Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

‘Koopovereenkomst in Harlingen met terugwerkende kracht staatssteun’

22 juli 2015Staatssteun

De rechtbank Noord-Nederland heeft zich uitgesproken in een geschil tussen de gemeente Harlingen en een lokaal bedrijf. Naar het oordeel van de rechtbank is er bij de koopovereenkomst, die tussen beide partijen gesloten is, sprake van staatssteun. Het gevolg van deze uitspraak is dat het voor de gemeente Harlingen mogelijk is om de steun in te trekken en dat het de gemeente in beginsel vrij staat om (een deel van) de verleende steun terug te vorderen.

De kwestie

In 2009 heeft de gemeente Harlingen een koopovereenkomst met Spaansen B.V. afgesloten met betrekking tot een perceel waar dit bedrijf eigenaar van is. De overeenkomst voorzag erin dat een deel van de betaling direct zou plaatsvinden en dat het overige deel zou geschieden na een bepaalde termijn. Nadat Spaansen B.V. de gemeente had verzocht het resterende deel te betalen, heeft de gemeente besloten naar de rechter te stappen om te laten vaststellen dat de overeenkomst staatssteun oplevert.

Het geding

De gemeente Harlingen betoogt dat de aankoopprijs niet marktconform is, waardoor er een selectief voordeel wordt verleent aan de betreffende onderneming. Om deze reden ziet de gemeente af van de transactie en vordert ze ook terugbetaling van een deel van het reeds aanbetaalde bedrag.

Spaansen B.V geeft in het verweer aan dat er sprake is van een dreigende voorzienbare onteigening. Het uitkeren van schadeloosstelling ter voorkoming hiervan levert immers geen staatssteun op. Daarnaast beroept Spaansen B.V, zich op het vertrouwensbeginsel. Dat wil zeggen dat erop mag worden vertrouwd dat de destijds overeengekomen prijs ‘staatssteunproof’ is aangezien de gemeente de koopovereenkomst heeft getekend. Tot slot geeft het bedrijf aan dat, indien er al sprake is van staatssteun, dit moet worden aangemeld bij de Europese Commissie waardoor de vermeende staatssteun rechtmatig zou kunnen worden verklaard.

De uitspraak

De rechtbank komt tot de conclusie dat de aankoopprijs niet marktconform is en, aangezien er ook aan de overige criteria van staatssteun wordt voldaan, er sprake is van staatssteun. Spaansen’s beroep op het vertrouwensbeginsel wijst de rechtbank af, omdat dit zou kunnen leiden tot aanspraken op financiële voordelen die in strijd zijn met de staatssteunregels. Bovendien oordeelt de rechtbank dar er geen specifieke en uitzonderlijke omstandigheden zijn waardoor dit vertrouwen is gewekt. Tot slot oordeelt de rechtbank dat er geen sprake is van een dreigende en voorzienbare onteigening, zodat er geen grondslag is voor schadeloosstelling. Het gevolg is dat de overeenkomst t.a.v. de koopprijs gedeeltelijk vernietigd wordt.

Decentrale relevantie

Deze uitspraak laat zien dat decentrale overheden de staatssteunregels kunnen inzetten om zich aan bepaalde verbintenissen te onttrekken. Daarnaast is een belangrijke conclusie van deze uitspraak dat het uitkeren van een volledige schadeloosstelling ter voorkoming van onteigening alleen dan geen steun oplevert, wanneer onteigening daadwerkelijk in het verschiet ligt.

Door:

Paul Zondag & Femke Salverda, Europa decentraal

Bron:

Uitspraak rechtbank Noord-Nederland

Meer informatie:

Staatssteun, Europa decentraal
Grondtransacties, Europa decentraal
Marktconformiteit, Europa decentraal
Terugvordering, Europa decentraal
Nadeelcompensatie, Europa decentraal
Mededeling grondtransacties, Europese Commissie

X