Nieuw institutioneel kader Energie- en klimaatbeleid

 

Wat is de mededeling?

 

De Europese Commissie geeft in de inleiding van de mededeling aan dat de Europese Unie grote vooruitgang heeft geboekt op het gebied van de doelstellingen van de energie-unie, maar de Commissie schetst in het kader van een toekomstgerichte agenda voor het energie- en klimaatbeleid dat er gebieden zijn “die verder moeten worden verbeterd om alle beleidsdoelstellingen te verwezenlijken.” De door de Commissie geïdentificeerde gebieden betreffen de besluitvorming van eenparigheid bij maatregelen van fiscale aard in de Raad van de Europese Unie en de rol van het Europees Parlement bij besluiten op grond van het Euratomverdrag.

 

Wat zijn de laatste ontwikkelingen?

 

  • 09-04-2019: mededeling gepubliceerd door de Europese Commissie

 

Waar ziet de mededeling op toe?

 

De Commissie stelt middels deze mededelingen twee hervormingen voor om tot efficiëntere en meer democratische besluitvormingen voor het energie- en klimaatbeleid van de EU te komen.

Tot op heden is eenparigheid van stemmen in de Raad van de Europese Unie (ook wel Raad van Ministers of de Raad van de EU genoemd, maar art. 16 VEU spreekt over de Raad) vereist wanneer voorstellen voornamelijk van fiscale aard zijn.

Allereerst roept het de leiders in de Europese Raad op om gebruik te maken van artikel 48, lid 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Volgens de Commissie zijn fiscale maatregelen van groot belang voor het energie en zegt dat gebruik van deze clausule gerechtvaardigd zou kunnen worden “voor maatregelen op het gebied van milieubelasting met als doel de uitstoot van CO2 en andere verontreinigende stoffen te verminderen of de energie-efficiëntie te verbeteren, belangrijke prioriteiten van de EU-strategie voor de energie-unie en van de Overeenkomst van Parijs.” Meer concreet stelt de Commissie in deze mededeling een Europese belasting op de uitstoot van CO2 voor.

De procedure van artikel 48, lid 7 van het Verdrag schrijft voor dat het initiatief voor de overstap van eenparigheid van stemmen naar gekwalificeerde meerderheid in de Raad van Ministers wordt genomen in de Europese Raad. Hierover moeten nationale parlement vervolgens worden geïnformeerd waarna deze zes maanden de tijd hebben om bezwaar te maken. Wanneer een nationaal parlement bezwaar maakt betekent dit dat het voorstel niet aangenomen kan worden. Indien geen van de nationale parlement bezwaar maakt kan de Europese Raad het voorstel aannemen met eenparigheid van stemmen nadat het goedkeuring heeft gekregen van een meerderheid van de leden waaruit het Europees Parlement bestaat. Momenteel bestaat het Europees Parlement uit 751 leden wat betekent dat de vereiste meerderheid minimaal moet bestaan uit 376 leden.

Naast het voorstel om voor de introductie van fiscale maatregelen op het gebied van energie en klimaat gebruik te maken van stemmen bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad stelt de Commissie voor om het Euratomverdrag te hervormen. De Commissie benadrukt in de mededeling dat het gebruik van kernenergie een nationale keuze is en dat dit ook zal blijven.

Voor de korte termijn deelt de Commissie mede dat het een groep van deskundigen op hoog niveau zal oprichten met de taak om de zaken met betrekking tot het Euratomverdrag te beoordelen te rapporteren hoe op basis van het Euratomverdrag in de huidige vorm de democratische verantwoordingsplicht van de Commissie kan worden verbeterd.

Op langere termijn wil de Commissie op grond van Artikel 48 van het Verdrag binnen een breder proces van verdragshervorming het Euratomverdrag wijzigen om het gebruik van de gewone wetgevingsprocedure uit te breiden.

 

Wat is de relevantie voor de provincies?

 

Deze mededeling van de Commissie heeft geen directe gevolgen voor Nederland. Indien de Europese Raad de aanbeveling van de Commissie zou opvolgen door gebruik te maken van artikel 48, lid 7 van het Verdrag zou dit betekenen dat Nederland geen veto meer zou kunnen gebruiken om Europese maatregelen van fiscale aard te blokkeren.

 

 

X