Italiaanse zaak Simet SpA onderstreept strikte voorwaarden voor DAEB

1 november 2013Vervoer

Decentrale overheden dienen bij het verlenen van compensatie voor de uitvoering van Diensten van Algemeen Economisch Belang (DAEB) de daarvoor geldende regels nauwkeurig na te leven. Dit is recentelijk weer eens duidelijk gemaakt door de Europese Commissie in de Italiaanse zaak Simet SpA. Hierin oordeelde de Commissie dat de steun die de overheid aan busbedrijf Simet SpA toekende niet aan de voorwaarden voldeed om als compensatie voor de uitoefening van een DAEB te kunnen worden aangemerkt.

Achtergrond

Simet SpA wilde met terugwerkende kracht gecompenseerd worden voor het exploiteren van een interregionale, niet winstgevende, busverbinding in de regio Calabrië, gedurende de periode 1987-2003. De Italiaanse overheid wenste Simet SpA hiervoor niet tegemoet te komen, waarop Simet SpA naar de nationale rechter stapte om compensatie af te dwingen.

Uitspraak nationale rechter

De nationale rechter oordeelde dat Simet SpA wel door de Italiaanse overheid gecompenseerd moest worden. Hierop meldde de Italiaanse overheid de compensatie bij de Europese Commissie, die op haar beurt een diepgaand onderzoek startte.

Onderzoek Commissie

De Commissie beoordeelde de kwestie aan de hand van de staatssteunregels voor openbaar personenvervoer zoals neergelegd in de Europese PSO Verordening (Verordening EC No1370/2007).

PSO Verordening

De PSO Verordening zet uiteen op welke wijze lidstaten de verrichting van DAEB op het gebied van het openbare personenvervoer kunnen ondersteunen. De PSO Verordening ziet vooral op het voorkomen van overcompensatie, kruissubsidies en het voortrekken van bepaalde partijen.

Hoogte compensatie

De PSO Verordening bepaalt in het bijzonder dat de wijze waarop de hoogte van de compensatie wordt berekend, duidelijk moet worden vastgelegd in een contract. Dit moet gedaan worden alvorens de onderneming aanvangt met de uitvoering van de dienst.

Gescheiden boekhouding

Verder geldt dat als een onderneming naast DAEB ook andere economische activiteiten verricht, zij moet zorgen voor een gescheiden boekhouding. Dit om te waarborgen dat publiek geld niet voor de verkeerde doeleinden wordt gebruikt.

Busverbinding Simet SpA: niet voldaan aan de PSO Verordening

In haar uitspraak kwam de Commissie tot de conclusie dat in de zaak rondom Simet SpA niet was voldaan aan de vereisten uit de PSO Verordening. Zo waren de parameters op basis waarvan de compensatie werd berekend niet vooraf vastgesteld. Ook was het niet mogelijk om de netto kosten van de diensten vast te stellen omdat Simet SpA geen gescheiden boekhouding bijhield.

Geen DAEB

Verder stelde de Commissie dat in het geval er sprake is van een DAEB, Simet hier al voldoende voor werd gecompenseerd door haar exclusieve recht om bepaalde busroutes te mogen verzorgen. Aanvullende compensatie was volgens de Commissie dan ook niet noodzakelijk.

Compensatie volgens Commissie

In een door de Commissie uitgebracht persbericht zette Commissaris Almunia de aanpak van de Commissie ten aanzien van compensatie voor DAEB nogmaals treffend uiteen: ‘Hoogwaardige publieke diensten zijn essentieel voor burgers. Echter, publiek geld moet worden gebruikt op een transparante wijze en moet een daadwerkelijk verschil maken. In deze zaak vonden we geen rechtvaardiging voor de verzochte subsidies’.

Handreiking DAEB

Aangezien het inrichten van een DAEB ingewikkelde materie kan zijn voor decentrale overheden, schrijft Europa decentraal momenteel in opdracht van het ministerie van BZK een handreiking DAEB. Deze komt naar verwachting begin 2014 uit.

Door:

Lukas Ament en Thomas Klink, Europa decentraal

Bronnen:

Persbericht ‘State aid: Commission finds that Simet SpA is not entitled to public service compensation’,Europese Commissie
Verordening (EEG) Nr.1191/69, de Raad
Verordening (EG) Nr. 1370/2007, het Europees Parlement en de Raad

Meer informatie:

DAEB en vervoer, Vervoer, Europa decentraal