In 10 stappen op de hoogte: Stap 7: verbreding MKB Landbouwverordening

17 januari 2014

Medio 2014 wordt de nieuwe MKB Landbouwverordening verwacht. De Europese Commissie wil daarin het aantal steuncategorieën dat vrijgesteld is van verplichte melding flink uitbreiden met energie- en agromilieumaatregelen, cultuur, natuurlijk erfgoed en plattelandsontwikkeling. De herziene verordening moet ook van toepassing worden op agrariërs actief in de verwerking en afzet van landbouwproducten. Hiernaast legt de Commissie meer nadruk op verslaglegging en monitoring. In dit artikel gaan we nader in op de veranderingen voor decentrale overheden.

Huidig juridisch kader

Onder meer bij steun aan boeren en natuurbeschermingsorganisaties hebben decentrale overheden op dit moment al te maken met staatssteunregels voor de landbouwsector. Vanwege de sterke mate van Europese regulering en subsidiëring in deze sector, zijn de staatssteunregels voor landbouw strenger dan die op andere terreinen.

Onderscheid primaire productie en verwerking en afzet

Binnen het staatssteunrecht wordt onderscheid gemaakt tussen (1) ondernemingen die actief zijn in de primaire productie van landbouwproducten en (2) ondernemingen die deze producten verwerken en afzetten.

Primaire productie

Met ‘primaire productie’ wordt bedoeld het produceren van landproducten van de bodem en de veehouderij, waarbij de producten geen verdere bewerking hebben ondergaan die de aard van deze producten wijzigt. Het telen van aardappels is dus een primaire productie-activiteit, maar bijvoorbeeld het maken en verkopen van patat, chips en aardappelpuree niet.

Toepassing vrijstelling

Op de eerste groep zijn de Landbouwrichtsnoeren en de MKB Landbouwvrijstelling van toepassing. Voor de tweede groep zijn de reguliere, niet-landbouw staatssteunregels van toepassing, zoals de AGVV en de reguliere de minimisverordening.

Huidige vrijgestelde categorieën

Voor steun aan MKB-ers actief in de primaire productie kunnen decentrale overheden dus gebruikmaken van de MKB Vrijstellingsverordening. Net als de AGVV, stelt deze verordening bepaalde categorieën vrij van melding bij de Europese Commissie. Een kennisgeving (en daarnaast rapportage) is voldoende.

Uitbreiding naar verwerking en afzet

De herziene MKB Landbouwverordening moet ook van toepassing worden op agrariërs actief in de verwerking en afzet van landbouwproducten (artikel 1 in de concept verordening). De Commissie wil hiermee voor samenhang zorgen met het plattelandsontwikkelingsbeleid en de staatssteunregels vereenvoudigen. Het onderscheid tussen primaire productie en verwerking en afzet valt hiermee grotendeels weg.

Meer categorieën vrijgesteld

De Europese Commissie wil het aantal steuncategorieën van de huidige MKB Vrijstellingsverordening flink uitbreiden. Decentrale overheden hoeven straks dus mogelijk veel minder aan te melden bij de Commissie en kunnen de lichtere procedure van een kennisgeving volgen.

Nieuwe categorieën

De nieuwe verordening stelt de volgende nieuwe categorieën vrij van aanmelding bij de Commissie:

– steun voor het herstel van schade als gevolg van natuurrampen in de landbouwsector;
– investeringen voor de instandhouding van cultureel en natuurlijk erfgoed op landbouwbedrijven; en
– steun voor plattelandsontwikkeling in de bosbouw en het MKB in plattelandsgebieden die vanuit het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO) wordt gefinancierd of wordt gecofinancierd op nationaal (en decentraal) niveau.

Duurzaamheid

Bovendien is het bestaande artikel over investeringssteun (artikel 15 uit de concept verordening) uitgebreid met vrijstellingen voor de productie van

– biobrandstoffen of van energie uit hernieuwbare bronnen;
– de duurzaamheid van het landbouwbedrijf; en
– de verwezenlijking van agromilieu- en klimaatdoelstellingen, waaronder het behoud van biodiversiteit in het kader van Natura2000.

Nieuwe aanmeldingsdrempels

Parallel aan de uitbreiding van de reikwijdte en het aantal vrijgestelde steuncategorieën, introduceert de Europese Commissie voor enkele steuncategorieën nieuwe aanmeldingsdrempels (artikel 4).
Als steun voor materiële of immateriële investeringen ten behoeve van landbouwbedrijven de 400.000 euro per onderneming over drie belastingjaren overschrijdt, moet deze alsnog worden aangemeld.

Drempels voor andere categorieën

De aanmeldingsdrempel voor een aantal andere categorieën is veel hoger. Voor de verwerking en afzet van landbouwproducten is de aanmeldingsdrempel 7,5 miljoen euro. Ook voor een aantal investeringen in de bosbouwsector, de verwerking van landbouwproducten tot niet-landbouwproducten en de productie van katoen geldt de drempel van 7,5 miljoen euro.

Grotere nadruk op verantwoording en monitoring

In de concept MKB Landbouwverordening wordt meer nadruk gelegd op verantwoording en monitoring. Dat uit zich in een nieuw hoofdstuk met procedurevoorschriften. Een aantal voorschriften in dit hoofdstuk is niet nieuw, maar de Commissie stelt wel meer eisen aan de verslaglegging door lidstaten (artikel 13).

Verantwoording maatregelen boven 3 miljoen

Over elke individuele steunmaatregel van meer dan 3 miljoen euro wil de Commissie binnen 20 werkdagen informatie in een formulier toegestuurd krijgen (Bijlage IV). Deze verplichting zou er moeten komen naast de kennisgeving, die binnen 10 werkdagen voor inwerkingtreding van de steunmaatregel moet worden gedaan. Dit betekent in de praktijk dat een decentrale overheid tegelijk met de steunmaatregel actie zal moeten ondernemen in verband met deze rapportageverplichtingen.

Conclusie

Mogelijk kunnen decentrale overheden straks veel meer steuncategorieën onder de nieuwe MKB Vrijstellingsverordening brengen. De Commissie wil de verordening uitbreiden met onder andere energie- en agromilieumaatregelen, cultuur, natuurlijk erfgoed en plattelandsontwikkeling. De herziene verordening moet ook van toepassing worden op agrariërs actief in de verwerking en afzet van landbouwproducten. Aan de andere kant legt de Commissie meer nadruk op verantwoording en monitoring. Zo worden aanmeldingsdrempels geïntroduceerd en moeten decentrale overheden verslagen inleveren over individuele steun van boven de drie miljoen euro.

Door:

Lisanne Vis-Boer, Europa decentraal

Meer informatie:

Staatssteun, Europa decentraal

Artikelenreeks Europa decentraal in 10 stappen op de hoogte over de:
AGVV en cultuur
AGVV en sport
AGVV en breedband infrastructuur
AGVV en innovatieclusters
AGVV en Interreg/EFRO

Informatiebijeenkomst: Europa decentraal organiseert op donderdag 20 maart een gratis informatiebijeenkomst over de herzieningen die de Europese Commissie op staatssteungebied wil doorvoeren.

X