Europees Parlement stemt in met meerjarenbudget en nieuwe Europese programma’s

25 november 2013

Na maanden van complexe onderhandelingen stemde het Europees Parlement in met het meerjarig financieel kader voor 2014-2020. Het akkoord is gesloten op het hoogste niveau tussen Parlement, Raad en Europese Commissie. De totale begroting voor de volgende zeven jaar bedraagt ruim 900 miljard euro.

De Europese Commissie presenteert in 2016 een tussentijdse evaluatie van het functioneren van de meerjarenbegroting (meerjarig financieel kader, MFK), waarbij rekening wordt gehouden met de economische situatie op dat moment. Daarbij zal ook worden gekeken hoe de toekomstige looptijd van het MFK – op dit moment zeven jaar – in lijn kan worden gebracht met de vijfjarencyclus van EU-instellingen.

Europese programma’s en fondsen

Nu de meerjarenbegroting is vastgesteld, is er ook groen licht voor de Europese programma’s en fondsen:

Cohesiebeleid

Het EU Cohesiebeleid 2014-2020 (325 miljard euro) gaat over investeringen in de regio’s. “De vijf fondsen die onder deze verordening vallen, vormen samen het investeringsraamwerk van de EU-begroting. De aanpak omtrent cohesiefondsen verandert. Het beleid was altijd gebaseerd op compensaties of overdrachten en nu gaan we meer naar gerichte investeringen op basis van kennis, duurzaamheid en werkgelegenheid”, aldus Europarlementariër en co-rapporteur Lambert van Nistelrooij (CDA).

Een nieuw gemeenschappelijk kader zorgt voor duidelijke richtlijnen die voor de vijf belangrijkste ontwikkelingsfondsen van de EU gelden. Hierdoor wordt het EU-beleid beter geïntegreerd en worden procedures versimpeld. Door de nieuwe regels concentreren investeringen zich op een aantal thema’s die verbonden zijn aan doelen van Europa 2020, de overkoepelende groeistrategie van de EU. Deze gerichtere aanpak moet leiden tot betere resultaten.

Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

In het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (408 miljard euro) na 2013 ligt de nadruk op milieubescherming en eerlijkere verdeling van EU-fondsen. Ook helpt het landbouwers beter om te gaan met ontwikkelingen in de markt. Er komt verder een stimuleringsregeling voor jonge boeren. Kleine boeren kunnen meer geld ontvangen, terwijl grote boerenbedrijven die meer dan €150.000 ontvangen, hun betalingen met minimaal 5% zullen zien dalen. In 2020 moeten boeren uit de verschillende lidstaten minimaal 72% van het EU-gemiddelde van de rechtstreekse betalingen ontvangen.

Onder het nieuwe landbouwbeleid mag 30% van de directe betalingen van de begroting van de lidstaten alleen worden uitgegeven als aan verplichte vergroeningsmaatregelen is voldaan zoals diversificatie van de teelt, behoud van permanente akkers en het creëren van “ecologisch-gerichte gebieden”. Dubbele betalingen, waarbij landbouwers twee keer subsidie krijgen voor dezelfde milieueisen, moeten tot het verleden gaan behoren. Daarnaast krijgen boeren die de verplichte maatregelen niet naleven boetes bovenop het verlies van de subsidies.

Horizon2020

Horizon2020 is de naam van het nieuwe onderzoeksprogramma van de EU voor de komende 7 jaar. Kennisinstellingen en bedrijven kunnen projecten indienen. Het budget voor dit kaderprogramma bedraagt 70,2 miljard euro. Het onderzoeksgeld is verdeeld over drie pijlers: maatschappelijke uitdagingen, excellente wetenschap, industrieel leiderschap. Het ministerie van Economische Zaken en Agentschap NL hebben op 12 november jl. in Amsterdam een druk bijgewoonde startbijeenkomst gehouden over Horizon2020.

