Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

In 10 stappen op de hoogte: Stap 2: AGVV en sport

22 november 2013Overige onderwerpen, Staatssteun

Decentrale overheden hoeven steun aan sport- en multifunctionele infrastructuur per 1 juli 2014 mogelijk niet meer ter beoordeling bij de Commissie aan te melden. Dit volgt uit de nieuwe vrijstelling voor sport in de Algemene Groepsvrijstellingsverordening (AGVV). In dit tweede artikel in een serie van tien over de staatssteunhervormingen gaat Europa decentraal nader in op decentrale gevolgen van de AGVV en sport.

Huidig juridisch kader

De EU heeft geen bevoegdheid om bindende regels op sportgebied te maken. Er is dan ook geen apart staatssteunkader op dit gebied. Op sport zijn daarom de algemene staatssteunregels van toepassing. Voor decentrale overheden is het van belang te weten dat steunverlening aan sportverenigingen dus ook (verboden) staatssteunelementen kan bevatten.

Uitspraken

De Europese Commissie heeft wel verschillende besluiten op het gebied van sport en staatssteun genomen. Zo werd staatssteun voor sportinfrastructuur in Hongarije goedgekeurd. Vorige week nog keurde de Commissie een Belgische steunmaatregel voor de bouw en renovatie van voetbalstadions in de regio’s Vlaanderen en Brussel goed.

Vijf criteria staatssteunverbod

Decentrale overheden willen de plaatselijke voetbalclub of volleybalvereniging geregeld steunen. Dit doen ze met bijvoorbeeld een subsidie voor het organiseren van sportactiviteiten voor de buurt of een verlaagde grondprijs, zodat de vereniging nieuwe sportvelden kan aanleggen of de kantine kan renoveren.

Om te bepalen of dat kan, moeten de vijf criteria van het staatssteunverbod worden toegepast. Als de steun niet voldoet aan die criteria, hoeft er niet te worden aangemeld. Een kennisgeving voor steun aan sport is op dit moment niet mogelijk: steun boven de de minimisgrens moet formeel worden aangemeld als er wordt voldaan aan de criteria uit het verbod.

Amateursport en staatssteun

Decentrale overheden hebben veel te maken met steun aan amateursportverenigingen. Vaak is een amateursportvereniging puur lokaal actief en is er ten aanzien van gesubsidieerde activiteiten vaak geen sprake van grensoverschrijdende invloed op het handelsverkeer. Op dit moment is echter niet eenduidig te zeggen of er een markt bestaat voor bepaalde sportactiviteiten. Ook is niet helemaal helder of amateursportverenigingen moeten worden gezien als onderneming. Het is dus niet duidelijk of de staatssteunregels op amateursportverenigingen moeten worden toegepast.

Betaalde voetbalorganisaties (BVO’s) en staatssteun

De Commissie heeft onderstreept dat professionele voetbalclubs wel als ondernemingen beschouwd moeten worden. In het Nationaal referentiekader steun aan betaald voetbal geeft het ministerie van BZK een leidraad om steun aan BVO’s af te stemmen op de staatssteunregels. Verder hebben de UEFA en de Commissie een gezamenlijk standpunt uitgebracht over Financial Fair Play (FFP). Op dit moment doet de Europese Commissie onderzoek naar steunverlening aan een aantal BVO’s in Nederland.

Ontwerp AGVV: vrijstelling voor sportinfrastructuur

In de ontwerp AGVV is nu een vrijstelling opgenomen voor steun voor de bouw of modernisering van sportinfrastructuur (concept artikel 7), bijvoorbeeld stadions of trainingsfaciliteiten. Als dit artikel in stand wordt gehouden in de definitieve AGVV, hoeven decentrale overheden deze steun niet meer aan te melden bij de Europese Commissie en volstaat een kennisgeving en rapportage.

Voorwaarden

Om onder de nieuw voorgestelde bepaling in de AGVV te passen, zal de steun moeten voldoen aan de volgende voorwaarden:

– de sportinfrastructuur wordt jaarlijks voor ten minste 80% van de capaciteit gebruikt voor sportbeoefening;
– de sportinfrastructuur mag niet door één gebruiker uit de profsport gebruikt en moet voor 20% van de capaciteit worden gebruikt door andere prof- of amateursporters;
– toegang tot de sportinfrastructuur wordt op ‘transparante en niet-discriminerende basis’ verleend. Ondernemingen die 50% van de investeringskosten hebben gefinancierd, krijgen wel eerder toegang.

Register

In een register moeten lidstaten de tarieven voor het gebruik van stadions en trainingsfaciliteiten openbaar maken. Verder moeten de aanbestedingsregels in acht worden genomen bij de bouw van de infrastructuur.

Steunplafond en steunintensiteit

De in aanmerking komende kosten waarvoor decentrale overheden steun mogen verlenen, zijn de kosten van de investering in materiële en/of immateriële activa en de exploitatiekosten tijdens de ‘referentieperiode’, ofwel de afschrijvingstermijn. Het maximale percentage dat decentrale overheden mogen subsidiëren, is 75% van de totale in aanmerking komende kosten. De steun mag niet hoger zijn dan het financieringstekort van het project.

Steunbedragen van meer dan 15 miljoen euro of steun voor totale projectkosten van meer dan 30 miljoen euro moeten alsnog worden aangemeld bij de Europese Commissie.

Grens amateur- en profsport

De definitie die de Europese Commissie in de concept AGVV hanteert voor profsport is op dit moment nog niet eenduidig. De Commissie definieert ‘profsport’ als ‘het opnemen van een financiële vergoeding voor deelneming aan de sportbeoefening’. Amateursportverenigingen die op hogere niveaus spelen, bieden spelers echter vaak ook vergoedingen.

Onderneming of niet?

Verder doet de Commissie in de toelichting op de ontwerp AGVV geen definitieve uitspraak over de status van amateursportverenigingen: moeten die gezien worden als onderneming of niet? Daardoor blijft enige onduidelijkheid bestaan over de status van amateursport en de vraag of de staatssteunregels moeten worden toegepast.

Conclusie

Op dit moment is er geen juridisch kader voor steunverlening aan prof- en amateursportverenigingen. Met het nieuwe artikel in de concept AGVV hoeven decentrale overheden steun aan sport- en multifunctionele infrastructuur per 1 juli 2014 mogelijk niet meer ter beoordeling bij de Commissie aan te melden: een kennisgeving is voldoende.

Er worden wel eisen gesteld aan de toegankelijkheid en het gebruik van de sportinfrastructuur. Met die eisen lijkt de Commissie vooral overcompensatie van profclubs te willen voorkomen. De grens tussen amateur- en profsport is in het huidige voorstel nog niet duidelijk.

Door:

Lisanne Vis-Boer, Europa decentraal

Meer informatie:

Sport en staatssteun, Staatssteun, Europa decentraal
Praktijkvraag amateursport en staatssteun, Europa decentraal
Algemene voorwaarden, Staatssteun, Europa decentraal
Staatssteunagenda, Staatssteun, Europa decentraal
Ontwerp AGVV, Europese Commissie
Artikel ‘Op de hoogte in 10 stappen: Stap 1: de AGVV en cultuur’, Europa decentraal

X