Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

In 10 stappen op de hoogte: Stap 5: AGVV en Interreg/EFRO

13 december 2013Regionaal beleid en structuurfondsen

Omdat ondernemingen en kennisinstellingen in de nieuwe EFRO programmaperiode (2014-2020) meer worden betrokken, krijgen decentrale overheden vaker te maken met staatssteun. Naast alle bestaande vrijstellingen in de staatssteunregels, kunnen zij vanaf medio 2014 mogelijk gebruikmaken van een nieuwe vrijstelling in de AGVV. Deze geldt voor Interreg-subsidies die worden ingezet voor MKB samenwerkingsprojecten (ETS). Dankzij deze vrijstelling kan een deel van de samenwerkingskosten, zoals reiskosten, gesubsidieerd worden zonder onrechtmatige staatssteun te verlenen. Een kennisgeving is dan voldoende.

Europese subsidies en staatssteun

Europese subsidies die rechtstreeks aan decentrale overheden worden uitgekeerd, zijn in principe geen staatssteun. Maar als decentrale overheden bij de besteding van verworven Europese subsidie zelf beoordelen aan welke partijen de middelen vervolgens worden toegekend (‘doorgegeven’), bijvoorbeeld in de uitvoering van de Interreg-projecten, kan er wel sprake zijn van staatssteun.

Algemene Structuurfondsenverordening

Art. 54 lid 4 van de Algemene Structuurfondsenverordening (Nr. 1083/2006) bepaalt dan ook dat bij staatssteun aan ondernemingen de maxima van de staatssteunregels in acht genomen moeten worden. Ook bij het ‘doorgeven’ van Europese subsidies aan ondernemingen moeten decentrale overheden dus de staatssteunregels toepassen.

Huidig juridisch kader

Er is geen specifiek regelgevend kader voor staatssteun die door gebruik te maken van Europese subsidies wordt verstrekt. Om Europese subsidies staatssteunproof uit te kunnen geven, kunnen decentrale overheden nagaan of zij kunnen gebruikmaken van alle bestaande, reguliere vrijstellingen in de staatssteunregels. Het algemene staatssteunverbod kent namelijk vele uitzonderingen.

Vrijstelling

Een vrijstelling die relevant is voor Europese subsidies is bijvoorbeeld de Omnibus decentraal regeling (ODR) voor Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie (OO&I). Bij gebruik van deze vrijstellingsmogelijkheid is een melding of kennisgeving aan de Europese Commissie niet nodig. De maatregel moet wel worden gepubliceerd op de website van Europa decentraal.

Doorgeven van subsidies

Ook kunnen decentrale overheden bij het ‘doorgeven’ Europese subsidies aan ondernemingen bijvoorbeeld de vrijstellingen in de AGVV benutten. De AGVV bevat onder meer vrijstellingen voor milieubescherming, hernieuwbare energie en energiebesparing en steun voor het MKB. Bij toepassing van de AGVV is een melding niet nodig en kan de lichtere procedure van kennisgeving worden gevolgd.

Nieuwe uitzondering voor Interreg-projecten

In de concept AGVV is een nieuw artikel (artikel 18) opgenomen over steun voor samenwerkingskosten van het MKB in verband met Europese territoriale samenwerking (ETS), op dit moment beter bekend als Interreg-projecten. Het artikel is alleen van toepassing op het MKB: grote ondernemingen vallen er niet onder.

Vrijgestelde kosten

De volgende kosten komen in aanmerking voor de vrijstelling van de aanmeldingsplicht:

(a) kosten voor organisatorische samenwerking;
(b) kosten voor door externe consultants en dienstverrichters verleende advies- en ondersteuningsdiensten met betrekking tot samenwerking. Deze diensten mogen niet van periodieke aard zijn of tot de reguliere kosten van de onderneming behoren;
(c) reiskosten, kosten van materiaal en benodigdheden die rechtstreeks met het project verband houden, de afschrijving van werktuigen en uitrusting, voor zover deze uitsluitend voor het project worden gebruikt.

