Beleidsterreinen migratie en asiel
Asiel en migratie raken verschillende beleidsterreinen en rechtsgebieden, zoals staatssteunregels, aanbestedingsregels, terugkeerbeleid en integratie en inburgering.
Het begrip migratie omvat eenieder die zijn eigen land verlaat en zich in een ander land wil vestigen. Het gaat hierbij om interne migratie en migratie vanuit derde landen. Interne migratie houdt in dat burgers van de ene naar de andere lidstaat verhuizen. Bij migratie vanuit derde landen kan het gaan om arbeidsmigranten of vluchtelingen.
Asiel en migratie raken verschillende beleidsterreinen en rechtsgebieden, zoals staatssteunregels, aanbestedingsregels, terugkeerbeleid en integratie en inburgering.
De instrumenten van het EU-migratie- en asielpact zijn in 2024 vastgesteld en worden vanaf 12 juni 2026 van toepassing, met overgangsregelingen voor specifieke instrumenten.
Migratie binnen de Europese Unie (EU) en migratie vanuit derde landen vallen onder verschillende juridische kaders
De Europese Commissie presenteerde de Europese Strategie voor Asiel- en Migratiebeheer. Deze strategie bepaalt de koers voor de komende vijf jaar en raakt uitvoering, samenwerking en arbeidsmarktbeleid. Wat verandert er concreet voor lidstaten en decentrale overheden?
De EU presenteert het Union Resettlement and Humanitarian Admission Plan 2026-2027, met veilige routes voor mensen die bescherming nodig hebben. Gemeenten spelen een sleutelrol bij opvang, begeleiding en integratie.
De EU start met de eerste jaarlijkse ronde voor migratieplanning. Dat klinkt groot, maar raakt heel lokaal: wie vangen we op, welke voorzieningen zijn nodig, en hoe houden we inwoners betrokken? Hier wordt Europees beleid directe praktijk voor gemeenten en provincies.
Tijdens de top in Kopenhagen presenteerde de Commissie een nieuwe gedeelde agenda, met nadruk op samenwerking tussen lidstaten en bestuurslagen. Migratie wordt zo meer een gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid, met gevolgen voor gemeenten en regio’s.
Na de goedkeuring van het migratie- en asielpact krijgen EU-lidstaten twee jaar om zich voor te bereiden op de uitvoering vanaf juni 2026. De EUAA monitort de voortgang en de Commissie publiceerde hierover een verslag gebaseerd op nationale situaties.
De Europese Commissie stelt 3 miljard euro extra beschikbaar voor migratiebeleid en de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Deze uitbreiding van het EU-budget heeft ook gevolgen voor decentrale overheden. In dit artikel staat wat er verandert en waar aandacht voor nodig is.
Op 23 april 2025 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State drie belangrijke uitspraken over de tijdelijke bescherming van ‘derdelanders’ uit Oekraïne. Deze uitspraken hebben niet alleen juridische gevolgen voor de betrokken personen, maar raken ook direct het gemeentelijk beleid rond opvang, terugkeer en integratie.
Europese regels over asiel en migratie hebben gevolgen voor gemeenten en provincies, onder meer bij de opvang van asielzoekers, de huisvesting van statushouders en de uitvoering van integratie- en terugkeerbeleid.