Hof: overheden mogen buitenlandse energieleveranciers uitsluiten van subsidie

14 juli 2014Klimaat Vrij verkeer

Overheden mogen weigeren buitenlandse energieleveranciers subsidies te verstrekken voor groene energie. Volgens het EU-Hof wordt hierdoor het vrij verkeer van goederen in de EU weliswaar belemmerd, maar is dat in dit geval gerechtvaardigd. De uitspraak van het Hof van 1 juli jl. is gebaseerd op de Richtlijn ter bevordering van het gebruik van groene energie.

Richtlijn

Deze richtlijn staat toe dat de productie van groene energie ondersteund wordt. Bovendien wordt in de richtlijn overheden het recht behouden alleen binnenlandse producenten subsidies te verstrekken, ook wanneer het energie importeert van een buitenlandse producent. De richtlijn stelt dat de verschillende klimaatdoelstellingen die de lidstaten nastreven en zodoende niet bedoeld is om nationale stimuleringsmaatregelen te harmoniseren.

Finse leverancier

In 2009 had een Finse energieleverancier een rechtszaak aangespannen, omdat de Zweedse regering weigerde subsidie te verstrekken op basis van de geografische locatie van de leverancier buiten Zweden. De zaak werd in 2012 doorverwezen naar het EU-Hof. De energieleverancier, Vindkraft, opereert vanaf een Fins eiland met Zweeds sprekende bevolking. Het bedrijf is aangesloten op het Zweedse energienetwerk.

Gerechtvaardigd

Hoewel het Hof erkent dat de regeling het vrij verkeer van goederen belemmert, heeft de Zweedse overheid volgens haar gehandeld binnen de kaders van huidige Unierecht. De doelstelling van algemeen belang om door het gebruik van groene energie te bevorderen, het milieu te beschermen en klimaatverandering tegen te gaan rechtvaardigt de belemmering. Volgens het Hof is de steunregeling noodzakelijk om vanuit een langetermijnperspectief investeringen in groene energie te bevorderen.

Advocaat-Generaal

In januari 2014 oordeelde de advocaat-generaal van het Hof nog dat lidstaten twee jaar gegeven zou worden om hun subsidieregelingen aan te passen, zodat ook buitenlandse leveranciers aanvragen kunnen doen. Dit zou een grote stap zijn geweest in de richting van een Europese markt voor groene energie. De uitspraak van het Hof gaat zodoende in tegen het advies van de advocaat-generaal.

Gevolgen

De uitspraak van het Hof is van groot belang voor de wetgeving van EU lidstaten op het gebied van groene energie. Doordat lidstaten niet verplicht zijn subsidies te verstrekken aan buitenlandse leveranciers, is geen stap ondernomen richting een Europese energiemarkt en hoeft nationale wetgeving op dit gebied vooralsnog niet geharmoniseerd te worden. De Europese Commissie werkt sinds 2009 aan een gemeenschappelijke energiemarkt, die dit jaar voltooid had moeten zijn.

Voorstel Europese Commissie

De waarde die het Hof aan subsidies hecht is ook opvallend, omdat de Europese Commissie staatssteun aan groene energieprojecten juist tracht terug te dringen. Volgens de Commissie heeft staatssteun tot marktverstoring geleid. De nieuwe staatssteun richtsnoeren voor milieubescherming en energie zijn per 1 juli in werking getreden. Critici stellen dat subsidies nodig zijn om het gebruik van groene energie te bevorderen.

Door:

Lisanne Vis-Boer en Arlette van den Berg, Europa decentraal

Bron:

Perscommuniqué, De Zweedse steunregeling voor de productie van groene energie op het nationale grondgebied is verenigbaar met het Unierecht, Hof van Justitie van de Europese Unie

Meer informatie:

Hernieuwbare energie, Klimaat & Milieu, Europa decentraal
Vrij verkeer, Europa decentraal
Nieuwsbericht, Nieuwe Europese staatssteunrichtsnoeren voor energie en milieubescherming, Europa decentraal

Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Directie Europa.