Nederlandse staat wint zaak luchtkwaliteit: geen aantoonbare schade

22 januari 2018Klimaat

De Nederlandse staat heeft zijn verplichting geschonden om aan de Europese grenswaarden voor luchtverontreinigende stoffen te voldoen. Dit blijkt uit een uitspraak van de rechtbank Den Haag. Toch leidt dit oordeel niet tot een veroordeling van de Staat, omdat niet is gebleken dat de personen voor wie Milieudefensie en Stichting Adem opkomen schade hebben geleden. Nederland neemt bovendien voldoende maatregelen om de periode van overschrijding van de grenswaarden zo kort mogelijk te houden. Beide partijen kunnen nog tegen deze uitspraak in hoger beroep gaan.

Europese luchtkwaliteitseisen

De EU stelt regels over de luchtkwaliteit in de EU-lidstaten. In de EU-luchtkwaliteitsrichtlijn (Richtlijn 2008/50/EG) zijn normen opgenomen voor luchtverontreinigende stoffen. De richtlijn schrijft voor dat de hoeveelheid van verontreinigende stoffen in de lucht onder bepaalde grenswaarden moet worden gebracht en gehouden. De Nederlandse staat is daarvoor verantwoordelijk. Om te voldoen aan de gestelde Europese normen heeft Nederland het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) gelanceerd. In dit programma werken het Rijk, provincies en gemeenten samen om de luchtverontreiniging te verminderen.

Uitspraak bodemprocedure                           

In de bodemprocedure in deze zaak heeft de rechtbank Den Haag geoordeeld dat vaststaat dat de grenswaarden uit de EU-luchtkwaliteitsrichtlijn niet worden gehaald. Toch leidt dit niet tot een veroordeling, omdat niet kan worden aangetoond dat de personen voor wie Milieudefensie en Stichting Adem opkomen schade hebben geleden. De rechtbank overweegt dat de Staat gehouden blijft de grenswaarden te bereiken, maar stelt vast dat niet kan worden verwacht dat  nu al of op korte termijn aan de luchtkwaliteitseisen kan worden voldaan. Daarbij houdt de rechtbank rekening met de specifieke situatie in sommige steden in Nederland: belangrijke knooppunten dienen bijvoorbeeld bereikbaar te blijven, maar zorgen tegelijkertijd voor luchtverontreiniging.

Uitspraak kort geding

In het aan de bodemprocedure voorafgaande kort geding oordeelde de rechtbank Den Haag dat de Nederlandse staat niet voldoet aan de Europese luchtkwaliteitsnormen. Volgens de rechter moest de Nederlandse staat meer doen om de luchtkwaliteit in Nederland te verbeteren. Daarom moest een nieuw luchtkwaliteitsplan worden opgesteld met maatregelen dat ervoor zou zorgen dat de overschrijdingen in de hoeveelheid vervuilende stoffen in een zo kort mogelijke tijd zou zijn verdwenen. Uit de uitspraak in de bodemprocedure blijkt dat het nationale luchtkwaliteitsplan van Nederland inmiddels voldoet. 

Door:

Matthijs Binnema, Europa decentraal 

Bron:

Uitspraak Rechtbank Den Haag kort geding 7 september 2017
Uitspraak Rechtbank Den Haag bodemprocedure 27 december 2017
Monitoringsrapportage NSL 2017 Stand van zaken, RIVM

Meer informatie:

Nederland moet meer doen om luchtkwaliteit te verbeteren, nieuwsbericht Europa decentraal
Verbetering luchtkwaliteit in Europese steden noodzakelijk, nieuwsbericht Europa decentraal
Duurzaamheid, milieu en klimaat, Europa decentraal