Meer regie over inburgering voor gemeenten

9 juli 2018Justitie, vrijheid en veiligheid

Vorige week (2 juli 2018) presenteerde minister Koolmees (SZW) zijn voorstel voor verbeteringen van het inburgeringsstelsel aan de Tweede Kamer. Momenteel ligt de volledige verantwoordelijkheid voor de inburgering bij de asielzoekers zelf. Koolmees stelt echter dat er meer begeleiding van gemeenten moet komen. Volgens hem zorgt het huidige inburgeringsstelsel namelijk niet voor een optimale integratie in de Nederlandse samenleving.

Wet inburgering: verantwoordelijkheid bij inburgeraars

In 2013 werd de Wet inburgering ingevoerd met als doel een snelle participatie van asielzoekers in Nederland. Hierin werd onder andere vastgelegd dat migranten zelf verantwoordelijk zijn voor hun inburgeringscursussen, die zij aanschaffen aan de hand van een lening. Ook moeten zij volgens deze wet binnen drie jaar slagen voor hun inburgeringsexamen. Slechts een derde van de asielzoekers haalt het inburgeringsexamen echter binnen deze tijd. Voor asielzoekers die niet tijdig ingeburgerd zijn, is het moeilijk om op eigen kracht een toekomst op te bouwen in Nederland.

Er zijn veel problemen met het huidige stelsel. Voor inburgeraars is het bijvoorbeeld lastig om zelf een goede inburgeringscursus te vinden. Door de hoge vraag naar deze cursussen zijn er daarnaast veel profiteurs op de markt. Bovendien zijn de cursussen vaak slecht te combineren met werk. Ook de Rekenkamer concludeerde in haar rapport dat de eigen verantwoordelijkheid van asielzoekers bij de inburgering onvoldoende werkt.

Voorgestelde verbeteringen

Koolmees stelt in zijn Kamerbrief een aantal verbetervoorstellen voor. Zo geeft hij onder andere aan dat de leerroutes geïntensiveerd moeten worden om ervoor te zorgen dat taalcursussen gecombineerd kunnen worden met (vrijwilligers)werk. De minister stelt daarnaast voor om de huidige taalnorm te verhogen van A2 naar B1, voor betere kansen op de arbeidsmarkt.

Rol voor gemeenten

Koolmees wil gemeenten meer regie geven over de uitvoering van inburgering van migranten door de inburgering te positioneren als onderdeel van het sociaal domein. Hij ziet de rol van gemeenten als volgt voor zich:

  • Gemeenten moeten de handhavingsinstrumenten waarover zij al beschikken binnen de Participatiewet volledig kunnen benutten om de inburgering beter en sneller te laten verlopen.
  • Gemeenten dienen zo vroeg mogelijk een brede intake af te nemen die meer inzicht geeft in de startpositie en de ontwikkelingsmogelijkheden van de individuele inburgeraar. Een dergelijke intake zal resulteren in een Plan Inburgering en Participatie (PIP). Aan de hand van de mogelijkheden van de individuele inburgeraar wordt gekozen voor één van de drie in de Kamerbrief beschreven leerroutes (B1-route, onderwijsroute of Z-route).
  • Het leenstelsel waarmee inburgeraars zelf hun cursus konden voorfinancieren wordt afgeschaft. In plaats daarvan zullen gemeenten in het nieuwe stelsel inburgeringstrajecten inkopen bij door hen geselecteerde aanbieders. Ze ontvangen hiervoor inburgeringsbudget van het Rijk en krijgen de taak om te garanderen dat er onder andere voldoende aanbod is voor alle drie de leerroutes en het aanbod inhoudelijk effectief en flexibel is, zodat de inburgering beter gecombineerd kan worden met andere activiteiten, zoals werk.
  • Gemeenten krijgen de opdracht om alle inburgeraars de eerste periode een ontzorgend stelstel te bieden. Gemeenten betalen gedurende deze periode de vaste lasten (zoals bijvoorbeeld huur en verplichte verzekeringen) uit de bijstand. De inburgeraar ontvangt het resterende bijstandsbedrag. De gemeente kan de uitkering van de inburgeraar korten in het geval deze zich onvoldoende inspant.

Vervolgproces

Koolmees zal samen met de belangrijkste stakeholders de hoofdlijnen van de verbetervoorstellen verder uitwerken en met een wetsvoorstel komen. Hij streeft naar de inwerkingtreding van het aangepaste stelsel in 2020.

Door:

Esther van der Werf en Marieke Merkus, Europa decentraal

Bron:

Kamerbrief ‘Hoofdlijnen veranderopgave inburgering’, Rijksoverheid

Meer informatie:

Verplichting behalen inburgeringsexamern voor derdelanders, EUrrest Europa decentraal
Asiel, Europa decentraal
Integratie en inburgering, Europa decentraal
Migratie, Europa decentraal
Rapport inburgering, Rekenkamer

 

 

 

X