Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek publiceert richtlijnen over steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie

14 december 2020Staatssteun

Onlangs heeft het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek (afgekort in het Engels JRC) van de Europese Commissie richtlijnen voor steunverlening ten behoeve van onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I) gepubliceerd. De richtlijnen bevatten uitgebreide beslisbomen die decentrale overheden behulpzame informatie bieden over het verlenen van rechtmatige steun voor O&O&I.

Staatssteun en O&O&I

In beginsel is het verlenen van staatssteun verboden omdat dit negatieve invloed heeft op de Europese interne markt. Er bestaan wel verschillende uitzonderingen en vrijstellingen op dit verbod.  Steun voor O&O&I valt onder deze uitzonderingen aangezien het stimuleren van deze activiteiten een belangrijke doelstelling is van de Europese Unie (EU). De steun moet voldoen aan bepaalde voorwaarden die voortvloeien uit de Algemene Groepsvrijstellingsverordening en de Kaderregeling betreffende staatssteun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie.

Doelstelling richtlijnen

Om de ingewikkelde staatssteunregels voor O&O&I te verduidelijken, heeft het JRC een rapport met richtlijnen opgesteld. De beslisbomen die hierin zijn opgenomen geven uitgebreide toelichting op de verlening van steun ten behoeve van O&O&I voor met name onderzoeksorganisaties. Onderzoeksorganisaties zijn werkzaam in verschillende lidstaten waardoor verschillende culturen en achtergronden invloed hebben op de administratieve processen. Met de richtlijnen wordt een algemeen kader geschetst, zodat de verschillen niet te ver uit elkaar lopen.

Inhoud richtlijnen

De richtlijnen zijn verdeeld in twee secties. In sectie A worden aan de hand van uitgebreide beslisbomen concepten van O&O&I-steun uitgelegd. Sectie B bevat een beslisboom die betrekking heeft op indirecte steun. In sectie A wordt onder andere aan de volgende vragen aandacht besteed:

  • Is er sprake van een onderzoeksorganisatie in de zin van de O&O&I staatssteunregels? (Sectie A1)
  • Zijn de activiteiten van de onderzoeksorganisatie te kwalificeren als economische activiteiten? (Sectie A2 en A3)
  • Zijn de Europese staatssteunregels van toepassing op de economische activiteiten van de onderzoeksorganisatie? (Sectie A4)
  • Is er een vrijstelling van toepassing? (Sectie A5)

Bovendien bevat het document van het JRC twee bijlagen. In de eerste bijlage zijn definities van belangrijke concepten opgenomen. De tweede bijlage bevat een aantal voorbeelden van situaties waarin steun wordt verleend aan onderzoeksorganisaties.

Relevantie voor decentrale overheden

De richtlijnen zijn nuttig voor decentrale overheden die rechtmatig staatssteun voor O&O&I willen verlenen. Wel moet opgemerkt worden dat de beslisbomen niet in de plaats komen van een staatssteunanalyse. Decentrale overheden moeten volgens de Europese Commissie elke steunverlening individueel beoordelen, eventueel met behulp van de beslisboom.

Bron

State Aid Rules in Research, Development & Innovation – Decision Tree, Europese Commissie

Door

Monika Beck en Demi Hoefnagels, Kenniscentrum Europa decentraal

Meer informatie

Staatssteun, Kenniscentrum Europa decentraal
Onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I), Kenniscentrum Europa decentraal
State Aid Rules in Research, Development and Innovation, EU Science Hub