Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Hoe doet Nederland het op het gebied van innovatiegericht inkopen?

17 december 2018Aanbestedingen

Nederland staat op de derde plaats op het gebied van innovatiegericht inkopen. Dit blijkt uit een onderzoek van PwC in opdracht van de Europese Commissie, waarin nationale beleidskaders en uitgaven aan innovatiegerichte inkoop zijn geëvalueerd. Nederland is goed op weg, maar er zijn zeker nog verbeterpunten.

Innovatie-indicatoren in het nationale aanbestedingsbeleid

De prestaties van alle EU-landen en Noorwegen en Zwitserland op het gebied van innovatiegericht inkopen en aanbesteden zijn gemeten aan de hand van tien indicatoren. Door middel van enquêtes en interviews is er vooral gekeken naar nationale beleidsplannen. Voorbeelden van de beoordeelde indicatoren zijn:

  • Horizontale beleidsmaatregelen: omdat innovatiegerichte inkoop samenhangt met diverse andere soorten beleidsmaatregelen is er onderzocht in hoeverre innovatieve inkoop een strategisch onderdeel is van andere beleidsterreinen.
  • ICT-beleid: ICT draagt veel bij aan innovatie en modernisatie. Daarom is uitgezocht in hoeverre het ICT-beleid de inzet van innovatiegerichte inkoop bevordert.
  • Actieplan: deze indicator reflecteert in hoeverre er een concreet actieplan is om innovatiegerichte inkoop te bevorderen.
  • Monitoringsysteem: het is belangrijk om de voortgang van innovatiegericht inkopen goed bij te houden.
  • Innovatievriendelijke aanbestedingsmarkt: deze indicator reflecteert hoe innovatievriendelijk de nationale inkoopmarkt is en of deze bevorderlijk is voor toepassing van innovatieve inkoop op grote schaal.

Resultaten EU-landen

Nederland scoort op alle indicatoren hoger dan het Europese gemiddelde. Het Europese gemiddelde van alle indicatoren samen is 27%, wat volgens PwC laat zien dat in de meeste landen innovatiegerichte inkoop nog vrij onderontwikkeld is. Aan de hand van de resultaten zijn de landen in vijf prestatiegroepen verdeeld, namelijk: sterk, goed, gemiddeld, matig, laag. Nederland behoort tot de groep landen met goede prestaties. Zo heeft Nederland als enige Europese land innovatieve inkoop in het waterbeleid opgenomen. Sinds 2014 heeft de Unie van Waterschappen innovatieve inkoop als doel in haar inkoopstrategie staan.

Slechts één land behoort tot de prestatiecategorie sterk en dat is Finland. Er is dus nog zeker verbetering mogelijk voor Nederland en vrijwel alle andere Europese landen. In de Nederlandse beleidskaders is innovatie over het algemeen wel opgenomen, maar het is vaak geen prioriteit of een daadwerkelijke verplichting. Ook zou het nationale actieplan voor innovatieve inkoop meer specifieke maatregelen en een duidelijkere besluitvormingsstructuur moeten hebben.

Innovatiegericht inkopen

Innovatie bij aanbestedingen kan bijdragen aan economische groei en vooruitgang. Aanbestedende diensten, waaronder decentrale overheden, kunnen innovatiegericht inkopen realiseren door in de aanbestedingsprocedure ruimte te laten om innovatieve ideeën kenbaar te maken of door de markt doelgericht uit te dagen om een innovatieve oplossing te ontwikkelen voor een concreet vraagstuk. Innovatie in aanbestedingen kan onder meer worden bevorderd door gebruik te maken van de concurrentiegerichte dialoog of het innovatiepartnerschap als aanbestedingsprocedure.

Innovatiegericht inkopen is een van de thema’s van Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). De MVI-criteriatool en de MVI Zelfevaluatietool kunnen decentrale overheden ondersteunen bij maatschappelijk verantwoord en innovatiegericht inkopen. De criteriatool doet dit door middel van overzichten van selectiecriteria en de zelfevaluatietool door middel van praktijkvoorbeelden en monitoring.

Innovatief inkopen staat ook centraal in het EU Urban Agenda Partnership on Innovative and Responsible procurement. Dit partnerschap, waarvan Haarlem de coördinator is, heeft een actieplan opgesteld om innovatieve en maatschappelijk verantwoorde inkoop te stimuleren. Het partnerschap richt zich onder andere op het ontwikkelen van kennis en informatie, een monitoringtool en beleidsrichtlijnen.

Oproep van Europese Commissie om input

De Europese Commissie roept belanghebbenden, waaronder decentrale overheden, op om het rapport te lezen en via een online consultatie commentaar te geven op de verrichtte analyse of eigen praktijkvoorbeelden kenbaar te maken. U kunt de enquête tot en met 15 januari 2019 invullen.

Door:

Sharon Smedes en Marieke Merkus Europa decentraal

Bron:

Online consultation on benchmarking of national innovation procurement policy frameworks, Europese Commissie
Comparative analysis of results from benchmarking national policy frameworks for innovation procurement, PwC
Methodology for benchmarking national policy frameworks for innovation procurement, PwC

Meer informatie:

Aanbesteden, Europa decentraal
Innovatief aanbesteden, Europa decentraal
Hoe uw organisatie nog beter maatschappelijk verantwoord kan inkopen, nieuwsbericht Europa decentraal
EU Urban Agenda Partnership on Innovative and Responsible procurement, Europese Commissie

X