Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Brexit procedure in gang gezet, hoe nu verder?

3 april 2017Brexit, Vrij verkeer

Op woensdag 29 maart 2017 diende het Verenigd Koninkrijk officieel het langverwachte verzoek tot uittreding uit de Europese Unie in. Hiermee is de veel besproken artikel 50 procedure gestart. Hoe verloopt het proces nu verder?

Eerste stap

Ten eerste zal de Europese Raad, het orgaan van de Europese regeringsleiders, richtlijnen voor onderhandelingen aannemen. Deze richtlijnen zetten de algemene standpunten en principes uiteen. Op basis daarvan gaat de Europese Commissie, namens de EU, onderhandelen met het Verenigd Koninkrijk. Op 31 maart werd een eerste conceptversie van deze richtlijnen besproken. President Tusk wil deze richtlijnen tijdens de Europese Top op 29 april 2017 vaststellen.

Fases

In de onderhandelingen zullen de 27 EU-lidstaten als één handelen en belangen vertegenwoordigen. De eerste prioriteit is het zoveel mogelijk wegnemen van onzekerheid, veroorzaakt door het vertrek, voor burgers, bedrijven en andere lidstaten. De Europese Raad dringt aan op een gefaseerde aanpak, waarbij eerst overeenstemming moet worden bereikt over de voorwaarden van het Brits vertrek alvorens over de toekomstige (handels)relatie tussen het VK en de EU wordt gesproken. De Raad zal zich daarom in de eerste fase richten op een aantal belangrijke regelingen. Tegelijkertijd spreekt Tusk in de verklaring de hoop uit dat het VK in de toekomst een hechte partner blijft.

Burgerrechten

Eén van die belangrijkste regelingen betreft de rechten van EU-burgers die wonen en/of werken in het Verenigd Koninkrijk, en de rechten van Britse burgers die wonen of werkzaam zijn in andere EU-lidstaten. Als gevolg van de uittreding, is het VK vanaf 2019 niet langer onderdeel van de EU interne markt. Het vrij verkeer van diensten, goederen, personen en kapitaal geldt niet meer automatisch voor het VK. Om de kosten en lasten voor direct betrokkenen zo laag mogelijk te houden, krijgt deze kwestie in de eerste fase prioriteit.

Afrekening

Een tweede belangrijke regeling betreft de uiteindelijk afrekening. Aan welke financiële verplichtingen moet het VK voldoen voordat het geen lid meer van de EU is? Uit de concept versie van de richtlijnen blijkt dat de EU27-lidstaten inzetten op één financiële afwikkeling. Deze moet zorgen dat zowel de EU als het VK hun aangegane verplichten respecteren. De financiële schikking omvat alle juridische en budgettaire verplichtingen. Dit onderdeel van de Brexit heeft grote gevolgen voor de discussies over o.a. het meerjarig financieel kader, het toekomstige cohesiebeleid en het GLB na 2020.  

Tijdlijn

Volgens artikel 50 hebben het VK en de EU twee jaar de tijd om tot een akkoord te komen, voordat de Europese Verdragen officieel niet meer van toepassing zijn. Tijdens de Europese Raad op 29 april 2017 zullen de lidstaten met consensus de richtlijnen overeenkomen. Vervolgens doet de Europese Commissie snel hierna een aanbeveling. Naar verwachting volgt dan eind mei 2017 de beslissing van de Raad, 20 van de 27 lidstaten moeten instemmen, om de onderhandelingen te starten met het VK. Daarop volgt een periode van zo’n 18 maanden, tussen mei 2017 en het najaar 2018, waarin de daadwerkelijke onderhandelingsgesprekken tussen de Commissie en de Britten plaatsvinden.

In het najaar van 2018 komt naar verwachting de EU-onderhandelaar, Michel Barnier, met een overeenstemmingsvoorstel bij de Raad. Uiterlijk in februari 2019 moet het Europees Parlement goedkeuring voor dit voorstel verlenen. Begin maart 2019 stemt de Europese Raad dan in met het akkoord. Per zaterdag 30 maart 2019 is het Verenigd Koninkrijk als consequentie niet langer een lidstaat van de Europese Unie.

Rol Europees Parlement

In het Europees Parlement wordt op woensdag 5 april gedebatteerd en gestemd over een resolutie waarin de voorwaarden voor een definitieve goedkeuring door het Europees Parlement van de uittredingsovereenkomst met het Verenigd Koninkrijk uiteen worden gezet. De resolutie hecht grote waarde aan een eerlijke behandeling van burgers uit de 27 EU lidstaten en benadrukt de noodzaak tot wederkerigheid en non-discriminatie tussen burgers uit het VK die in de EU wonen en EU burgers die in het VK wonen.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse Provincies

Bronnen:

Nieuwsbericht, Politico Europe
Nieuwsbericht, Europees Parlement

Meer informatie:

Artikel 50: vragen en antwoorden, Europese Commissie
Tweede Kamer en CvdR over gevolgen Brexit, nieuwsbericht Europa decentraal

X