Het begrip migratie omvat eenieder die zijn eigen land verlaat en zich in een ander land wil vestigen. Het gaat hierbij om interne migratie en migratie vanuit derde landen. Interne migratie houdt in dat burgers van de ene naar de andere lidstaat verhuizen. Bij migratie vanuit derde landen kan het gaan om arbeidsmigranten of vluchtelingen.
De Raad gaf definitief groen licht voor de Terugkeerverordening: langere bewaringstermijnen, langere inreisverboden en mogelijke sancties bij niet-meewerken. De Richtlijn blijft nog twaalf maanden gelden. Gemeenten moeten intussen opvang blijven bieden aan mensen zonder verblijfsrecht. Wat betekent dit voor gemeenten?
Deze Euroscan gaat na hoeveel ruimte het Europees recht biedt bij de huisvesting van statushouders. Centraal staat de vraag of en onder welke voorwaarden statushouders voorrang kunnen krijgen bij de toewijzing van sociale huurwoningen.
De EU heeft een politiek akkoord bereikt over nieuwe regels voor terugkeer die het Europese terugkeerbeleid ingrijpend veranderen. Met één geharmoniseerd systeem, snellere procedures en stevigere handhaving zet de Unie een stap richting effectievere terugkeer, binnen de kaders van fundamentele rechten.
Een nieuw EMN-onderzoek analyseert hoe Europese landen asielopvang organiseren en in hoeverre financiële toelagen worden ingezet als alternatief voor opvang in natura. De bevindingen bieden ook voor Nederlandse gemeenten relevante inzichten in flexibele opvangvormen die autonomie, integratie en opvangcapaciteit kunnen ondersteunen.
De Nederlandse bestuursrechter heeft een uitspraak gedaan over de interpretatie van EU-recht waaruit blijkt dat derdelanders recht hebben op toegang tot een ‘onvoorwaardelijke’ vorm van opvang. Dit kan doorwerken in de opvangverplichtingen van gemeenten ten aanzien van derdelanders.
De Europese Commissie ziet voortgang bij de invoering van het EU-migratie- en asielpact, dat vanaf juni 2026 volledig geldt. Tegelijk benadrukt de Verklaring van Chișinău het belang van mensenrechten, solidariteit en gedeelde verantwoordelijkheid binnen het Europese migratiebeleid.
Het Europees Parlement heeft ingestemd met een ontwerp voor de Terugkeerverordening. De verordening vervangt de Terugkeerrichtlijn uit 2008 en werkt straks rechtstreeks door in Nederlandse wetgeving. Voor decentrale overheden heeft dit gevolgen voor de opvang van asielzoekers en de lokale uitvoering.
Asiel en migratie raken verschillende beleidsterreinen en rechtsgebieden, zoals staatssteunregels, aanbestedingsregels, terugkeerbeleid en integratie en inburgering.
De instrumenten van het EU-migratie- en asielpact zijn in 2024 vastgesteld en worden vanaf 12 juni 2026 van toepassing, met overgangsregelingen voor specifieke instrumenten.
Migratie binnen de Europese Unie (EU) en migratie vanuit derde landen vallen onder verschillende juridische kaders
De Europese Commissie presenteerde de Europese Strategie voor Asiel- en Migratiebeheer. Deze strategie bepaalt de koers voor de komende vijf jaar en raakt uitvoering, samenwerking en arbeidsmarktbeleid. Wat verandert er concreet voor lidstaten en decentrale overheden?
De EU presenteert het Union Resettlement and Humanitarian Admission Plan 2026-2027, met veilige routes voor mensen die bescherming nodig hebben. Gemeenten spelen een sleutelrol bij opvang, begeleiding en integratie.