Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO)

Doelstelling

Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) draagt bij aan het wegnemen van regionale verschillen in de Europese Unie en het verkleinen van de achterstand van minder ontwikkelde regio’s. Dit doet het fonds door het bevorderen van innovatie en slimme economische transformatie: de digitale transitie en de transitie naar een koolstofneutrale economie. Ook heeft EFRO als doel het vergroten van de mobiliteit binnen Europa en een socialer en inclusiever Europa.

Omschrijving

De EU heeft specifieke beleidsdoelstellingen voor het EFRO vastgelegd:

  • een slim en digitaal Europa: bevordering van innovatieve en slimme economische transformatie en regionale ICT-connectiviteit. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door het versterken van onderzoeks- en innovatiecapaciteit, in te zetten op digitalisering, het concurrentievermogen van het midden- en kleinbedrijf verbeteren en het ontwikkelen van vaardigheden voor industriële transitie, ondernemerschap en slimme specialisatie.
  • een groen Europa: groene, koolstofarme transitie naar een koolstofneutrale economie. Hieronder vallen zaken als het bevorderen van een schone en rechtvaardige energietransitie, het stimuleren van groene en blauwe investeringen en de overgang naar een circulaire economie, het bevorderen van klimaatmitigatie en -adaptatie, risicopreventie en – beheer en betere duurzame stedelijke mobiliteit.
  • een meer verbonden Europa: mobiliteit in Europa vergroten door het ontwikkelen van goede Trans-Europese netwerken (TEN-T) op het gebied van vervoer, telecommunicatie en energie en het verbeteren van de nationale, regionale en lokale mobiliteit.
  • een socialer en inclusiever Europa: dit richt zich onder andere op de effectiviteit en inclusie van arbeidsmarkten, gelijke toegang tot niet alleen onderwijs en opleidingen maar ook de gezondheidszorg, inclusie van gemarginaliseerde gemeenschappen, minder bedeelden en achterstandsgroepen.
  • een Europa dat dichterbij de burger staat: dit kan door bevordering van gebiedsontwikkeling en lokale initiatieven. Hierbij gaat het over zaken als cultuur, natuurlijk erfgoed, duurzaam toerisme en veiligheid.
INTERREG

Onder EFRO valt ook het INTERREG-programma, officieel Europese Territoriale Samenwerking genoemd. INTERREG omvat activiteiten met als doel de territoriale samenwerking in de grensgebieden tussen Europese lidstaten te verbeteren en samenwerking tussen regio’s te stimuleren. Meer informatie over dit programma vindt u op de specifieke INTERREG-pagina van de EU-fondsenwijzer.

interregionaal innovatie investeringsinstrument (I3)

Een ander instrument dat onder EFRO valt is het Interregionaal Innovatie Investeringsinstrument (I3). Dit biedt financiële ondersteuning bij het in de markt zetten en het uitbreiden van interregionale innovatieprojecten op het gebied van slimme productie en de groene en digitale transitie. Meer informatie is te vinden op de specifieke I3-pagina.

Stedelijk Europa

Het Stedelijk Europa-initiatief wordt door de Commissie uitgevoerd en heeft betrekking op alle stedelijke gebieden en de stedelijke agenda van de EU. In het kader van deze agenda zijn thematische partnerschappen opgezet; decentrale overheden die deelnemen aan zo’n partnerschap kunnen via dit initiatief worden ondersteund.

Hoe zit het in nederland?

De lidstaten kunnen zelf hun prioriteiten stellen binnen de beleidsdoelstellingen van het EFRO en aangeven of ze de gelden op nationaal of regionaal niveau verdelen. De inzet van de middelen uit het EFRO in Nederland moet gefocust worden op een beperkt aantal doelstellingen.
De EU geeft richtlijnen voor de besteding van de middelen. Deze verschillen als de regio in kwestie als een meer ontwikkelde regio, overgangsregio of minder ontwikkelde regio kwalificeert. Als meer ontwikkelde regio moet Nederland bijvoorbeeld minstens 85% van de toebedeelde EFRO-middelen besteden aan de eerste twee beleidsdoelstellingen (‘slim en digitaal’ en ‘groen’). Ten minste 30% van de EFRO-gelden moet gaan naar acties voor een groen Europa.

Nederland is verdeeld in vier landsdelen: noord, oost, zuid en west. Deze hebben allemaal hun eigen landsdelige programma’s (Operationeel Programma of OP). Daarin kunnen zij hun eigen specifieke thematische accenten leggen bij de allocatie van de financiering. De Operationele Programma’s voor 2021-2027 worden op dit moment nog uitgewerkt.

Voor alle vier de landsdelen is een managementautoriteit opgericht, een instantie die de coördinatie van de EFRO-gelden (namens het ministerie van Economische Zaken) voor haar rekening neemt. Om uitvoering te geven aan het Operationeel Programma bereidt de managementautoriteit openstellingen voor, van waaruit subsidie verstrekt kan worden. De management autoriteiten per regio zijn:

ACTIES

Het EFRO ondersteunt projecten die bijdragen aan de specifieke doelstellingen van de verschillende landsdelige programma’s. Gedacht kan worden aan:

  • activiteiten voor toegepast onderzoek en innovatie, waaronder industrieel onderzoek, experimentele ontwikkeling en haalbaarheidsstudies;
  • investeringen in toegang tot diensten;
  • productieve investeringen in het midden- en kleinbedrijf en investeringen gericht op het behoud van bestaande en het creëren van nieuwe banen;
  • apparatuur, software en immateriële activa;
  • netwerken, samenwerking, uitwisseling van ervaringen en activiteiten waarbij innovatieclusters betrokken zijn, onder meer tussen bedrijven, onderzoeksorganisaties en overheidsinstanties;
  • informatie, communicatie en studies.

De co-financieringspercentages verschillen per landsdelig programma en per specifieke doelstelling. Het percentage dat van toepassing is, wordt bij de oproep tot het indienen van voorstellen gepubliceerd. Als een deel van de financiering aangemerkt wordt als staatssteun dan kunnen de toegestane staatssteunpercentages lager zijn dan het co-financieringspercentage dat vermeld staat in de oproep. In dat geval geldt het laagste percentage.

Aanvraagprocedure

https://www.efro-webportal.nl/

Meer informatie

Contactpersonen

Saskia Hallenga – saskia.hallenga@rvo.nl

Toepasselijke (EU) wetgeving

Verordening 2021/1058 inzake het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds

Website Fonds

Europees Fonds voor regionale ontwikkeling (EFRO)

Doelgroepen

Bedrijven (incl. MKB), Non-profit, Onderwijsinstelling, Onderzoeksinstelling, Overheden

Beschikbare gelden 2021-2027 (EU)

€ 226 miljard

Beschikbare gelden (Nederland)

€ 449 miljoen

Cofinanciering

Het maximale subsidiepercentage ligt meestal tussen de 30% en 60%

Europese partners nodig?

Nee, er is geen Europese samenwerking vereist om in aanmerking te komen voor subsidie.

Beheerd door

NL

Begrippenlijst