De EU zit middenin de Digital Decade. Om digitalisering te bevorderen, stelt de Europese Unie beleid en wetgeving op, bijvoorbeeld op vlak digitale toegankelijkheid, cybersecurity, privacy en gegevensuitwisseling, en gebruik van digitale producten en artificiële intelligentie. Deze regels zijn ook voor Nederlandse decentrale overheden van belang. Daarom condenseert KED binnen het dossier Digitale Overheid zoveel mogelijk de wet- en regelgeving naar relevantie voor decentrale overheden.
Het Europees Parlement en de Raad hebben ingestemd met wijzigingen in de AI-verordening, die onderdeel maken uit de digitale omnibus. Hierdoor krijgen decentrale overheden meer duidelijkheid over de verplichtingen rondom AI gebruik
De EU-Verordening Kortetermijnverhuur (2026) verplicht een digitaal registratiesysteem, openbaar register en maandelijkse datadeling door platforms. Gemeenten krijgen daarmee beter zicht op Airbnb- en Booking-verhuur en kunnen gericht handhaven op woningmarkt en leefbaarheid binnen een stevig Europees kader.
De e-ID Verordening breidt het Europese eIDAS-netwerk uit en introduceert de Europese portemonnee voor uitvoering van administratieve taken.
Het Europese digitale landschap heeft zich in hoog tempo ontwikkeld. Deze Euroscan biedt een breed overzicht van het thema ‘digitale overheid’.
Op 2, 3, 9 en 10 maart organiseerden KED, IPO en HNP kennissessies over de Digitale Omnibus. Tijdens deze sessies kregen provincies inzicht in de voorgestelde wijzigingen in datawetgeving, de AI-verordening en de AVG, evenals in de politieke context en het wetgevingstraject.
Europees actieplan wil groeiende dronedreigingen aanpakken door betere voorbereiding, detectie en reactie. Hoewel nog niet juridisch bindend, kan het leiden tot strengere regels voor registratie, no-flyzones en beveiliging van kritieke infrastructuur. Ook decentrale overheden krijgen een grotere rol als zowel beschermer als gebruiker van drones.
In het inbreukenpakket voor januari 2026 van de Commissie wordt Nederland meerdere malen benoemd. Uit het pakket blijkt dat Nederland niet heeft voldaan aan meerdere onderdelen van EU-wetgeving, zoals de Richtlijn voor geluidemissies, persoonsgegeven en toegankelijkheid digitale producten en diensten.
De Europese Commissie raadpleegt stakeholders over een herziening van de Cyberbeveiligingsverordening, met mogelijke gevolgen voor certificering, ENISA en de formulering van cybersecurity-eisen in decentrale ICT-aanbestedingen.
De Richtlijn Toegankelijkheid voor Digitale Producten en Diensten (Richtlijn 2019/882) moet een interne markt voor verscheidene interactieve producten en diensten tot stand brengen: computers, terminals, smartphones en e-readers moeten waarneembaar, bedienbaar, begrijpelijk en robuust zijn voor iedereen, ook mensen met een lichamelijke beperking.
De Digital Networks Act zal Europese regels voor digitale netwerken en connectiviteit moderniseren. Het voorstel stimuleert investeringen, vereenvoudigt regelgeving en versnelt de uitrol van toekomstbestendige infrastructuur, met duidelijke gevolgen voor overheden, marktpartijen en de inrichting van de openbare ruimte.
Digitale toegankelijkheid betekent bruikbaarheid van digitale diensten voor iedereen, met of zonder handicap. Gebruikers die doof, blind of autistisch zijn of bijvoorbeeld een motorische beperking hebben, kunnen moeite hebben met het begrijpen en gebruiken van websites of mobiele applicaties. Dit brengt ook verplichtingen voor decentrale overheden mee.
Het Digitale Omnibuspakket is een omvangrijk voorstel dat diverse digitaliseringswetten wijzigt. In dit derde en laatste deel kijken we naar de wijzigingen in cyberveiligheidswetgevingen.