Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Europese Pijler van Sociale Rechten aangenomen

17 november 2017Overige onderwerpen

Tijdens de informele Sociale Top in Götenborg op vrijdag 17 november werd door regeringsleiders, vertegenwoordigers van de sociale partners en de Europese instellingen gesproken over sociale zaken en werkgelegenheid. Een onderdeel van de top was de ondertekening van de in oktober aangenomen Europese Pijler van Sociale Rechten. Deze politieke verbintenis moet sturing bieden aan de lidstaten en EU-instellingen, om zo het sociaal acquis te versterken.

Europese Pijler van Sociale Rechten

De Europese Pijler moet gezien worden als reference framework om de prestaties van lidstaten te meten op het gebied van werkgelegenheid en sociale zaken. Deze Europese Pijler werd in 2015 door Commissie-president Juncker aangekondigd in zijn eerste Staat van de Unie-speech. Op basis van contacten met lidstaten, Europese instellingen, sociale partners en burgers over de inhoud en het doel van een Europese Pijler van Sociale rechten heeft de Commissie in maart 2016 een concept voorstel publiek in consultatie gebracht. Na deze consultatie heeft de Commissie in april 2017 haar voorstel voor een Europese Pijler van Sociale rechten gepubliceerd.

In april 2017 is de Europese Pijler van Sociale rechten gepresenteerd in twee juridische vormen: (i) als een aanbeveling van de Europese Commissie geldend vanuit 26 april 2017 en (ii) als voorstel voor een gezamenlijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. Deze gezamenlijk verklaring is een niet-juridisch bindend inter-institutionele verklaring. Over de tekst van de verklaring werd in oktober overeenstemming bereikt en deze werd op de Sociale Top ondertekend.

Fundamentele principes en rechten

In de pijler worden twintig fundamentele principes en rechten behandeld die betrekking hebben op onder andere huisvesting, onderwijs, sociale zorg en gezondheidszorg, en werkgelegenheid. De twintig principes en rechten zijn onder te verdelen in drie hoofdstukken:

  • gelijke kansen en toegang tot de arbeidsmarkt;
  • dynamische arbeidsmarkten en rechtvaardige arbeidsomstandigheden en arbeidsvoorwaarden;
  • overheidssteun/sociale bescherming en inclusie.

Een groot gedeelte van deze principes is al onderdeel van het Europese of internationale wetgevingskader. De principes worden aangevuld om nieuwe sociale, technologische en economische ontwikkelingen in acht te nemen. Om er voor te zorgen dat de fundamentele principes en rechten worden behaald is de Commissie voornemens om, waar nodig, bestaande wetgeving aanpassen of andere acties te nemen.

Sociaal beleid in de Europese Unie

Het merendeel van het sociale beleid valt nog steeds onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Art. 4 van het Verdrag betreffende de Werking van de EU (VWEU) geeft de EU een gedeelde bevoegdheid omtrent de rechtspositie en gezondheid van werknemers. Deze bevoegdheid houdt in dat de lidstaten bevoegd blijven, tot de EU interne maatregelen vaststelt. Art. 5 VWEU verleent de EU een ondersteunende bevoegdheid tot het bevorderen van werkgelegenheid. Hier kan de EU slechts stimuleringsmaatregelen vaststellen voor de Europese dimensie.

Nederland

Bij het vaststellen van de Europese Pijler was het voor Nederland belangrijk dat rekening gehouden werd met de nationale bevoegdheden betreffende het sociaal beleid. Ook werd gesteld dat de pijler voldoende ruimte moest bieden voor afstemming op de nationale of lokale situatie.

Door:

Madeleine Heitmeijer-Broersen en Juliëtte Fredriksz, Europa decentraal

Bron:

Voorstel voor een interinstitutionele proclamatie betreffende de Europese pijler van sociale rechten, Europese Commissie

Meer informatie:

Werkgelegenheid en sociaal beleid, Europa decentraal
De Europese Pijler van Sociale Rechten, Europese Commissie
The European Pillar of Social Rights – Questions and Answers, Europese Commissie

X