Meer aandacht nodig voor waterproblematiek in gemeenschappelijk landbouwbeleid

19 mei 2014

Uit een verslag dat de Europese Rekenkamer op dinsdag 13 mei publiceerde blijkt dat de Europese Unie er slechts ten dele in is geslaagd om de doelstellingen van het EU waterbeleid te integreren in het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). De controle van de Rekenkamer bracht tekortkomingen in de twee instrumenten die momenteel worden gebruikt om de waterproblematiek in het GLB te verwerken aan het licht en wees op vertragingen en gebreken in de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water.

Het GLB vertegenwoordigt iets minder dan 40 procent van de EU-begroting, ruim 50 miljard euro voor 2014. De EU controleurs van de Rekenkamer onderzochten of de EU waterbeleidsdoelstellingen naar behoren en doeltreffend tot uitdrukking komen in het GLB, op zowel strategisch als uitvoerend niveau. Dit is gedaan door middel van een analyse van de twee instrumenten die worden gebruikt om de EU-waterbeleidsdoelstellingen te integreren in het GLB: de randvoorwaarden, een mechanisme waarbij bepaalde GLB-betalingen worden gekoppeld aan specifieke milieuvereisten, en het fonds voor plattelandsontwikkeling, dat voorziet in financiële prikkels voor acties die verder gaan dan de verplichte wetgeving ter verbetering van de waterkwaliteit.

Conclusies

De Rekenkamer constateerde dat de randvoorwaarden en de financiering van plattelandsontwikkeling tot dusverre een positieve impact hebben gehad wat betreft het ondersteunen van de beleidsdoelstellingen inzake verbetering van de waterkwantiteit en -kwaliteit, maar dat deze instrumenten hun beperkingen hebben waar het gaat om de voor het GLB bepaalde beleidsdoelstellingen en de nog ambitieuzere doelen die in de GLB verordeningen voor de periode 2014-2020 zijn gesteld.
De controleurs concludeerden tevens dat er onvoldoende kennis is op het niveau van de EU instellingen en in de lidstaten van de vormen van belasting die landbouwactiviteiten opleveren voor water, en van de wijze waarop deze vormen van belasting zich ontwikkelen.

“De landbouw is in Europa vanzelfsprekend een grote gebruiker van water, ongeveer een derde van het totale waterverbruik komt voor zijn rekening, en vormt een bron van belasting van de waterreserves, bijvoorbeeld door nutriëntenverontreiniging in water”, aldus de heer Kevin Cardiff, het Europese Rekenkamer-lid dat verantwoordelijk is voor het verslag. “Er is weliswaar vooruitgang geboekt, maar de Commissie en de lidstaten moeten waterbeleidsvraagstukken beter in het gemeenschappelijk landbouwbeleid integreren om op lange termijn duurzaam waterverbruik te garanderen.”

Ook in Nederland is vervuiling uit landbouw een probleem. Waterschappen en drinkwaterbedrijven zetten zich, in samenwerking met de landbouw, in voor aanvullende maatregelen om de emissies uit de land- en tuinbouw richting het grond- en oppervlaktewater verder terug te dringen. De watersector pleit er dan ook onder andere voor dat het toelatingsbeleid voor gewasbeschermingsmiddelen afgestemd wordt op het halen van de normen van de Kaderrichtlijn Water (KRW) en ook het mestbeleid beter wordt afgestemd op het halen van de KRW- doelstellingen. LTO heeft het inititatief genomen tot het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW). Het DAW heeft tot doel om zowel de nationale en regionale wateropgaven en als een economisch sterke en duurzame land- en tuinbouw ‘hand in hand’ te realiseren. Vanuit het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer (DAW) is hiervoor een lijst met maatregelen opgesteld.

Europese Rekenkamer

De speciale verslagen van de Europese Rekenkamer worden gepubliceerd gedurende het hele jaar en geven de resultaten weer van geselecteerde controles van specifieke EU-begrotingsterreinen of beheersthema’s.
Het verslag over het EU-waterbeleid en het GLB heeft als titel “Integratie van doelstellingen van het EU waterbeleid in het GLB: een gedeeltelijk succes”.

Door:

Esther Boer, Unie van Waterschappen/Vewin, Brussel
Marloes van Nistelrooij, Huis van de Nederlandse Provincies, Brussel

Bron:

Europese Rekenkamer, ‘The common agricultural policy should take better account of water concerns’, 13-5-‘14

Meer informatie:

Europese Rekenkamer
Gemeenschappelijk Landbouwbeleid
Video-interview Europese Rekenkamer
Agrarisch Waterbeheer