Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Mogen bibliotheken volgens de Europese Leenrechtrichtlijn e-books uitlenen?

8 september 2014

Zowel in de Nederlandse Auteurswet als de Europese Leenrechtrichtlijn is de uitleen van (papieren) boeken opgenomen. Maar valt e-lending, het uitlenen van e-books, daar ook onder?

Om meer duidelijkheid hierover te verkrijgen heeft de rechtbank in Den Haag een zogenoemde prejudiciële vraag aan het Europese Hof van Justitie gesteld. De uitspraak kan relevant zijn voor gemeenten en provincies gezien hun (toekomstige) taken en verantwoordelijkheden in de bibliotheekfunctie.

Bibliotheken en decentrale overheden

Decentrale overheden krijgen begin 2015 te maken met een verbreding van het takenpakket van gemeenten en provincies met betrekking tot bibliotheken. De nieuwe Bibliotheekwet geeft de gemeenten de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de openbare bibliotheekfunctie. De provincies gaan zorg dragen voor het interbibliothecair leenverkeer en het ontwikkelen van innovaties ten behoeve van de lokale bibliotheken. Het uitlenen van e-books kan bij de uitvoering van de bibliotheekfunctie tevens aan de orde zijn. Reden om het verloop van deze prejudiciële vragen te volgen als decentrale overheid.

Leenrecht

Het leenrecht omvat het recht dat openbare bibliotheken hebben om auteursrechtelijk beschermde werken uit te lenen. Hieronder vallen ook boeken. Artikel 15(c)(1) Auteurswet bepaalt dat het uitlenen van boeken geen inbreuk op het auteursrecht vormt. Er moet echter wel een billijke vergoeding betaald worden aan stichting Leenrecht. In het Europese Recht is het leenrecht vastgelegd in richtlijn 2006/115/EG (Leenrechtrichtlijn).

De prejudiciële vraag

In zowel de Nederlandse Auteurswet als de Europese Leenrechtrichtlijn is de mogelijkheid tot het lenen van een digitaal boek niet opgenomen. Tijdens het ontwikkelen van deze wetgeving bestond een e-book namelijk nog niet. De rechtbank van Den Haag weet niet of ‘e-lending’ gelijk is aan ‘uitlening’ in de zin van de Leenrechtrichtlijn. Het is dus onduidelijk of het uitlenen van e-books onder het leenrecht gecategoriseerd kan worden. Daarom vraagt de rechtbank aan het Europese Hof of het uitlenen van een digitale vorm van een auteursrechtelijk beschermd boek onder ‘uitlening’ mag vallen.

En nu?

Momenteel mag een beperkt aantal e-books al uitgeleend worden door bibliotheken, omdat speciale overeenkomsten met de uitgevers gesloten zijn. In de uitspraak van de rechtbank wordt aangegeven dat op 1 oktober 2014 verschillende belanghebbende partijen de formulering van de prejudiciële vraag verder bespreken. Daarna zal de nationale rechter de vraag aan het Europese Hof stellen. De nationale rechter neemt de bindende interpretatie van het Hof in haar uiteindelijke uitspraak mee. Wanneer het Europese Hof zich uitspreekt over deze zaak is momenteel nog niet duidelijk.

Door:

Femke Salverda en Lisanne Vis-Boer, Europa decentraal

Bron:

Uitspraak Rechtbank Den Haag

Meer informatie:

Informatiemaatschappij, Europa decentraal
EUrrest juli 2014, Europa decentraal
Nieuwsbericht ‘Nieuwe bibliotheekwet aangenomen’, IPO
Auteurswet
Europese Leenrechtrichtlijn

X