Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Nederland moet standpunt inzake aanbestedingsplicht woningcorporaties verduidelijken

28 januari 2019Aanbestedingen

De Europese Commissie vindt dat Nederland woningbouwcorporaties als aanbestedende dienst in de zin van de aanbestedingsrichtlijnen moet aanwijzen. In 2017 heeft de Commissie daarom een inbreukprocedure tegen Nederland gestart. Vorige week (donderdag 24 januari) heeft de Commissie een aanmaningsbrief met aanvullende opmerkingen gestuurd. Nederland heeft twee maanden de tijd om de nog openstaande juridische aspecten toe te lichten.

Inbreukprocedure

Op 7 december 2017 is de Europese Commissie een inbreukprocedure gestart tegen Nederland voor het niet voldoen aan de Europese aanbestedingsregels. De Commissie vindt namelijk dat woningcorporaties kwalificeren als publiekrechtelijke instellingen en daarmee aanbestedingsplichtig zijn. De vraag of woningcorporaties al dan niet als zelfstandige aanbestedende diensten in de zin van de Europese aanbestedingsrichtlijnen kwalificeren is relevant voor de decentrale praktijk. Bijvoorbeeld in het geval van (publieke en/of private) samenwerkingsverbanden tussen decentrale overheden en woningcorporaties of bij vraagstukken over de mogelijke toepassing van uitzonderingsbepalingen op Europese aanbestedingsverplichtingen.

De Commissie baseert haar standpunt dat woningcorporaties wel aanbestedingsplichtig zijn op jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie over de uitleg van het element ‘toezicht op beheer’, waarvan sprake is als de overheid actief toezicht uitoefent op het beheer van een publiekrechtelijke instelling. Naar het oordeel van de Commissie voldoet het toezicht op woningcorporaties in Nederland, zoals beschreven in de Woningwet, aan deze criteria.

Eerdere reactie Nederland

In reactie op de eerste aanmaningsbrief van de Commissie heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties geantwoord dat Nederland het niet eens is met de door de Commissie aangedragen overwegingen. Nederland stelt dat er op grond van de Woningwet niet kan worden geconcludeerd dat de overheid de beslissingen op het gebied van overheidsopdrachten van woningcorporaties kan beïnvloeden. Ook is Nederland van mening dat er geen vergelijking kan worden gemaakt met de wijze waarop andere EU-lidstaten omgaan met woningcorporaties, omdat de wijze waarop de sociale woningbouw is georganiseerd sterk verschilt per lidstaat.

Aanvullende aanmaningsbrief

De Europese Commissie vond het antwoord van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties niet voldoende en heeft Nederland daarom in een aanvullende aanmaningsbrief verzocht om de openstaande juridische aspecten te verduidelijken. De Commissie blijft bij haar standpunt dat Nederlandse woningcorporaties aanbestedende diensten zijn, onder andere omdat ze sterk afhankelijk zijn van de Nederlandse overheid, zowel op centraal als lokaal niveau. Daarom is de Commissie van mening dat Nederland mogelijk EU-wetgeving heeft geschonden (Richtlijn 2014/23/EU en Richtlijn 2014/24/EU) en in het bijzonder de transparantieverplichting die vereist dat woningcorporaties hun aanbestedingen publiceren.

Nederland heeft nu twee maanden de tijd om op de opmerkingen van de Commissie te reageren. Bij een onbevredigende reactie kan de Commissie besluiten een met redenen omkleed advies te sturen. Dit is de laatste stap in de administratieve fase van de inbreukprocedure, waarna de lidstaat nog een laatste kans krijgt om de Commissie te overtuigen. Wanneer de administratieve fase in de ogen van de Commissie niet heeft geleid tot een juiste nakoming van de Europese verplichtingen kan de Commissie een zaak aanhangig maken bij het Hof van Justitie van de Europese Unie.

Bron:

Inbreukenpakket januari, persbericht Europese Commissie

Door:

Pauline A’Campo en Marieke Merkus, Europa decentraal

Meer informatie:

Aanbesteden, Europa decentraal
Inbreukprocedures, Europa decentraal
Publiekrechtelijke instelling, Europa decentraal
Nieuwe ontwikkelingen: woningcorporaties wel of geen aanbestedende diensten? nieuwsbericht Europa decentraal
Is een woningcorporatie aanbestedingsplichtig? Praktijkvraag Europa decentraal
Kamerbrief over inbreukprocedure EU-aanbestedingsplicht woningcorporaties, ministerie van BZK

X