Lof voor Timmermans – Minder regeldruk uit Brussel

10 september 2018Europees recht en beleid decentraal

Dit artikel is overgenomen uit Focus Europa.

Met de PvdA’er Frans Timmermans als Eurocommissaris zou er eenvoudige, effectieve en efficiënte regelgeving uit Europa komen. Voor de eerste vicevoorzitter van de Europese Commissie zit er nu vier jaar op en volgend jaar verloopt zijn termijn. Wat heeft Timmermans inmiddels bereikt?

Vierenzeventig procent van de Europeanen vindt dat er te veel regeldruk uit Brussel komt, zo becijferde het Huis van de Nederlandse Provincies. Elk jaar komt de EU met duizend tot tweeduizend verordeningen, richtlijnen en besluiten waaraan ook de Nederlandse overheid, provincies en gemeenten voor een groot deel moeten voldoen. Denk bijvoorbeeld aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) die eind mei is ingegaan. Maar hoe meer regels er komen, hoe meer verkokering er ontstaat. ‘Uiteindelijk wordt het een knot wol waar we met z’n allen in verstrikt raken,’ zegt Fenna Pols, directeur van het kenniscentrum Europa decentraal. ‘Er wordt nog te weinig gekeken naar hoe een nieuwe regel zich verhoudt tot andere regelgeving. De medewerkers binnen de Europese Commissie moeten veel meer bij elkaar over de schutting kijken. Dat zie ik overigens niet alleen op Europees niveau, maar ook op nationaal niveau.’ Als voorbeeld noemt Pols het aanvragen van Europese subsidie, voor bijvoorbeeld het realiseren van een innovatief idee, bij de Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF). Deze aanvraag moet voldoen aan de regels en procedures van drie verschillende afdelingen, de zogeheten directoraten-generaal, binnen de Europese Commissie. Deze afdelingen hanteren ieder hun eigen criteria, procedures en deadlines.

Knelpunten

Om dit soort problemen aan te pakken, vroeg Timmermans in november 2014 aan de Kring van Commissarissen van de Koning om concrete voorbeelden aan te leveren van knelpunten bij de uitvoering van Europese wet- en regelgeving. Daarop volgde de publicatie Nederlandse provincies voor betere EU-regelgeving. Volgens Wim van de Donk, commissaris van de Koning van Noord-Brabant en voorzitter van het Huis van de Nederlandse Provincies in Brussel, is het boek een groot succes. ‘Alle concrete voorstellen die wij hebben gedaan, zijn geagendeerd en opgelost. We horen de positieve geluiden ook terug van de bedrijven in de regio en dat heeft ons geïnspireerd om een vervolg te maken.’ Dat boek wordt in oktober in Brussel gepresenteerd.

Resultaten

Het programma Betere Regelgeving en het REFIT-platform hebben al wat successen geboekt. Een voorbeeld daarvan is het Europees Burgerinitiatief (EBI). Dit initiatief werd in 2012 gelanceerd en geeft EU-burgers de mogelijkheid om bij de Commissie een verzoek voor een wetsvoorstel of -wijziging in te dienen. Hiervoor moeten ze een miljoen handtekeningen verzamelen in ten minste zeven verschillende lidstaten. Volgens het REFIT-platform is het in de praktijk niet haalbaar om zo’n initiatief in meerdere lidstaten van de grond te krijgen. Bovendien moeten burgers ontzettend veel informatie aanleveren bij het tekenen van een EBI. Hierdoor is de angst ontstaan dat persoonsgegevens gestolen worden. Mocht het allemaal wel lukken, dan zou de Commissie het initiatief onvoldoende oppakken. Conclusie: de regelgeving moest aangepast worden, zodat het burgerinitiatief gebruiksvriendelijker wordt. De Commissie kwam daarop in september vorig jaar met een nieuw wetsvoorstel, waarin het advies van het platform is meegenomen.

Onbekend

Pols, Bressers en Van de Donk zijn vol lof over Timmermans. ‘Een groot compliment aan Timmermans zoals hij het doet,’ zegt Van de Donk. Maar, ‘het ultieme bewijs dat het REFIT-platform werkt, is als bedrijven het effect zien,’ zegt Bressers. ‘Daarvoor is het nu nog te vroeg, aangezien het tijd kost de adviezen te verwerken en te implementeren.’ Bovendien moet er ook nog aan de bekendheid gewerkt worden. ‘Sommige bedrijven weten wel dat ze zelf knelpunten kunnen indienen, maar veel ook niet.’

Dat merkt ook VVD-Europarlementariër Caroline Nagtegaal, die wel behoorlijk kritisch is op Timmermans. Buiten het feit dat het REFIT-platform bij veel Europarlementariërs niet onbekend is, merkt zij ‘dat de impact op bedrijven nog buitengewoon beperkt is’. Nagtegaal: ‘De intentie van REFIT is een absolute pré. Vanuit liberaal oogpunt omarm ik wetgeving die doet wat het moet doen, zonder rompslomp en hoge kosten. Maar op dit moment hoor ik de positieve geluiden niet terug uit het bedrijfsleven.’ Daarmee staat zij lijnrecht tegenover commissaris van de Koning Van de Donk, die het tegengestelde beweert.

Ook in haar vorige functie, als verantwoordelijke voor European affairs voor het havenbedrijf Rotterdam en voor de luchthaven Schiphol, had Nagtegaal met REFIT te maken. ‘Het kost in Europa relatief veel tijd allemaal. De Rotterdamse mentaliteit van aanpakken mag er wel overheen.’

WAT IS ER BEREIKT?

In 2012 wilde de Commissie het pakket aan Europese wet- en regelgeving afslanken en verbeteren via het programma Betere regelgeving. Sindsdien zijn er:

  • 83 voorstellen voor wetgevingsinitiatieven voor lichtere regelingen voor het mkb;
  • 81 adviezen vanuit het REFIT-platform uitgebracht;
  • 69 wetten geëvalueerd;
  • 141 lopende wetsvoorstellen ingetrokken;
  • 37 wetten ingetrokken in 2015 en 2016.

Door:

Nicolette van den Hout, SDU

X