Draag bij aan een circulaire economie door inkoop in acht stappen

3 december 2018Aanbestedingen, Duurzaamheid, milieu en klimaat

Op 29 oktober heeft het adviesbureau Copper8 het boek ‘Circulair Inkopen in 8 stappen’ gepubliceerd. De handreiking is mede mogelijk gemaakt door Rijkswaterstaat en heeft als doel om inkopers en beleidsadviseurs van onder andere decentrale overheden aan te moedigen een effectief circulair inkooptraject uit te voeren.

Circulair inkopen in 8 stappen

Het boek bevat informatie op basis van jarenlange ervaring uit verschillende inkooptrajecten van overheidsorganisaties. Aan de hand hiervan zijn acht stappen opgesteld voor een succesvol circulair inkooptraject. Ook staan er verschillende praktijkvoorbeelden in het boek. Voorbeelden hiervan zijn de bouw van het gemeentehuis van Brummen, dat grotendeels gemaakt is met herbruikbare materialen en de huurconstructie voor het kantoormeubilair van de gemeente Leiden, waardoor het meubilair meerdere malen gebruikt wordt.

De acht stappen die in het boek genoemd worden voor een circulair inkooptraject zijn:

  • Circulair inkopen: waarom en wat? Bepaal wat circulair inkopen betekent voor uw organisatie en maak een werkdefinitie.
  • Interne organisatie en draagvlak: maak duidelijk wat de consequenties zijn van een circulair inkooptraject en overbrug interne belangen.
  • Vraagstelling: breng uw behoeften in kaart en geef ruimte in de vraagstelling, zodat marktpartijen zelf met oplossingen kunnen komen.
  • Multidisciplinaire samenwerking: regisseer samenwerking tussen marktpartijen om tot een circulair project te komen.
  • Aanbestedingsprocedure: bepaal wat u wilt bereiken met de aanbestedingsprocedure en stem deze daarop af.
  • Meten en beoordelen van circulariteit: bepaal hoe u de circulariteit van aanbiedingen gaat meten en beoordelen en hoe de prijs meeweegt in de beoordeling.
  • Circulariteit borgen: bepaal welk circulair verdienmodel hiervoor geschikt is en stel een contract op waarin samenwerking en ontwikkeling centraal staan.
  • Management van een circulair contract: onderhoud de relatie en evalueer regelmatig de samenwerking en de circulariteit.

Het boek is kosteloos te downloaden via de website van Copper8.

Circulaire economie

De aandacht in de politiek en in de maatschappij voor de schaarste van grondstoffen op aarde neemt toe. Er ontstaan verschillende initiatieven om hergebruik van producten en grondstoffen, oftewel de circulaire economie, te bevorderen. Zo heeft de EU in 2015 het actieplan circulaire economie gelanceerd en heeft de Rijksoverheid het voornemen dat Nederland in 2050 volledig circulair is. Dit zijn ambitieuze doelen en om deze te bereiken is circulair inkopen door decentrale overheden van groot belang. Rijkswaterstaat en Copper8 onderstrepen dat circulair inkopen een belangrijke stap is om Europese en nationale duurzaamheidsdoelen te verwezenlijken en hopen dit met de handreiking te stimuleren.

Inrichting aanbestedingsprocedure

In traditionele inkoopprocessen wordt er meestal gebruik gemaakt van technische bestekken of programma’s van eisen. Door deze aanpak kunnen inschrijvers zich alleen onderscheiden op een plan van aanpak of de aangeboden prijs. Ook kan er op deze manier slechts beperkt een beroep worden gedaan op de creativiteit van marktpartijen. Het stellen van een open vraag en het functioneel specificeren van een overheidsopdracht biedt meer ruimte voor circulaire oplossingen en innovatie.

Een dialoog tussen de aanbestedende dienst en de markt zorgt ervoor dat vraag en aanbod beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Naast de samenwerking tussen opdrachtgever en opdrachtnemer is de samenwerking tussen verschillende disciplines bij circulair inkopen belangrijk. De concurrentiegerichte dialoog en het innovatiepartnerschap zijn aanbestedingsprocedures die hiervoor veel kansen bieden. Wel moet er rekening mee worden gehouden dat deze procedures als belastend kunnen worden ervaren vanwege de hoge transactiekosten en de lange duur. Decentrale overheden moeten bij circulair inkopen altijd acht slaan op de beginselen van proportionaliteit, gelijkheid en transparantie tijdens de inrichting van een aanbestedingsprocedure.

Bron:

Handleiding helpt opdrachtgevers bij circulair inkopen, Rijkswaterstaat

Door:

Sharon Smedes en Marieke Merkus, Europa decentraal

Meer informatie:

Duurzaam aanbesteden, Europa decentraal
Circulaire economie, Europa decentraal
Kabinet promoot klimaatneutraal en circulair inkopen, nieuwsbericht Europa decentraal
Maak de cirkel rond – Een EU-actieplan voor de circulaire economie, Europese Commissie
Rijksbreed programma Circulaire Economie, Rijksoverheid

X