In 10 stappen op de hoogte: Stap 10: MKB Landbouwvrijstelling en ELFPO

7 februari 2014Staatssteun

In dit laatste artikel in een reeks van tien over de staatssteunhervormingen gaan we in op de nieuwe vrijstellingen voor steun in het kader van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO). Doel van deze vrijstellingen is dat steun onder het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) eenvoudiger moeten kunnen worden verleend. Nog meer weten over de modernisering van de staatssteunregels? Meld u dan aan voor de gratis informatiebijeenkomst op 20 maart in Den Haag, waarmee we de reeks afsluiten!

GLB en ELFPO

Decentrale overheden spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van het plattelandsontwikkelingsbeleid, onderdeel van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Dit beleid dient ertoe landelijke gebieden te beschermen en competitiever te maken. De EU draagt bij aan de kosten van dit beleid via het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (Verordening 1698/2005, ELFPO).

Plattelandsontwikkelingsprogramma’s

Het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) is de nationale invulling van het Europese landbouwbeleid en is een voorwaarde om Europese subsidies te krijgen. In het programma staan de voorwaarden waaronder decentrale overheden maatregelen en vergoedingen aan agrariërs mogen geven voor plattelandsontwikkeling.

POP3 in voorbereiding

De programmaperiode van POP2 liep op 31 december 2013 af. Het is de bedoeling om het concept-POP3 in de loop van de lente bij de DG Agriculture voor goedkeuring onder ELFPO in te dienen. Naar verwachting zal de Commissie tegen het einde van de zomer een beslissing nemen.

POP staatssteunproof

POP3 moet hiernaast staatssteunproof worden gemaakt, zoals ook gebeurd is met POP2. In principe zijn alle maatregelen staatssteunproof, tenzij onder een fiche (maatregel) staat vermeld dat andere staatssteunregels van toepassing zijn.

Huidig juridisch kader

Subsidies uit POP2 waren grotendeels vrijgesteld van de meldingsplicht op basis van de huidige MKB Landbouwvrijstelling (Verordening 1857/2006). De MKB Landbouwverordening bevat geen speciale vrijstellingen voor steun uit het ELFPO en voor plattelandsontwikkeling. Voor het POP2 zijn vooral de artikelen 4 over Investeringen in landbouwbedrijven, 5 over de Instandhouding van traditionele landschappen en gebouwen, 13 over Steun voor ruilverkavelingen en 15 over Technische ondersteuning in de landbouwsector toegepast.

Wat verandert er allemaal? Nieuwe vrijstellingen in MKB Landbouwverordening

De concept MKB Landbouwvrijstelling bevat twee nieuwe delen met vrijstellingen specifiek voor plattelandsontwikkeling. Deel 4 is voor steun aan de bosbouw; deel 5 is voor steun aan het MKB in plattelandsgebieden. Als steun onder die vrijstellingen kan worden gebracht, hoeft die niet te worden aangemeld bij de Europese Commissie; een kennisgeving is dan voldoende. De vrijstellingen kunnen worden toegepast op subsidie uit het ELFPO en op de aanvullende, nationale of decentrale financiering.

Deel 5

In dit artikel gaan we in op deel 5. Dit deel bevat een aantal vrijstellingen die met name relevant zijn voor decentrale overheden:
– Aanloopsteun voor niet-landbouwactiviteiten in plattelandsgebieden (Artikel 43);
– Steun voor adviesdiensten voor het MKB in plattelandsgebieden (Artikel 44);
– Acties inzake kennisoverdracht en voorlichting ten behoeve van het MKB in plattelandsgebieden (Artikel 45).

Aanloopsteun niet-landbouwactiviteiten

Onder de ontwerpverordening is het toegestaan om steun te verlenen aan landbouwers die hun bedrijfsvoering verbreden naar niet-agrarische activiteiten. Hierbij valt te denken aan een landwinkel, camping, een bed & breakfast, educatieve activiteiten of andere micro-ondernemingen die niet direct aan de landbouwactiviteit gelieerd zijn. Dergelijke steun mag ten hoogste € 70 000,- bedragen en moet in minimaal twee termijnen worden betaald, waarbij per termijn aan verschillende voorwaarden moet worden voldaan.

