Nederlandse boeren mogen de komende twee jaar meer mest gebruiken

9 april 2018Duurzaamheid, milieu en klimaat

Naar verwachting krijgt Nederland wederom een derogatie van de Nitraatrichtlijn. Het Nitraatcomité (dat de Europese Commissie adviseert) heeft op 4 april 2018 een positief advies gegeven om een derogatie te verlenen voor een periode van twee jaar. Deze periode wijkt af van de reguliere periode van vier jaar, omdat in Nederland mogelijk mestfraude plaatsvindt. Nederland zal daarom een versterkte handhavingsstrategie van de Nitraatrichtlijn op moeten stellen. Het zal nog ongeveer zes weken duren totdat de Europese Commissie de definitieve derogatie zal afgeven.

Nitraatrichtlijn

De Europese Nitraatrichtlijn (Richtlijn 91/676 EEG) schrijft de hoeveelheid nitraat voor die is toegestaan in het grond- en oppervlaktewater. De richtlijn is erop gericht om de waterkwaliteit in de Europese Unie te beschermen door te voorkomen dat nitraat uit agrarische bronnen het grond- en oppervlakte water verontreinigt. De EU-lidstaten dienen op grond van de Nitraatrichtlijn maatregelen te nemen in gebieden die gevoelig zijn voor nitraatuitspoeling. Dit gebeurt onder andere door beperkingen te stellen aan bemesting gedurende bepaalde perioden of in bepaalde gebieden. Op grond van de Nitraatrichtlijn mogen Europese boeren bijvoorbeeld ieder jaar een maximum van 170 kilogram stikstof uit dierlijk mest per hectare gebruiken.

Derogatie voor gebruik van dierlijke mest

De Nitraatrichtlijn biedt de mogelijkheid om een uitzondering te krijgen voor het maximumgebruik van dierlijke mest; een zogenoemde ‘derogatie’. Een aantal EU-lidstaten, waaronder Nederland, heeft een derogatie van de Nitraatrichtlijn gevraagd, waardoor boeren in deze lidstaten meer mest mogen gebruiken. In de derogatieperiode 2014-2017 mochten Nederlandse boeren, mits ze voldeden aan de voorwaarden voor derogatie, 230 tot 250 kilogram stikstof per hectare gebruiken (afhankelijk van de grondsoort). Ook voor de periode 2018-2019 heeft Nederland om derogatie verzocht. De Europese Commissie beslist over de toekenning van derogatie, nadat de Commissie het voorstel tot derogatie aan het Nitraatcomité heeft voorgelegd.

Het Nitraatcomité

De Europese Commissie wordt bij het opstellen van uitvoeringsbesluiten (comitologie) bijgestaan door comités, waaronder bij de uitvoering van de Nitraatrichtlijn. Het Nitraatcomité bestaat uit vertegenwoordigers van de 28 EU-lidstaten en brengt een advies uit aan de Commissie over voorgestelde uitvoeringsbesluiten. Als het Nitraatcomité een negatief advies uitbrengt, dan kan de Commissie het voorgestelde besluit niet uitvoeren en dan kan de derogatie dus niet worden verleend.

Derogatie voor de periode 2018-2019

Het Nitraatcomité heeft een positief advies gegeven over het voorstel van de Commissie om Nederland voor de jaren 2018-2019 derogatie te verlenen. De voorwaarden van deze derogatie zijn grotendeels gelijk aan de derogatievoorwaarden van de periode 2014-2017. Waar voorheen de duur van derogatie telkens vier jaar betrof, is nu besloten voor een derogatie van twee jaar. De reden hiertoe is dat er mogelijk fraude in Nederland plaatsvindt bij het verwerken, opslaan, gebruiken en vervoeren van mest.

Europese Commissie eist versterkte handhavingsstrategie mestfraude

De Nederlandse regering moet zich volgens de Europese Commissie meer inspannen om fraude te voorkomen in het mestbeleid. Naast de bestaande maatregelen uit het zesde actieprogramma betreffende de Nitraatrichtlijn, zijn er volgens de Commissie daarom verdergaande maatregelen nodig. Nederland moet daarom een versterkte handhavingsstrategie opstellen die gericht is op verdere intensivering van inspecties en die voldoende afschrikkende sancties omvat. Een heldere methodologie voor boetes en sancties wordt door de Commissie als element van deze handhavingsstrategie genoemd. Nederland moet uiterlijk 30 september 2018 de versterkte handhavingsstrategie bij de Europese Commissie indienen.

Zesde actieprogramma betreffende de Nitraatrichtlijn

Alle EU-lidstaten dienen actieprogramma’s op te stellen ter uitvoering van de Nitraatrichtlijn. Eind december 2017 heeft de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) het zesde actieprogramma betreffende de Nitraatrichtlijn (2018-2021) aan de Tweede Kamer aangeboden. In dit actieprogramma is het meststoffenbeleid voor de komende vier jaar vastgesteld. Door middel van dit actieprogramma beoogt Nederland aan de voorwaarden van de Nitraatrichtlijn te voldoen en een voldoende basis te creëren voor een nieuwe aanvraag van een derogatie van de Nitraatrichtlijn.

Door:

Mirthe Mulders en Pauline A’Campo, Europa decentraal

Bron:

Kamerbrief, Rijksoverheid

Meer informatie:

Water, Europa decentraal
Minder nitraat in grondwater door Europese Nitraatrichtlijn, nieuwsbericht Europa decentraal
Wetgevingsvoorstel tot wijziging van de comitologieprocedure, nieuwsbericht Europa decentraal

 

X