Decentrale overheden mogen Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) beleggen bij een onderneming, als de markt de diensten onvoldoende oppakt of deze niet tegen maatschappelijk aanvaardbare voorwaarden verricht. De overheid mag de onderneming daarna compenseren voor het uitvoeren van de dienst. Compensatie dient te gebeuren in overeenstemming met de Europese staatssteunregels.
Op 8 januari 2026 is een nieuw DAEB-vrijstellingsbesluit van de Europese Commissie in werking getreden, waarmee rechtmatige steunverlening voor betaalbare huisvesting voor middeninkomens mogelijk wordt gemaakt. Gastauteurs Georges Dictus en Maartje de Wit (Pels Rijcken) bespreken de betekenis van deze ontwikkeling voor de Nederlandse woningmarkt.
Om steun te mogen geven voor een DAEB, moet de overheid eerst officieel vastleggen dat een onderneming deze DAEB uitvoert. Dit gebeurt via een aanwijzings- of toewijzingsbesluit waarin de onderneming met deze taken wordt belast.
Het nieuwe DAEB-vrijstellingsbesluit is per 8 januari 2026 van kracht. Dit betekent dat nieuwe en aangepaste regels van toepassing zijn op verschillende onderdelen van het besluit. Daarom heeft KED zijn pagina’s aangepast met recente informatie met betrekking tot staatssteun en DAEB.
De Europese Commissie houdt een openbare raadpleging over de herziening van de staatssteunregels om lidstaten te helpen met betaalbare huisvesting, middels de herziening van de regels voor diensten van algemeen economisch belang (DAEB). Decentrale overheden kunnen deelnemen tot en met 4 november 2025.
Naar aanleiding van de dringende behoefte aan betaalbare huisvesting en de oproep tot ingrijpen op EU-niveau, zal de Commissie de DAEB-regels herzien om lidstaten meer flexibiliteit te geven bij het ondersteunen van betaalbare huisvesting. De Commissie verzoekt om input van belanghebbenden.
De EU speelt een steeds actievere rol in het aanpakken van het woningtekort. Een belangrijk onderdeel van de EU-strategie is het herzien van staatssteunregels. Willem Kluck, manager bij PwC Legal, legt uit wat dit concreet kan betekenen voor Nederland.
De Europese Commissie heeft op 13 december 2023 de herziene de-minimisverordeningen gepubliceerd. Daarmee zijn deze regelingen verlengd waarbij een aantal punten zijn aangepast, zoals een inflatiecorrectie. De nieuwe de-minimisverordeningen treden in werking op 1 januari 2024 en zijn van toepassing tot 31 december 2030.
Nederland heeft te maken met een groot tekort aan woningen. Er wordt hard gezocht naar manieren om woningbouw te faciliteren en het aanpassen van bestaande regelgeving speelt daarin ook een rol. Samen met zes andere EU-lidstaten, heeft Nederland op 10 november 2023 de Europese Commissie een brief gestuurd met een oproep tot actie: onderzoek de mogelijkheden om in de DAEB-regels meer ruimte te creëren voor de steun aan woningbouw voor huishoudens met een middeninkomen.
Met de aankomende deadline voor het indienen van plannen voor een Regio Deal met het Rijk, is het logisch om stil te staan bij mogelijke staatssteun vraagstukken die kunnen gaan spelen. KED licht de Specifieke Uitkering toe, en de verplichtingen die gelden voor de ontvanger na een succesvolle aanvraag.
Staatssecretaris Vijlbrief (EZK) en minister De Jonge (VRO) hebben op 6 juli een brief naar de Kamer verstuurd met daarin een verduidelijking van de visie van het kabinet op de rol van de overheid in de woningbouwopgave.