Erasmus+

Het nieuwe EU-programma Erasmus+, dat beurzen aan studenten, docenten, opleiders en stagiaires verstrekt, geldt ook voor jongerenleiders, vrijwilligers en jonge sporters. Daarnaast kunnen studenten met Erasmus+ voor hun masteropleidingen goedkopere leningen in het buitenland krijgen. Erasmus+ is een uitbreiding van het programma dat studenten al sinds jaren de mogelijkheid biedt om in het buitenland te gaan studeren. Het budget bedraagt 14,7 miljard euro voor de komende zeven jaar. Het doel van Erasmus+ is het realiseren van goede initiatieven en projecten die structureel bijdragen aan de kwaliteit van de Europese kennisinfrastructuur. Het studenten-uitwisselingsprogramma Erasmus is een van de meest succesvolle Europese programma’s. Er zijn 33 landen bij aangesloten. Erasmus+ steunt nieuwe samenwerkingen tussen opleidingsinstituten en bedrijven. Zogenaamde ‘kennisallianties’ en ‘sectorvaardighedenallianties’ moeten training in een professionele werkomgeving, nieuwe manieren van lesgeven en op maat gemaakte studies mogelijk maken.

Creatief Europa

Creatief Europa bouwt voort op het huidige programma Cultuur en het MEDIA en MEDIA Mundus programma. Het Creative Europe Programma wordt het belangrijkste instrument van de EU om de culturele en audiovisuele initiatieven in Europa en daarbuiten te bevorderen. Het programma is erop gericht creativiteit te stimuleren. Tegelijkertijd heeft het ook een directe impact op de economische groei en werkgelegenheid. De achterliggende overtuiging van Creatief Europa is dat cultuur een belangrijke bijdrage levert aan economische groei in Europa en voor veel banen zorgt. Daar hoort een programma bij dat kunstenaars en culturele organisaties ondersteunt bij het ontwikkelen van activiteiten voor een breed Europees publiek en dat de culturele en taalkundige verscheidenheid in Europa beschermt en promoot.

Binnen Creatief Europa zijn subsidiekansen voor de Europese filmindustrie en voor culturele projecten. Daarnaast is er een transsectorale programmalijn waarbinnen studies over beleidsontwikkeling, evaluaties van programma’s, het verzamelen van relevante data voor de culturele en audiovisuele sector ondersteund worden. Ook is een garantiefaciliteit voor de creatieve sector voorzien. Het doel van deze financiële garantiefaciliteit is dat culturele organisaties makkelijker toegang zouden krijgen tot bankleningen.

CEF en TEN-T

Met de goedkeuring van de Connecting Europe Facility (CEF) kunnen grote infra-projecten in de EU versneld worden aangepakt. Het Europees Parlement stemde in met een budget van 29,3 miljard euro. Daarvan is 23,2 miljard euro geoormerkt voor verbetering van transportverbindingen, 5,12 miljard voor de energie-infrastructuur en 1 miljard voor telecom. De middelen zijn gekoppeld aan de transeuropese netwerken. Dat is een ambitieus programma om spoor, vaarwegen en wegverbindingen in Europa beter op elkaar aan te laten sluiten. Hiervoor zijn negen grote corridors uitgetekend. Voor elk van deze corridors komt er een bestuur met aan het hoofd een coördinator. Overheden en bedrijfsleven kunnen investeren in afzonderlijke infraprojecten als onderdeel van deze corridors. Projecten met een Europese meerwaarde maken grote kans op Europese cofinanciering. De EU ziet investeringen in de infrastructuur als een manier om samenhang en groei te bevorderen en werkgelegenheid te stimuleren. Via het TEN-T programma, dat vooralsnog loopt tot 2030, worden lidstaten en regio’s gedwongen om samen te werken aan Europese ruimtelijke ontwikkelingen.

Door:

Bert Schampers, Huis van de Nederlandse Provincies, Brussel

Meer informatie:

Europa 2020
Creative Europe Programma
Connecting Europe Facility
Europarlementariër Lambert van Nistelrooij