Adviesdiensten in plattelandsgebieden

Steun aan ondernemingen die agrariërs advies aanbieden om de economische en ecologische prestaties te vergroten is toegestaan. Hetzelfde geldt voor ondernemingen die adviseren over klimaatvriendelijkheid van de agrarische bedrijvigheid. Het is hierbij relevant om te onthouden dat het de aanbieder van de adviesdiensten is die de steun mag ontvangen, niet de afnemer. Overheden mogen maximaal € 1500,- per advies aan dergelijke steun uitkeren.

Kennisoverdracht en voorlichting kmo’s

De ontwerpverordening stelt ook steun voor kennisoverdracht een voorlichting aan het MKB in plattelandsgebieden vrij van aanmelding. Dergelijke steun dient voor de financiering van projecten op het gebied van beroepsopleiding, verwerving van deskundigheid, opleidingscursussen, workshops, coaching en voorlichting. De steunintensiteit mag 60% van de in aanmerking komende kosten zijn in geval van middelgrote ondernemingen en 70% in geval van kleine en micro-ondernemingen.

Overige vrijgestelde categorieën

Ten slotte zijn er een aantal voor decentrale overheden wat minder relevante steuncategorieën die onder deze ontwerpverordening worden vrijgesteld van melding:
– steun voor de verwerking van landbouwproducten tot niet-landbouwproducten (Artikel 42);
– steun voor landbouwers die tot een kwaliteitsregeling voor katoen of levensmiddelen toetreden (Artikel 46); en
– steun voor voorlichtings- en afzetbevorderingsactiviteiten voor katoen en levensmiddelen die onder een kwaliteitsregeling vallen (Artikel 47).

Eerst goedkeuring POP nodig

Belangrijk is dat voor alle steuncategorieën geldt dat steun niet mag worden ingevoerd, voordat de Commissie het nationale POP heeft aangenomen. In Nederland loopt momenteel POP2 dat is goedgekeurd door de Commissie.

Conclusie

De nieuwe MKB Landbouwvrijstelling bevat meer vrijstellingen voor staatssteun aan de landbouwsector, voor zowel de primaire productie als voor de verwerking en afzet van landbouwproducten. In de nieuwe verordening zijn twee nieuwe delen opgenomen met vrijstellingen voor steun uit het ELFPO voor plattelandsontwikkeling. De vrijstellingen zijn van toepassing op zowel de Europese subsidies als de nationale en decentrale co-financiering. Door toevoeging van deze vrijstellingen zouden de staatssteunregels beter moeten aansluiten op het POP. Zo zou het eenvoudiger moeten worden om deze subsidies staatssteunproof te maken.

Door:

Lisanne Vis-Boer en Thomas Klink, Europa decentraal

Meer informatie:

Staatssteun, Europa decentraal
Landbouw, Staatssteun, Europa decentraal
Project Europese subsidies Europaproof, Europa decentraal
Ontwerp MKB Landbouwverordening, Europese Commissie
Programmadocument POP2, met in tabel 9 de specificaties van de staatssteunkaders waarbinnen POP2 viel
Maatregelfiches POP2 Regiebureau POP
Voor meer inhoudelijke informatie en vragen over beschikbaarheid van Europese subsidies voor decentrale overheden kunt u terecht bij VNG Directie Europa.

Artikelenreeks Europa decentraal In 10 stappen op de hoogte over:

AGVV en cultuur
AGVV en sport
AGVV en breedband infrastructuur
AGVV en innovatieclusters
AGVV en Interreg/EFRO
De-minimis
Verbreding MKB Landbouwverordening
Investeringen in landbouwbedrijven actief in de primaire productie van landbouwproducten
Steun voor de verwerking en afzet van landbouwproducten

Meer weten? Kom naar de gratis informatiebijeenkomst!

Europa decentraal organiseert op donderdagmiddag 20 maart een gratis informatiebijeenkomst in Den Haag over de herzieningen die de Europese Commissie op staatssteungebied wil doorvoeren. De bijeenkomst is kosteloos en alleen toegankelijk voor decentrale overheden.

X