Nieuw Europees actieplan voor circulaire economie

7 december 2015Milieu

Vice-voorzitters Timmermans en Katainen van de Europese Commissie hebben 2 december het herziene pakket voor een circulaire economie gepresenteerd. Met het pakket wil de Europese Commissie maatregelen introduceren om consumenten en bedrijven zuiniger te laten omspringen met grondstoffen, meer te recyclen en minder weg te gooien.

In december 2014 besloot de Commissie een wetgevingsvoorstel op het gebied van afval in te trekken en in 2015 een ambitieuzer voorstel te presenteren. Tijdens de presentatie van het nieuwe voorstel liet Eerste Vicevoorzitter Timmermans weten dat er nu een plan is voor beter afvalbeheer met ondersteunende maatregelen voor de gehele productcyclus.

Rol voor lokale overheden

Eerste Vicevoorzitter Timmermans, verantwoordelijk voor duurzame ontwikkeling, zei vervolgens: “Door deze combinatie van slimme regelgeving en stimulansen op EU-niveau worden bedrijven en consumenten, maar ook nationale en lokale overheden, de drijvende kracht achter deze transformatie.”

Integrale strategie

De provincies hebben gepleit voor een integrale strategie van de circulaire economie. Dus niet alleen een focus op recycling en afvalverwerking, maar kijken naar de hele waardeketen en daarbij te zoeken naar koppelingen met andere sectoren.

Kritiek

Tijdens de plenaire vergadering van het Comité van de Regio’s op 3 december kreeg Timmermans de kritiek dat het pakket minder ambitieus is dan het vorige voorstel. Ook NGO’s, journalisten en  Europarlementariërs uitten hun onvrede over het nieuwe voorstel.

Timmermans pareerde de kritiek op 3 december in het Comité en op 2 december tijdens de persconferentie. Hij liet weten dat hij compromissen moet sluiten om de wetsvoorstellen tot een succes te maken. Timmermans zei tijdens de persconferentie: “Dit pakket is ambitieuzer dan het vorige voorstel omdat het de cirkel rondmaakt. Het vorige pakket ging alleen over afval.”

“Cruciale elementen ontbreken”

Europarlementariër Bart Staes (BE/Groenen) zei in een reactie: “De retoriek van de Europese Commissie van vandaag klinkt geweldig en ziet er alomvattend uit (…). Het ontbreekt echter aan cruciale elementen die wel aanwezig waren in het oorspronkelijke teruggetrokken voorstel.”

Staes noemt hier het verdwijnen van de koppeling met het Europees semester (een cyclus van coördinatie van het Europese economische beleid) en het ontbreken van bindende doelstellingen voor onder meer het verminderen van voedselverspilling en afval in zee.

Afvaldoelstellingen

Op het gebied van afvalbeheer zijn de doelstellingen bijgesteld:
–  een gemeenschappelijk streefdoel voor de EU van 65 % recycling van stedelijk afval tegen 2030 – met een uitzondering voor zeven lidstaten die dit streefdoel pas in 2035 hoeven te bereiken (was 70% in vorige voorstel – zonder uitzonderingen);
–  een gemeenschappelijk streefdoel voor de EU van 75 % recycling van verpakkingsafval tegen 2030; (was 80% in het vorige voorstel);
–  Gemeenschappelijke methodologie ontwerpen om voedselverspilling te meten (was indicatief doel om de verspilling van voedsel met 30 procent terug te dringen tegen 2025. Doelstelling is vervallen).

Nieuwe doelstellingen

Naast afvalreductiemaatregelen stelt de Commissie ook de volgende doelstellingen voor:
–  Ecodesign-maatregelen om naast de energie-efficiëntie de repareerbaarheid, duurzaamheid en recycleerbaarheid van producten te bevorderen;
–  Een herziene meststoffenverordening om de erkenning van biologische en afvalgebaseerde meststoffen in de interne markt te vergemakkelijken;
–  Een reeks maatregelen over het hergebruik van water, waaronder een wetgevingsvoorstel over minimumvoorschriften voor het hergebruik van afvalwater.

Financiering

Voor de overgang wordt de komende twee jaar meer dan 650 miljoen euro beschikbaar gemaakt uit Horizon 2020 (het EU-financieringsprogramma voor onderzoek en innovatie), 5,5 miljard euro uit de structuurfondsen voor afvalbeheer, financiering uit het ESIF en investeringen op nationaal niveau in de circulaire economie.

Seminar

In februari organiseert het HNP een bijeenkomst in Brussel over het onderwerp circulaire economie.

Door:

Roxanne Koenis, Huis van de Nederlandse Provincies

Bronnen:

Persconferentie presentatie circulaire economie, Europese Commissie
Tijdspad uitvoering voorstel, