Europese Commissie publiceert strategie voor de omgang met data en AI

24 februari 2020Informatiemaatschappij

Op 19 februari publiceerde de Europese Commissie haar nieuwe plannen voor ‘een digitaal Europa dat klaar is voor de toekomst’. Deze prioriteit is een van de zes hoofdprioriteiten van de nieuwe Commissievoorzitter Von der Leyen. De woensdag gepubliceerde stukken betreffen een algemene Mededeling, een white paper over AI en de Europese Data Strategie.

Commissieprioriteiten

Commissievoorzitter Von der Leyen heeft de missie ‘Een Europa dat klaar is voor de digitale toekomst’ geformuleerd als een van haar zes hoofdprioriteiten. In het Commissie werkprogramma 2020 is uiteengezet wat hier precies onder valt en wat de plannen zijn van de Commissie om dit te bereiken. Daarover kunt u hier meer lezen.

Algemene Mededeling over de hoofdprioriteit

In de Mededeling zet de Commissie uiteen wat haar plannen zijn voor de komende vijf jaar. Zo wil de Commissie inzetten op de volgende drie punten:

  1. Technologie die werkt voor mensen, waarbij er wordt gekeken naar de investeringen die nodig zijn om de connectiviteitsdoelen voor 2025 te bereiken. Denk hierbij aan veilige (5G) verbindingen. De Commissie zet zich ervoor in om grote sociaaleconomische organisaties, zoals scholen, ziekenhuizen en bedrijven, al in 2025 te verbinden met Gigabit connectiviteit;
  2. Een eerlijke en concurrerende economie;
  3. Een open, democratische en duurzame samenleving waarbij de regels voor digitale diensten gelijk zijn voor heel Europa.

Om deze punten te bereiken wil de Commissie een aantal wetgevingsvoorstellen doen. Zo wordt er onder andere een geüpdatet actieplan voor 5G en 6G gepubliceerd in 2021 en komt er een Europese Cybersecurity-strategie. Deze en andere voorstellen zullen in de komende jaren worden gepubliceerd.

Europese Data Strategie

De Europese Commissie presenteert in de Europese Data Strategie de manier waarop zij de komende vijf jaar de data-economie wil aandrijven. De Commissie is ervan overtuigd dat bedrijven en overheden door middel van (zowel niet-persoonsgebonden als persoonlijke) data betere beslissingen kunnen nemen. Daarom is het de visie van de Commissie om een Europese Dataruimte te creëren, waarbinnen deze data vrijelijk gedeeld en gebruikt kunnen worden.

Nieuwe wetgeving voor data

Hiervoor zal de Commissie de komende jaren verschillende (wetgevings-)voorstellen presenteren. Het eerste zal een wetgevingskader (in het vierde kwartaal van 2020) zijn om de governance van Europese dataruimtes te waarborgen. Toegang tot en het hergebruiken van data moeten voor partijen op verschillende niveaus binnen de Europese interne markt zo makkelijk mogelijk gemaakt worden, terwijl ook Europese waarden zoals gegevensbescherming, consumentenbescherming en concurrentiebewaking gerespecteerd worden. Daarnaast beoogt de Commissie in 2021 een Data Act te presenteren, om data-uitwisseling tussen deze partijen verder te faciliteren.

Rol van decentrale overheden

Ook decentrale overheden zijn opgenomen in de Europese Data Strategie. Hierbij wordt er vooral gekeken naar de potentie die het gebruik van (meer) data kan hebben voor lokale en regionale overheden. Decentrale overheden worden aangemoedigd om meer data te gebruiken van ondernemingen en vice versa. Het is het doel van de Commissie om bedrijven en overheden aan te moedigen om (vrijwillig) hun datasets beschikbaar te stellen voor elkaar. Lees hier meer over het hergebruik van overheidsinformatie.

De Europese Data Strategie is online gepubliceerd voor inspraak en feedback van belanghebbenden.

White paper on AI

Samen met de datastrategie en de algemene Mededeling heeft de Commissie ook haar visie op AI gepresenteerd. Hierbij zet ze in op een balans tussen het stimuleren van innovatie en de bescherming van burgers tegen invasieve technologie. Dit wil de Commissie respectievelijk regelen met een ‘ecosysteem van uitmuntendheid’ en een ‘ecosysteem van vertrouwen’.

Ecosysteem van uitmuntendheid

De Commissie presenteert een aantal acties op verschillende niveaus die moeten leiden tot de ontwikkeling en opname van AI in de Europese economie. Actie 6 zet in op de incorporatie van AI in onder andere openbaar bestuur en logistiek. Hiertoe zal de Commissie sectordialogen opzetten, waarbij ze een actieplan zal presenteren dat het gebruik van AI verder zal faciliteren. Daarnaast komt er een ‘Adopt AI’-programma dat de aanbesteding van AI-systemen zal ondersteunen.

Ecosysteem van vertrouwen

Om ervoor te zorgen dat de rechten van burgers beschermd blijven, zet de Commissie een visie uiteen gebaseerd op de bevindingen van een High-Level Expert Group. Bestaande regelgeving, zoals de Algemene verordening gegevensbescherming, beschermt burgers al tegen ongewenste verwerking van hun persoonsgegevens. Daarnaast moet er een nieuw wetgevingskader komen dat alle mogelijke risico’s van AI afvangt. Het voorstel van de Commissie is online gepubliceerd voor inspraak en feedback.

Door:

Fabian Wondergem en Juliëtte Fredriksz, Kenniscentrum Europa decentraal

Bron:

European Data Strategy, Europese Commissie
AI White Paper, Europese Commissie
A Europe fit for the digital age, Europese Commissie

Meer informatie:

Informatiemaatschappij, Kenniscentrum Europa decentraal
A Europe Fit for a digital age, Kenniscentrum Europa decentraal