Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Circulaire economie in Werkprogramma 2018

30 oktober 2017Duurzaamheid, milieu en klimaat, Europees recht en beleid decentraal

In het Werkprogramma 2018 van de Europese Commissie is een belangrijke rol weggelegd voor initiatieven ter bevordering van de circulaire economie. Naast de al lopende wetgevingsvoorstellen op dit gebied, wordt er ook ingezet op het opstarten van nieuwe initiatieven. Bijvoorbeeld ten aanzien van hergebruik van kunststof en water.

EU-actieplan voor de circulaire economie

Op 2 december 2015 introduceerde de Commissie een EU-actieplan voor de circulaire economie, genaamd ‘maak de cirkel rond’. Dit actieplan moet zorgen voor het juiste wet- en regelgevingskader om de ontwikkeling van een circulaire economie in de interne markt te bevorderen. In het kader van dit actieplan is de afgelopen twee jaar een breed scala aan initiatieven ontplooit, variërend van ecologisch productontwerp tot afvalbeheer en hergebruik.

Prioritaire lopende initiatieven

In het Werkprogramma 2018 worden de voorstellen voor wijziging van de kaderrichtlijn afvalstoffen, de verpakkingsrichtlijn, de richtlijn storten en de richtlijnen voor afgedankte elektronische en elektrische apparatuur (AEEA), autowrakken en batterijen genoemd als prioritaire lopende voorstellen. Ook in het Werkprogramma van 2017 was dit het geval. De onderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Raad van de EU over de voorstellen van de Commissie, de zogenaamde triloog, zijn sinds 30 mei 2017 bezig.

Wijziging afvalwetgeving

Het Parlement wil ambitieuzere doelstellingen in de wijzigingsvoorstellen van de Commissie, terwijl de Raad juist minder verstrekkende doelstellingen wil. Bijvoorbeeld ten aanzien van de recycling doelstellingen voor stedelijk afval. De Commissie heeft een recycle-/hergebruikpercentage van minimaal 65% in 2030 voorgesteld, het streefcijfer van het Parlement is hierbij 70% en van de Raad 60%. Door deze verschillen verlopen de onderhandelingen moeizaam. De Raad heeft dan ook op 20 september jl. zijn mandaat aangepast en beweegt hiermee richting de positie van het Parlement. De aanpassing is gericht op het verduidelijken van de concepten bijproducten en einde-afval. De aandacht wordt hiermee meer gevestigd op preventie en hergebruik van afval, overeenkomstig met de wensen van het Parlement.

Ten aanzien van de recyclingdoelstellingen blijft een merendeel van de lidstaten in de Raad vasthouden aan lagere doelstellingen in vergelijking met het voorstel van de Commissie en al helemaal ten aanzien van het Parlement. Hierover is nog niet onderhandeld met het Parlement in de triloog. Nederland zet overigens wel in op ambitieuzere doelstellingen. Staatssecretaris Dijksma verwacht dat het ambitieniveau van de uiteindelijke wijzigingsrichtlijnen zal stijgen in verhouding met de huidige positie van de Raad.

Nieuwe initiatieven circulaire economie 

Ten opzichte van nieuwe initiatieven ter bevordering van de circulaire economie, wordt er door de Commissie in het Werkprogramma 2018 gekozen voor een beperkt aantal initiatieven om een zo groot mogelijk effect te sorteren. De initiatieven die aangekondigd zijn voor 2018 zijn onder te verdelen in twee categorieën: wetgevingsinitiatieven en niet-wetgevingsinitiatieven.

Wetgevingsinitiatieven

De nieuwe wetgevingsinitiatieven die gepland zijn voor 2018 (en eind 2017) richten zich met name op EU-wetgeving omtrent water. In het vierde kwartaal  van 2017 wordt er een voorstel verwacht voor een verordening voor minimumkwaliteitseisen omtrent hergebruikt water voor landbouw irrigatie en grondwateraanvulling. Ook is er eind 2017 een herziening van de drinkwaterrichtlijn gepland. Deze herziening is het gevolg van de evaluatie van de Commissie in het kader van het REFIT-programma naar aanleiding van het succesvolle EU-burgerinitiatief Right2Water. In dit burgerinitiatief werd de Commissie opgeroepen om ervoor te zorgen dat alle EU-burgers kunnen genieten van het recht op water en sanitaire voorzieningen.

Niet-wetgevingsinitiatieven

Een van de niet-wetgevende initiatieven waar de Commissie zich op wil richten in 2018, is het ontwikkelen van een strategie ten aanzien van het gebruik, hergebruik en recyclen van kunststof. Dit met als uiteindelijke doel dat alle plastic verpakkingen in de EU recyclebaar zijn in 2030. Daarnaast wil de Commissie aandacht besteden aan het aanpakken van knelpunten op het snijvlak van Europese chemie, product en afval wetgeving. Ten slotte wordt in het Werkprogramma ook gesproken van het opzetten van een toezichtkader van de circulaire economie. Dit toezichtkader zou dan de vooruitgang van de circulaire economie in de EU en de lidstaten moeten beoordelen.

Door:

Jos Pees, Europa decentraal

Bronnen:

Werkprogramma 2017 – belangrijkste documenten, Europese Commissie
Werkprogramma 2018 – belangrijkste documenten, Europese Commissie
Kamerbrief met geannoteerde agenda Mileuraad 13 oktober 2017, Staatssecretaris Dijksma
Brief van de staatssecretaris van infrastructuur en milieu 31 mei 2017, Staatssecretaris Dijksma

Meer informatie:

Europese Commissie presenteert Werkprogramma 2018, nieuwsbericht Europa decentraal
Hoe gaat het met de onderhandelingen van pakket circulaire economie?
Nieuwsbericht Europa decentraal
Circulaire Economie, themapagina Europa decentraal
Wat houdt het EU actieplan voor een circulaire economie in? Praktijkvraag Europa decentraal

X