Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen: waar liggen de mogelijkheden?

8 mei 2017Aanbestedingen, Informatiemaatschappij, Overige onderwerpen

Recentelijk publiceerde de Europese Commissie een studie waar onderzoek is gedaan naar grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen. Daarin is, aan de hand van vier projecten, onderzocht waar de mogelijkheden liggen en welke belemmeringen er bestaan bij gezamenlijke aanbestedingen die de grenzen van lidstaten overschrijden.

Wat is grensoverschrijdend gezamenlijk aanbesteden?

Aanbestedende diensten kunnen op verschillende wijzen gezamenlijk werken, leveringen of diensten inkopen. Dit wordt gedaan door middel van een aanbestedingsprocedure. Wanneer aanbestedende diensten uit verschillende lidstaten gezamenlijk willen inkopen, is er sprake van een grensoverschrijdende gezamenlijke aanbesteding. Deze mogelijkheid is opgenomen in art. 39 richtlijn 2014/24.

Vier aanbestedingen onderzocht

In het onderzoek (feasibility study) worden vier projecten van grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen geanalyseerd. Hierbij is met name gelet op de juridische, administratieve en organisatorische aspecten van dergelijke aanbestedingen. Ook is er een kosten-batenanalyse gemaakt van de gezamenlijke aanbestedingsprocedures.

Een van de onderzochte projecten is een aanbesteding door de Eurosystem Procurement Coordination Office (EPCO), die de gezamenlijke inkoop voor nationale centrale banken in de lidstaten coördineert. Een ander project is de grensoverschrijdende aanbesteding voor innovatieve producten gericht op de ondersteuning van ouderen.

Opzet vier grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen

De vier projecten zijn verschillend qua opzet. Er zijn namelijk meerdere juridische vormen mogelijk bij gezamenlijke aanbestedingen. Naast reguliere samenwerking door aanbestedende diensten, is het bijvoorbeeld mogelijk om de aanbesteding door een aankoopcentrale te laten doen. Ook kunnen (decentrale) overheden een gezamenlijke entiteit oprichten specifiek voor het uitvoeren van grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen.

Voordelen

De studie laat het mogelijk potentieel zien van gezamenlijke aanbestedingen door aanbestedende diensten uit verschillende lidstaten. Een van de voordelen die naar voren komt, is dat de kosten lager uit kunnen vallen, omdat er slechts gebruik wordt gemaakt van één aanbestedingsprocedure. Daarnaast leidt de schaalvergroting doorgaans ook voor betere prijzen voor de deelnemende aanbestedende diensten.

Belemmeringen

De studie benoemt ook enkele complicaties die kunnen spelen bij een grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen. Vooral het verschil in wetgeving tussen de lidstaten, maakt de procedure juridisch complex. Bovendien hebben de lidstaten verschillende systemen voor het elektronisch aanbesteden, die zijn ontworpen om te voldoen aan nationale vereisten. De studie wijst ook op moeilijkheden bij de coördinatie van de aanbesteding, in het bijzonder wanneer er veel partijen meedoen.

Aanbevelingen

In het onderzoek doet de Commissie enkele aanbevelingen voor aanbestedende diensten bij grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen. Zo worden gezamenlijke grensoverschrijdende aanbestedingen aangeraden voor het inkopen van gestandaardiseerde producten of diensten (bijvoorbeeld software).

Grensoverschrijdende gezamenlijke aanbestedingen zijn volgens de Commissie vooral geschikt voor markten waarin een sterke markmacht van nationale leveranciers bestaat, er grote prijsverschillen tussen lidstaten zijn en voldoende ondernemingen de producten kunnen leveren in de verschillende lidstaten. Om dat te achterhalen, dienen aanbestedende diensten een grondige marktanalyse te maken.

Tot slot wordt benadrukt dat een goede aanbesteding erg afhangt van een juiste partnerkeuze en goede coördinatie met de partners tijdens de procedure.

Door:

Madeleine Heitmeijer-Broersen en Tiemen Peters, Europa decentraal

Bron:

Feasibility study concerning the actual implementation of a joint cross-border procurement procedure by public buyers from different Member States, Europese Commissie

Meer informatie:

Hoe werkt het instrument aankoopcentrale voor gezamenlijk inkopen? Praktijkvraag Europa decentraal
E-Aanbesteden, Europa decentraal
Grensoverschrijdende samenwerking, Europa decentraal
ICT en aanbesteden, Europa decentraal
Samenwerking, Europa decentraal

X