Nieuw cohesieverslag wakkert discussie over EU-fondsen na 2020 verder aan

16 oktober 2017

Op 9 oktober 2017 publiceerde de Europese Commissie het zevende cohesieverslag. Hierin wordt de stand van zaken in de Europese regio’s opgemaakt, lessen worden getrokken uit de cohesie-uitgaven in de crisisjaren en de context wordt geschetst voor het cohesiebeleid na 2020. Belangrijke conclusie: de EU economie herstelt zich, maar er zijn nog altijd grote ongelijkheden binnen de lidstaten en tussen de lidstaten onderling.

Vergrootglas

Bij het analyseren van de huidige situatie van de economische, sociale en territoriale cohesie legt het cohesieverslag de EU onder een vergrootglas: de Europese economie is zich aan het herstellen, maar er zijn nog steeds ongelijkheden binnen de lidstaten en tussen de lidstaten onderling. De overheidsinvesteringen in de EU zijn nog altijd lager dan vóór de crisis. Regio’s en lidstaten hebben echter nog meer steun nodig om de uitdagingen het hoofd te bieden die in de discussienota over de toekomst van de EU-financiën zijn aangegeven; de digitale revolutie, globalisering, demografische veranderingen en sociale cohesie, de economische convergentie en klimaatverandering.

Commissaris Crețu

Volgens Eurocommissaris voor Regionaal Beleid, Crețu, blijkt uit het verslag dat de EU meer cohesie nodig heeft. “De crisis is weliswaar voorbij, maar heeft in veel regio’s duidelijk littekens nagelaten. Zij hebben het cohesiebeleid nodig om de problemen van vandaag en morgen het hoofd te kunnen bieden.” Commissaris voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken, Vaardigheden en Arbeidsmobiliteit, Marianne Thyssen, zei hierover: “dit cohesieverslag van 2017 laat zien dat beduidende investeringen nodig zijn wil het huidige economische herstel doorzetten. Dit is essentieel om een verschil te maken voor onze economieën, onze arbeidskrachten en de Europese bevolking.”

Discussie

Het cohesieverslag loopt niet vooruit op het definitieve voorstel van de Commissie, dat wordt verwacht in mei 2018. Het zwengelt wel de discussie over het cohesiebeleid na 2020 verder aan. Het verslag bevat een voorstel voor een EU-breed beleid dat drie hoofddoelen heeft:

  • de globalisering in goede banen leiden;
  • zorgen dat niemand wordt uitgesloten;
  • structurele hervormingen ondersteunen.

EU-breed beleid

De afgelopen twintig jaar heeft het cohesiebeleid resultaten opgeleverd in alle regio’s van de EU en was het een belangrijke bron van investeringen. Europees cohesiebeleid was rechtstreeks verantwoordelijk voor het creëren van 1,2 miljoen banen in de EU in de afgelopen tien jaar, toen de groei ondersteunende overheidsinvesteringen in veel lidstaten kelderden. De regionale economische verschillen zijn langzaam weer kleiner aan het worden. Het debat begon met de discussienota over de toekomst van de EU-financiën; moet het cohesiebeleid zich nu alleen nog richten op de minder ontwikkelde regio’s?

Verschillen

De Europese regio’s laten momenteel weer groei zien, zo blijkt uit het cohesieverslag, maar niet in hetzelfde tempo. Veel regio’s met een rijkdom rond het EU-gemiddelde lijken vast te zitten in een “middeninkomensval”. Sommige regio’s hebben de prijs van de globalisering betaald, maar zij hebben er nog niet van kunnen profiteren. Daarnaast wordt in het verslag benadrukt dat het huidige niveau aan investeringen niet toereikend is om de doelstellingen voor 2030 wat betreft het aandeel hernieuwbare energie en de broeikasvermindering te halen. Alle regio’s van de EU hebben daarom meer financiering nodig om de economie koolstofvrij te maken.

Volgende stappen 

Begin 2018 vindt een openbare raadpleging over de toekomst van het cohesiebeleid plaats. In mei 2018 presenteert de Commissie haar voorstel voor het meerjarig financieel kader (MFK), gevolgd door voorstellen voor het cohesiebeleid na 2020.

Door:

Ilse Buijs

Bron:

Persbericht, Europese Commissie