rol blijven spelen.

Financiële afwikkeling

Tot slot is overeenstemming bereikt over de te gebruiken methode ten aanzien van de financiële afhandeling. Het VK heeft ermee ingestemd om alle verbintenissen die het tijdens het EU-lidmaatschap is aangegaan na te komen. Het VK zal dan ook onder meer blijven bijdragen aan de programma’s die gefinancierd worden uit het Meerjarig Financieel Kader 2014-2020 (MFK). Daarnaast zullen de Britten blijven meebetalen aan de jaarlijkse begroting van de EU voor 2019 en 2020.

Tweede fase Brexit-onderhandelingen

De Europese Raad heeft naar aanleiding van de vooruitgang in de Brexit-onderhandelingen over de uittredingsovereenkomst nieuwe richtsnoeren aangenomen voor de onderhandelingen over de toekomstige handelsrelatie. Meer informatie leest  u in het nieuwsbericht “Brexit-onderhandelingen: een vooruitblik”

Brexit-loket voor decentrale overheden

Bent u een medewerker van een gemeente, provincie, waterschap, de koepelorganisaties Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overleg (IPO), de Unie van Waterschappen (UvW) of een ministerie. En heeft u een vraag over de Brexit? Dan kunt u gratis terecht bij het Brexit-loket.

Door:

Jos Pees en David Schutrups, Europa decentraal

Bron:

Joint report from the negotiators of the European Union and the United Kingdom Government, Europese Commissie
Communication from the Commission to the European Council (article 50): on the state of progress of the negotiations with the United Kingdom under article 50 of the Treaty on European Union, Europese Commissie
Recommendation for a Council Decision, Europese Commissie
Recommendation for a Council Decision: annex I, Europese Commissie
Guidelines adopted by the European Council (Art. 50) 15 December 2017, Europese Raad

Meer informatie:

Brexit, Europa decentraal
Brexit-loket, Europa decentraal
Uittredingsprocedure, Europa decentraal
Structuur onderhandelingen, Europa decentraal
Stand van zaken onderhandelingen, Europa decentraal