Evaluatie Wet MenO: bijdrage wet ‘suboptimaal’

6 juni 2016Europees mededingingsrecht

Op 3 juni 2016 stuurde minister Kamp van Economische Zaken (EZ) de evaluatie van de Wet Markt en Overheid (MenO) met een reactie naar de Tweede Kamer. Uit de evaluatie blijkt dat de Wet MenO heeft bijgedragen aan het creëren van gelijkere concurrentieverhoudingen, maar dat er vanuit de optiek van de markt nog veel problemen blijven bestaan. Samenvattend is de bijdrage van de wet aan deze doelstelling daarom suboptimaal.

Evaluatie Wet

De evaluatie van de Wet MenO is in opdracht van het ministerie van EZ uitgevoerd door een private partij. Uit de evaluatie blijkt dat de Wet MenO overheden heeft gedwongen om meer rekening te houden met marktpartijen. Een ondernemer kan een klacht bij de overheid indienen, maar ook bij de Autoriteit Consument en Markt (ACM). Echter, veel situaties waarover de ACM klachten heeft ontvangen van marktpartijen en die als hinderlijk ervaren worden, blijken buiten de reikwijdte van de MenO te vallen.

Bovendien, zo stellen de onderzoekers, wordt er veelvuldig gebruik gemaakt van de uitzondering betreffende algemeen belangbesluiten. De gedragsregels van de Wet MenO gelden niet voor deze besluiten, waardoor het risico op ongelijke concurrentieverhoudingen in deze gevallen blijft bestaan. Voorbeelden van algemeen belangbesluiten die door overheden genomen zijn, zijn de exploitatie van jachthavens en het verhuur van vastgoed. De onderzoekers concluderen dat, hoewel marktpartijen in zeer beperkte mate betrokken worden bij het vaststellen van een algemeen belangbesluit, er ook  weinig bezwaar wordt gemaakt tegen algemeen belangbesluiten.

Looptijd tot 1 juli 2017

De evaluatie van de Wet MenO biedt tegelijkertijd ruimte voor het bespreken van de toekomst van deze Wet. Vooralsnog is de looptijd tot 1 juli 2017, maar minister Kamp heeft voorgesteld om deze horizonbepaling uit de Wet MenO te halen, zodat deze ook na 1 juli 2017 zijn werking blijft behouden. Na het zomerreces zal minister Kamp een algemene maatregel van bestuur aan de Kamer voorleggen om de geldingsduur van de wet te verlengen. De minister geeft daarbij aan dat hij de algemeen belanguitzondering wil aanscherpen en de toepassing van de Wet M&O wil verbeteren. Voor de inhoudelijke aanpassingen van de wet bereidt de minister een wetsvoorstel voor.

Initiatiefnota

Eerder hebben de Kamerleden Ziengs (VVD) en Verhoeven (D66) een initiatiefnota ingediend die oneerlijke concurrentie door overheden met bedrijven moet tegengaan. Minister Kamp gaat in de Kamerbrief in op deze initiatiefnota. Hij is het eens met inperking van de algemeen belanguitzondering, maar vindt het voorstel voor een verbodsstelsel niet wenselijk. Volgens een dergelijk stelsel mogen overheden pas economische activiteiten verrichten nadat is aangetoond dat dit noodzakelijk en proportioneel is. De extra drempels die een dergelijk verbodsstelsel met zich mee brengt, maakt het voor overheden onnodig lastig om economische activiteiten te verrichten. De minister is daarom van mening dat dit stelsel verder gaat dan nodig om ongelijke concurrentie te voorkomen.

Inbesteden

In de Kamerbrief gaat minister Kamp ook in op de mogelijkheid van inbesteden. Bij inbesteden gaat het om situaties waarin de overheid een activiteit voor zichzelf verricht. Overheden dienen hierin dus een weloverwogen keuze te maken. Bij inbesteden krijgt de markt niet de kans om een bepaalde opdracht uit te voeren. Dit kan tot gevolg hebben dat niet de meest efficiënte partij de opdracht uitvoert. Er zijn echter geen aanwijzingen dat overheden hierin stelselmatig verkeerde afwegingen maken. Minister Kamp vindt het daarom niet nodig om een eenduidig afwegingskader op te stellen voor inbestedingssituaties.

Door:

Petra Werkman en Madeleine Broersen, Europa decentraal

Bron:

Evaluatie Wet Markt en Overheid Tweede Kamer

Meer informatie:

Kamerbrief met beleidsreactie evaluatie Wet markt en overheid Rijksoverheid
Nieuwsbericht ‘Minder concurrentiemogelijkheden voor overheden,’ Binnenlands Bestuur
Nieuwsbericht ‘Initiatiefwet tegen oneerlijke concurrentie door de overheid,’ Binnenlands Bestuur
Europees mededingingsrecht Europa decentraal
Gedragsregels markt en overheid Europa decentraal
Wet- en regelgeving Europa decentraal
Het algemeen belang besluit Europa decentraal
Nieuwsbericht ‘Wet markt overheid nog niet het gewenste effect,’ Europa decentraal

X