Brexit-uittredingsovereenkomst: reactie van het kabinet en het verdere proces

19 november 2018Brexit

Vorige week hebben de onderhandelaars van het Verenigd Koninkrijk en de Europese Unie een akkoord bereikt over een uittredingsovereenkomst. Op 29 maart 2019 verlaat het VK de EU. Over de voorwaarden betreffende dit vertrek is nu een akkoord bereikt. In de uittredingsovereenkomst worden bijvoorbeeld afspraken gemaakt tussen het VK en de EU over Britse burgers in de EU (en vice versa), de Ierse grenskwestie en de aangegane betalingsverplichting van het VK aan het EU-budget.

Proces van de uittredingsovereenkomst

Artikel 50 VEU legt de verplichting neer dat een uittredingsovereenkomst dient te worden gesloten met de vertrekkende lidstaat binnen twee jaar na de notificatie van vertrek. Deze overeenkomst moet goedgekeurd worden door de vertrekkende lidstaat, de Raad en het Europees Parlement.

De Raad heeft de Europese Commissie gemandateerd om de onderhandelingen te voeren. De onderhandelaar namens de Commissie, Michiel Barnier, heeft nu een akkoord bereikt met de Britse onderhandelaars. Het akkoord dat is bereikt, is nog niet definitief. Aan de Britse kant moet het parlement nog beslissen of het akkoord aan hun eisen voldoet. Aan de kant van de EU27 zijn de ministers van Buitenlandse Zaken in de Raad Algemene Zaken afgelopen maandag gebriefd door Barnier, waarin duidelijk werd dat hij een deal heeft geleverd die aan de voorwaarden van de lidstaten voldoet.

Samen met het uittredingsakkoord wordt er ook een politieke verklaring opgesteld, waarin de intenties voor de toekomstige relatie tussen het VK en de EU worden uiteengezet. Daar wordt op het moment van schrijven nog over onderhandeld.

Donald Tusk, de voorzitter van de Europese Raad, heeft een speciale top bijeengeroepen. Er wordt verwacht dat de Europese Raad tijdens deze top, die zal plaatsvinden op 25 november, de bereikte uittredingsovereenkomst zal steunen en de politieke verklaring omtrent de toekomstige relatie zal aannemen.

Hierna verleent het Europees Parlement al dan niet zijn goedkeuring voor het akkoord, waarschijnlijk begin volgend jaar. Uiteindelijk sluiten de ministers in de Raad in EU27-samenstelling de uittredingsovereenkomst met het VK. Pas dan ligt er formeel een definitieve afspraak over het vertrek van het VK en de wijze waarop dat gebeurt.

Het akkoord

Het akkoord zoals er nu ligt bestaat uit 585 pagina’s. Begin dit jaar is al overeenstemming bereikt over een groot deel van de tekst. Over deze voorlopige deal schreef Europa decentraal al eerder.

Na deze voorlopige deal was de grens tussen Noord-Ierland en Ierland lange tijd een struikelblok in de onderhandelingen. In het Goedevrijdagakkoord uit 1998 is vastgelegd dat deze grens open moet blijven. De eerste oplossing was om Noord-Ierland in de interne markt te houden, maar dit komt niet overeen met de wens van het VK om de EU te verlaten. Uiteindelijk is overeengekomen dat voorlopig het volledige VK binnen de douane-unie met de EU blijft, met ietwat strengere eisen voor Noord-Ierland. Dit blijft zo totdat een ander akkoord gesloten wordt waarbij een harde grens voorkomen wordt. Daarnaast is er nog een aantal andere bepalingen opgenomen in deze ‘backstop’ om een level playing field te garanderen. Denk hierbij aan afspraken over staatssteun, belastingen, milieu en mededinging.

Reactie van de Nederlandse regering

Het kabinet heeft op 18 november jl. een brief gestuurd aan de Tweede Kamer waarin het zijn dank uitspreekt voor EU-onderhandelaar Barnier en verklaart dat de hoofddoelen van de uittredingsonderhandelingen zijn behaald. Hoewel de politieke verklaring nog niet is uitonderhandeld, schrijft het kabinet dat deze voldoende aanknopingspunten biedt voor een ambitieus akkoord. Daarnaast schrijft het kabinet dat alleen het uittredingsakkoord nog geen zekerheid kan bieden en dat daarom de voorbereidingen voor een ‘no-deal’-scenario onverminderd door zullen gaan. Het kabinet roept het bedrijfsleven en decentrale overheden op dit ook te doen.

Bron:

Draft agreement on the withdrawal of the United Kingdom from the EU, Europese Commissie

Door:

Fabian Wondergem en David Schutrups, Europa decentraal

Meer informatie:

Brexit: EU en VK presenteren principeakkoord uittredingsovereenkomst, Europa decentraal
Brexit: Commissie publiceert concept terugtrekkingsakkoord, Europa decentraal
Brexit-loket, Europa decentraal

X