Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

De grenzen van openbare infrastructuur: de Europese Commissie licht toe

29 februari 2016Regionaal beleid en structuurfondsen, Staatssteun

Financiering van algemeen toegankelijke infrastructuur wordt in beginsel beschouwd als een publieke taak. Staatssteun kan hierdoor uitgesloten worden. Echter, de scheidslijn tussen wat wel of niet onder een publieke taak valt, kan soms dun zijn. Dit blijkt ook uit een geschil dat bij onze zuiderburen speelt ten aanzien van infrastructuur rondom een shoppingcenter. De Europese Commissie heeft zich hier ook over gebogen en haar besluit wordt in dit bericht nader toegelicht.

Openbare infrastructuur

Het aanleggen en onderhouden van algemeen openbaar toegankelijke infrastructuur is een typische overheidstaak. Echter, wanneer vervoersinfrastructuur beheerd wordt door een onderneming die losstaat van de overheid, dienen eventuele overheidssubsidies te worden getoetst op de aanwezigheid van staatssteun. Zo heeft de Europese Commissie in eerdere besluiten vastgesteld dat staatssteun voor vervoersinfrastructuur alleen toegestaan is wanneer de infrastructuur op niet-discriminerende basis toegankelijk is voor alle potentiële eindgebruikers.

Klacht

In 2012 diende de stad Leuven een klacht in bij de Europese Commissie omdat zij meende dat het Vlaamse Gewest staatssteun heeft verleend aan het Uplace project voor de mobiliteitswerken. Leuven stelt dat bepaalde (mede door Vlaanderen gefinancierde) infrastructuur enkel Uplace ten goede komt. Hierdoor zou er een selectief economisch voordeel worden verleend.

Uplace shopping- en entertainment centre

Uplace is een groot project aan de noordkant van Brussel. Op een groot terrein is men voornemens een groot complex te bouwen met ruim 300 winkels, een fitness, een bioscoop, een binnenspeeltuin, pleinen, recreatieruimtes, kantoren en zelfs een groot internationaal hotel.

Kennelijk is er enige weerstand tegen het project omdat het in meerdere opzichten als omstreden wordt beschouwd. Dit geldt tevens voor de aanleg van goede verbindings- en toegangswegen die de nabijgelegen gemeente Leuven een doorn in het oog is.

Afwegingen van de Commissie

De Europese Commissie komt tot de conclusie dat er in dit geval geen sprake is van staatssteun. Uplace draagt immers alle kosten die specifiek aan dit project kunnen worden toegeschreven. De andere werken in de omgeving van Uplace lijken van algemene aard te zijn en kunnen daarom Uplace geen specifiek voordeel verschaffen. Bovendien zou deze infrastructuur ook worden aangelegd als het Uplace-project niet zou bestaan, aldus de Commissie.

Mogelijk vervolg

Er komt mogelijk een vervolg; de gemeente Leuven heeft namelijk in een eerder stadium al aangegeven dat ze alle rechtsmiddelen willen uitputten om de realisatie van Uplace te beletten. Het ligt dan ook in de lijn der verwachting dat dit besluit van de Commissie wordt aangevochten bij het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Decentrale relevantie

Het is vrij uitzonderlijk dat decentrale overheden een onderling geschil, voor wat betreft staatssteun, voorleggen aan de Commissie. Met dit besluit biedt de Commissie een toetsingskader waarmee kan worden bepaald of er al dan niet sprake is van selectiviteit bij de aanleg of financiering van infrastructuur.

Door:

Paul Zondag, Europa decentraal

Bron:

besluit Europese Commissie

Meer informatie:

Dossier staatssteun, Europa decentraal
Vervoer en staatssteun, Europa decentraal
Openbare infrastructuur, Europa decentraal
Praktijkvraag, Europa decentraal
Website, Uplace
Artikel “Connecting Public and Private Infrastructure”, State Aid Hub

X