Geen verplichte registratie voor decentrale overheden in EU-Transparantieregister

3 oktober 2016

Eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie Frans Timmermans presenteerde afgelopen week het voorstel voor een verplicht transparantieregister in de EU. Zonder registratie kunnen lobbyisten geen afspraak meer maken met EU beleidsmakers. Met dit voorstel lost Timmermans een belangrijke belofte in voor meer openheid. Vertegenwoordigers van regionale en lokale overheden en hun verenigingen zijn uitgezonderd.

Transparantieregister

Dit transparantieregister is een van de belangrijkste instrumenten waarmee de Commissie haar belofte voor transparantie nakomt. Het omvat alle activiteiten die erop gericht zijn invloed uit te oefenen op de wetgeving en de uitvoering van het beleid van de EU-instellingen. In 2011 voerden het Europees Parlement en de Commissie samen voor het eerst een transparantieregister in, deze gold tot nu toe enkel voor deze twee instellingen. Het huidige, vrijwillige, register omvat meer dan 9800 personen en organisaties die zijn gebonden aan een gedragscode. IPO, VNG, UvW en het Huis van de Nederlandse Provincies hebben zich destijds vrijwillig geregistreerd.

Voorstel

Met dit nieuwe voorstel wordt het transparantieregister verplicht voor alle drie de EU-instellingen. Ontmoetingen tussen beleidsmakers en belangenvertegenwoordigers worden alleen toegestaan als die laatsten in het register zijn opgenomen. Het voorgestelde interinstitutioneel akkoord bouwt voort op het bestaande vrijwillige transparantieregister. Dit voorstel past binnen de ambities van deze Commissie om beleidsvorming in de EU te verbeteren.

Vertrouwen burger

“De EU-instellingen moeten samenwerken om het vertrouwen van onze bevolking terug te winnen. We moeten meer open zijn bij alles wat we doen. De burgers hebben het recht te weten wie probeert invloed uit te oefenen op de EU-wetgeving,” aldus Frans Timmermans. Ontmoetingen tussen lobbyisten en eurocommissarissen, hun kabinetsleden of een directeur-generaal worden sinds november 2014 reeds openbaar gemaakt. Deze grotere mate van openheid wordt nu ook van toepassing op de Raad.

Decentrale relevantie

Publieke autoriteiten uit de lidstaten, zowel nationaal als decentraal alsmede hun verenigingen, zijn uitgesloten van de verplichting onder voorwaarde dat zij enkel handelen namens de betrokken overheidsinstanties. Volgens de Commissie vertegenwoordigen zij de belangen van de burgers bij de EU-instellingen en dragen zij bij aan de democratische afrekenbaarheid van het EU-besluitvormingsproces. Regio’s en gemeenten geven mede vorm aan de EU en dragen via beleid en programma’s bij aan het realiseren van de EU-doelstellingen. Volgens de Commissie moeten regio’s en gemeenten niet hetzelfde worden gezien als commerciële lobbyisten en worden zij daarom uitgezonderd van de verplichte registratie in het Transparantieregister.

Door:

Ilse Buijs, Huis van de Nederlandse provincies

Bronnen:

Persbericht, Europese Commissie
Voorstel voor een interinstitutioneel akkoord inzake verplicht transparantieregister, Europese Commissie

Meer informatie:

Transparantieregister
Nieuwsbericht ‘Timmermans wil meer openheid Brusselse lobby’, Europa Nu