Commissie dringt aan op verdere hervorming Nederlandse woningmarkt

11 juni 2014Diensten van algemeen (economisch) belang, Staatssteun

De vorderingen in de hervormingen van de sociale huursector moeten sneller en nauwer gevolgd worden door de Nederlandse overheid. Deze aanbeveling doet de Europese Commissie aan Nederland in het kader van het zogenoemde Europees Semester dat tot doel heeft een stabiele economisch ontwikkeling te realiseren.

Het gaat met name om de betaalbaarheid en toegankelijkheid van sociale huurwoningen voor huishoudens met een laag inkomen. Decentrale overheden spelen met corporaties een belangrijke rol in de lokale totstandkoming van deze doelen.

Scheefwoners

Volgens de Commissie wordt de Nederlandse woningmarkt verstoord door wachtlijsten en scheefwoners (mensen met hoge inkomens in sociale huurwoningen). Daarnaast worden fiscale prikkels beschouwd als belangrijke oorzaak van de belemmering van de woningmarkt.

Hervormingen

In april stemde het kabinet al in met een reeks hervormingen, die ertoe moeten leiden dat corporaties zich meer met hun kerntaak bezighouden: het huisvesten van huishoudens met lage inkomens.
Hiertoe maken gemeenten en corporaties bindende afspraken over wat lokaal nodig en mogelijk is, zoals over toewijzingsbeleid en de omvang van de woningvoorraad. Zodoende is de rol van de gemeente in de lokale woningmarkt vergroot. Dit moet de democratische legitimiteit van het werk van corporaties vergroten en hen tevens meer lokaal en regionaal binden. De Commissie vindt echter dat met oog op het huidige economisch herstel de hervormingen niet snel genoeg plaatsvinden. Eind juni worden de aanbevelingen besproken en aangenomen door de Europese ministers van Economische Zaken.

Toewijzingsbeleid

Om de doorstroming te verbeteren, moeten corporaties onder andere een strenger toewijzingsbeleid voeren. De Commissie juicht de inkomensafhankelijke huurverhogingen toe. Wel beveelt ze aan de huidige berekening hiervan te vereenvoudigen, omdat administratieve lasten te verminderen. Ook zouden de vorderingen met betrekking tot de toegankelijkheid en betaalbaarheid van sociale huurwoningen voor huishoudens met lage inkomens gemonitord moeten worden.

Marktgericht

Ten tweede vindt de Commissie dat Nederland een ‘marktgerichter prijsmechanisme’ op de sociale woningmarkt moet krijgen. Dit leidt ertoe dat de marktwaarde van woningen meer wordt meegenomen in het bepalen van de huurprijs. Hierdoor moeten marktspelers meer ruimte krijgen om te investeren in de vrije huursector, met name in het middensegment. Voorts is er wetgeving in voorbereiding die woningcorporaties verplicht om hun DAEB (Diensten van Algemeen Economisch Belang)-activiteiten en niet-DAEB activiteiten te splitsen. Hiermee worden de maatschappelijke activiteiten van corporaties geborgd en ontstaat een meer gelijk speelveld in het commerciële segment van de huurmarkt.

Hypotheekrenteaftrek

Ten slotte beveelt de Commissie een snellere afbouw van de hypotheekrenteaftrek en snellere verlaging van de loan-to-value aan. Door deze fiscale prikkels hebben huishoudens volgens Brussel te snel de neiging om schulden aan te gaan bij het kopen van een huis. Huishoudens en banken lopen daardoor grotere financiële risico’s. Volgens de Commissie wordt het afbouwen van de hypotheekrenteaftrek en het stimuleren van de prikkel om af te lossen te traag uitgevoerd om het aflosgedrag de komende maanden significant te beïnvloeden. Bovendien verkleint een snellere beperking van de hypotheekrenteaftrek de verschillen in belastingheffing tussen het koop- en huursegment van de woningmarkt. Dit zou bijdragen aan een goed functionerende huurmarkt.

Europees Semester

De aanbevelingen van de Europese Commissie zijn gedaan in het kader van het Europees Semester. Dit is een cyclus waarin aanbevelingen voor een stabiele economisch ontwikkeling worden gedaan aan de lidstaten. Het semester is ingesteld in 2011 naar aanleiding van de eurocrisis. In het semester wordt de economie van elke lidstaat in volle breedte bekeken. Omdat de nadruk op schulden ligt, wordt in aanbevelingen aan Nederland veel aandacht besteed aan de hervorming van de woningmarkt. De hervormingen moeten zodoende bijdragen aan het terugdringen van de private schuld in Nederland.

Door:

Emile Perton en Arlette van den Berg, Europa decentraal

Bron:

Nieuwsbericht, Europese Commissie: ‘Monitor effecten hervormingen in sociale huursector’, Woconet
Werkdocument, Beoordeling van het NHP 2014 en het stabiliteitsprogramma 2014 van Nederland, Europese Commissie

Meer informatie:

Aanbeveling, voor een aanbeveling van de Raad over het NHP 2014 van Nederland, Europese Commissie
Nieuwsbericht, Kabinet vult hervormingen huursector in, Gebiedsontwikkeling.nu
Nederlands nationaal hervormingsprogramma, Ministerie van Economische Zaken
Europees Semester, Europa Nu
Woningcorporaties, Staatssteun, Europa decentraal
Diensten van Algemeen Belang, Europa decentraal

X