Onder dit artikel passen dus de ‘praktische’ kosten van samenwerkingsprojecten.

Steunintensiteit: inclusief co-financiering

De maximale steunintensiteit is 50% van de in aanmerking komende kosten. Bij deze 50% moet ook de co-financiering voor de samenwerkingskosten van andere overheden worden meegenomen. Is de subsidie van alle overheden gezamenlijk (dus de Europese subsidie en alle co-financiering) hoger dan 50% van de kosten dan komt het project niet in aanmerking voor de vrijstelling uit dit artikel 18.

Concept

De nieuwe AGVV is op dit moment nog in concept. De verwachting is dat de Europese Commissie begin 2014 de definitieve versie van de AGVV zal vaststellen, die naar verwachting dan medio 2014 in werking zal treden.

Kennisgeving voor ETS projecten

Als artikel 18 in de concept AGVV ongewijzigd in stand blijft in de definitieve AGVV en een Interreg subsidie onder artikel 18 past, hoeft dus niet de formele aanmeldingsprocedure voor staatssteun te worden doorlopen. De Europese Commissie moet nog wel steeds op de hoogte worden gesteld, maar decentrale overheden kunnen dat via de lichtere procedure doen: een kennisgeving.

Coordinatiepunt staatssteun

Voor meer informatie over kennisgevingen kunt u terecht bij het Coordinatiepunt Staatssteun van Europa decentraal. Dit Coordinatiepunt begeleidt provincies en gemeenten bij het doen van een kennisgeving (070 338 1090 of cps@europadecentraal.nl). Waterschappen kunnen voor kennisgevingen terecht bij het ministerie van I&M (070-35 110 44 of sophie.heyde@minienm.nl)

Subsidie voor andere kosten ETS-project? Andere vrijstelling of aanmelden

Als het gaat om subsidiering van andere kosten dan de samenwerkingskosten die in aanmerking komen in artikel 18, dan zal die subsidie staatssteunproof moeten worden gemaakt op basis van een ander artikel in de AGVV of een andere vrijstellingsmogelijkheid. Als toepassing daarvan niet mogelijk blijkt, zal de subsidie voor dergelijke steun alsnog formeel moeten worden aangemeld bij de Europese Commissie.

Conclusie

Decentrale overheden moeten zelf de staatssteunregels toepassen als zij Europese subsidies ‘doorgeven’ aan ondernemingen. Om Europese subsidies staatssteunproof te maken, kunnen decentrale overheden gebruikmaken van alle bestaande vrijstellingen in de staatssteunregels. Hiernaast kunnen zij voor subsidies uit EFRO vanaf medio 2014 mogelijk gebruikmaken van een nieuwe vrijstelling in de herziene AGVV voor Interreg-subsidies voor MKB samenwerkingsprojecten (Europese Territoriale Samenwerking, ETS). Voor deze steun is dan een kennisgeving voldoende. De vrijstelling geldt voor een deel van de samenwerkingskosten.

Door:

Lisanne Vis-Boer, Europa decentraal

Meer informatie:

Staatssteun, Europa decentraal
Regionaal beleid en structuurfondsen, Europa decentraal
Europese subsidies Europaproof, Europa decentraal
LinkedIn Group Europaproof besteden van Europese subsidies
Kennisgevingen en melden, Europa decentraal•Voor vragen over het aanvragen en toepassen van Europese subsidies kunnen gemeenten, provincies en waterschappen terecht bij de Directie Europa van de VNG, AgentschapNL, AgentschapSZW en de diverse managementautoriteiten.
Voor Europeesrechtelijke vragen over Europese subsidies (bijvoorbeeld over de interpretatie van juridische bepalingen in de Europese subsidieverordeningen en over de toepassing van staatssteun- en Europese aanbestedingsregels bij Europese fondsen) kunnen decentrale overheden terecht bij de helpdesk van Europa decentraal.

X