Mededinging

4 december 2014

Mededinging en regionaal beleid

Het regionaal beleid heeft onder meer ten doel om de economische, sociale en territoriale samenhang te versterken. Daarnaast moet het een bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de Unie als geheel. Ter ondersteuning van het regionale beleid worden Europese Structuur- en Investeringsfondsen (ESIF) beschikbaar gesteld. Decentrale overheden moeten bij het uitgeven van verkregen Europese middelen in de uitvoering van projecten rekening houden met de toepassing van de interne markt regels betreffende mededinging, en de daarmee samenhangende regels over aanbesteding en staatssteun. Zowel in de aanloop naar de aanvraag als bij de besteding van deze middelen krijgen decentrale overheden met de toepassing van deze regels te maken. De Commissie houdt in de vaststelling van haar regionaal beleid ook steeds meer rekening met conformiteit van dit beleid met doelstellingen- en vastgestelde regelgeving op het gebied van mededinging, aanbesteding en staatssteun.

Mededingingsregels

Decentrale overheden kunnen bij het subsidiëren van ondernemingen via of bij het zelf – als begunstigde- binnenhalen van Europese financiële middelen te maken krijgen met het mededingingsrecht. Hoewel de Europese mededingingsregels zich vooral op ondernemingen lijken te richten, hebben decentrale overheden in toenemende mate te maken met vraagstukken van ‘markt en overheid’. Het gaat dan bijvoorbeeld om de vraag of een overheid zelf ondernemingsactiviteiten kan en mag verrichten en op welke wijze. Meer informatie over Europees mededingingsrecht en markt en overheidsvraagstukken vindt u in ons dossier Mededingingsrecht.

Aanbestedingsregels

Bij verkrijging van Europese middelen geldt als standaardvoorwaarde dat bij de besteding ervan de ontvangers wel de Europese aanbestedingsregels in acht zullen moeten nemen. Dit betekent dat wanneer bijvoorbeeld met de ontvangen middelen bepaalde opdrachten worden vergeven door een decentrale overheid (’aanbestedende dienst’) aan een onderneming voor de uitvoering van bijvoorbeeld een onderdeel van uitvoering van het gesubsidieerde project (een dienstverlenings- of bouwopdracht of bijvoorbeeld levering van een product) de betreffende decentrale overheid in de regel de aanbestedingsregels zal moeten toepassen. Meer informatie over de aanbestedingsregels en de meest voorkomende vraagstukken bij de toepassing daarvan treft u aan in ons dossier Aanbestedingen.

Staatssteunregels

In een notendop gesteld: het is voor decentrale overheden niet toegestaan om steun te verlenen aan ondernemingen, die een negatief effect heeft op de concurrentie op de Europese markt. De grondslag voor dit verbod staat in art. 107 en 108 VWEU. Deze bepalingen zijn ook van toepassing wanneer het gaat om het verlenen van financiële steun met middelen die uit Europese fondsen komen.

In principe is staatssteun niet toegestaan en zou moeten worden aangemeld bij de Europese Commissie. Op dit verbod en deze aanmeldplicht bestaan echter een groot aantal uitzonderingen en vrijstellingen. Als steun aan bepaalde voorwaarden voldoet, mag deze alsnog worden verleend. Meer informatie vindt u in ons staatssteundossier.

Richtsnoeren regionale steun

In de Regionale steunkaart 2014-2020 is meer specifieke informatie te vinden over onder meer de steunintensiteiten per regio.

Relatie met project ‘Europaproof besteden van Europese middelen’

Kenniscentrum Europa decentraal krijgt veel vragen van decentrale overheden over het aanvragen en besteden van Europese subsidies conform de Europese staatssteun- en aanbestedingsregelgeving. Om overheden beter bij deze vraagstukken te ondersteunen, is het kenniscentrum in 2013 het project ‘Europaproof besteden van Europese subsidies’ gestart. Meer informatie over het toepassen van staatssteun- en aanbestedingsregels in Europese subsidies vindt u op onze webpagina Europese subsidies Europaproof.