Minister Ollongren: elke gemeente moet een onafhankelijke rekenkamer hebben

11 juni 2018Staatssteun

De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, Kajsa Ollongren, heeft op 4 juni een wetsvoorstel ingediend dat elke gemeente verplicht een onafhankelijke rekenkamer in te stellen. Rekenkamers maken de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van gemeentelijk beleid inzichtelijk. Daarnaast hebben rekenkamers een belangrijke controlerende functie ten aanzien van de uitvoering van Europese regels en beleid in de decentrale praktijk. Door middel van een internetconsultatie kan er input worden geleverd op het wetsvoorstel van Ollongren.

Wat staat er in het wetsvoorstel?

Met het nieuwe wetsvoorstel worden gemeenten verplicht een decentrale rekenkamer in te stellen. In de huidige Gemeentewet zijn gemeenten vrij om zelf regels op te stellen omtrent het instellen van een rekenkamer. Deze vrijheid zal – bij aanname van het wetsvoorstel – verdwijnen. De mogelijkheid voor gemeenten om gezamenlijk een rekenkamer in te stellen blijft wel in stand. Verder introduceert het wetsvoorstel de mogelijkheid voor één of meer gemeenteraadsleden om toe te treden als adviseur van de decentrale rekenkamer. Ook breidt het voorstel de onderzoeksbevoegdheid van decentrale rekenkamers uit.

Waarom rekenkamers instellen?

De minister acht de wetswijziging nodig om onderzoek naar de doeltreffendheid, doelmatigheid en rechtmatigheid van gemeentelijk beleid te vergroten en inzichtelijker te maken. Uit onderzoek blijkt dat in circa 50 gemeenten niet of nauwelijks invulling wordt gegeven aan rekenkameronderzoek.

Het belang van een gedegen onderzoek naar het door de gemeente gevoerde bestuur is volgens het wetsvoorstel echter gestegen door de aanzienlijke uitbreiding van het gemeentelijke takenpakket in bijvoorbeeld het sociaal domein en ten aanzien van de bijhorende middelen. Ook met de komst van de Omgevingswet zullen de taken van gemeenten de komende jaren verder uitbreiden. Het belang van sterke, onafhankelijke lokale rekenkamers neemt daarom toe.

Daarnaast kan rekenkameronderzoek behulpzaam zijn bij (interbestuurlijke) samenwerkingsverbanden met marktpartijen. Na de inwerkingtreding van het wetsvoorstel is het voor decentrale rekenkamers mogelijk om onderzoek te doen naar ondernemingen in de private sector waar de gemeente contracten mee afsluit.

Provincies

De voorgenomen wijzigingen zullen ook in de Provinciewet worden opgenomen, maar zullen geen gevolgen hebben voor praktijk. Alle provincies beschikken namelijk al over een goed functionerende onafhankelijke (gemeenschappelijke) rekenkamer. De uitbreiding van de bevoegdheden van decentrale rekenkamers creëert wel extra mogelijkheden voor de bestaande provinciale rekenkamers.

Internetconsultatie

Via een internetconsultatie kan iedereen suggesties indienen ter verbetering van het wetsvoorstel. Internetconsultaties worden ingezet om de betrokkenheid bij de totstandkoming van wet- en regelgeving te vergroten. De consultatie voor het wetsvoorstel voor de decentrale rekenkamers staat open tot en met 1 augustus 2018. De link naar de consultatie vindt u hier.

Door:

Matthijs Binnema en Marieke Merkus, Europa decentraal

Bron:

Wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers in consultatie, nieuwsbericht Rijksoverheid
Versterking decentrale rekenkamers, VNG

Meer informatie:

Sociaal domein, Europa decentraal
Europese Rekenkamer publiceert activiteitenverslag 2017, nieuwsbericht Europa decentraal

X