Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Interview: Burgemeester Van de Nadort over verbod op microplastics

29 oktober 2018Duurzaamheid

André van de Nadort is burgemeester van Weststellingwerf en daarnaast speciaal rapporteur van het Europees Comité van de Regio’s. Op woensdag 10 oktober sprak hij de plenaire vergadering van het Comité van de Regio’s toe over zijn voorstel voor een verbod op toegevoegde microplastics. Dit voorstel moet de productie van plastic verminderen en het hergebruiken van plastic makkelijker maken. Op deze manier wil Van de Nadort bijdragen aan een duurzamere economie en een schoner en gezonder milieu. Wij spraken hem over zijn rol bij de totstandkoming van Europese wetgeving rondom plastic en zijn visie op dit onderwerp.

Wat zijn microplastics?

“Microplastics zijn heel kleine plastic deeltjes. Deze ontstaan op het moment dat plastic afbreekt of kleding waarin polymeren plastics verwerkt zijn, gewassen wordt. Maar er worden ook microplastics met opzet toegevoegd aan bepaalde producten. Dat wordt pas sinds ongeveer 15 jaar op grote schaal gedaan, dus we zouden het ook zonder moeten kunnen.”

Wat hebben microplastics voor (schadelijke) effecten?

“Het is natuurlijk al een probleem dat plastic in water – en met name in de zee – terecht komt. Maar recentelijk worden microplastics ook overal op het land gevonden. Wat de schadelijke effecten zijn weten we nog niet. Wat we wel weten is dat deze deeltjes heel slecht afbreken. Het is dus een product dat niet meer verdwijnt en steeds meer overal – ook in de voedselketen bijvoorbeeld – voorkomt.”

Is er op dit moment al EU-wetgeving rondom microplastics?

“Nee, dat is er nog niet. Het verbod op opzettelijk toegevoegde microplastics staat in mijn rapport over plastic in de circulaire economie. Daarin pleit ik voor minder plastic, waarmee ik niet alleen doel op minder kilo’s plastic, maar ook minder verschillende soorten plastic. Er kan dan namelijk ook makkelijker op een hoogwaardig niveau worden gerecycled. De Europese Commissie heeft onlangs een voorstel ingediend voor een verbod op een aantal soorten eenmalige plastic producten. Die worden ook wel single use plastics genoemd. Dat zijn de soorten die we het meest in dat grote continent van plastic dat in de oceanen drijft terugvinden. Ik heb verder gesteld dat we in ieder geval af moeten van het toevoegen van microplastics aan producten als face-scrubs en tandpasta’s. Daarmee maak je het probleem in ieder geval alvast kleiner.”

Wat voor rol speelt u als speciaal rapporteur en hoe bent u in deze rol terecht gekomen?

“Ik zit zelf al een aantal jaren in het Europees Comité van de Regio’s, het adviesorgaan van de Europese Unie. Dit orgaan mag gevraagd en ongevraagd over allerlei beleidsterreinen adviseren. Een van die terreinen is het Milieuactieprogramma, waarvan ook circulariteit een belangrijk onderdeel is. Daarin komt plastic aan bod en dat vind ik persoonlijk een ontzettend boeiend onderwerp. Om die reden heb ik destijds aangeboden om daar rapporteur voor te worden.”

Waarom vindt u dit onderwerp zo belangrijk?

“Omdat het circulair maken van onze economie een heel belangrijk onderwerp is en plastic daar een groot deel van uitmaakt. We produceren veel plastic en het overgrote deel daarvan belandt bij het afval. We creëren een enorm probleem door het gebruik van de grote hoeveelheden plastic en we zijn ons niet meer bewust van de grote rol die plastic in onze levens speelt. We denken daarbij nauwelijks meer na over eventuele alternatieven. Dit moeten we wel gaan doen als we echt duurzaam willen worden.”

Wat gaan gemeenten, provincies en waterschappen merken van dit verbod?

“Vooral gemeenten hebben er veel mee te maken, omdat zij verantwoordelijk zijn voor het verzamelen en verwerken van huishoudelijk afval. Als er minder plastic in het afval zit, en dat plastic is makkelijker te verwerken, dan wordt de afvalverwerking door gemeenten duurzamer. Ik hoop verder dat de waterschappen straks gaan merken dat er minder plastic in het afvalwater zit, zodat duidelijk wordt dat we naar een schoner en gezonder milieu aan het toewerken zijn.”

Heeft u een voorbeeld van wat jullie zelf in jullie gemeente hebben gedaan en wat andere decentrale overheden kunnen doen om dit probleem aan te pakken?

“Ik ben ook zelf in mijn gemeente bezig met hoe we de hoeveelheid plastic die we gebruiken kunnen verminderen. We hebben al heel lang tappunten voor gekoeld water in het gemeentehuis en mensen hebben een navulbare plastic fles. Ook zijn alle plastic bekertjes hier in de ban gedaan en mijn vervolg is dat iedereen straks gebruikmaakt van een eigen mok in plaats van kartonnen bekertjes. Zo kun je kritisch bekijken wanneer je plastic gebruikt en of daar een alternatief voor is.”

Wilt u zelf nog iets kwijt aan onze lezers?

“Kijk weer eens met andere ogen naar de wereld en verwonder je weer eens. Iets wat mij bijvoorbeeld het afgelopen jaar is opgevallen is dat je bij alle supermarkten een plastic spork – lepel of vork – kan meenemen. Er is dus wéér een plastic product bijgekomen. Het is ook lastig om een product te vinden dat niet in plastic verpakt is. Veel producten zijn zelfs overtollig verpakt. Aan de andere kant zie ik ook mooie initiatieven, zoals supermarktketens die herbruikbare verpakkingen aanbieden. En misschien nog wel  het belangrijkste: we moeten niet denken dat het niet anders kan. Een paar jaar geleden zijn gratis plastic draagtasjes verboden, en iedereen kan nog gewoon boodschappen doen. Er zijn zeker alternatieven.”

Door:

Sharon Smedes en Esther van der Werf, Europa decentraal

Meer informatie:

Duurzaamheid, milieu en klimaat, Europa decentraal
Circulaire economie, Europa decentraal
Europees Parlement stemt voor verbod op single use plastics, nieuwsbericht Europa decentraal

X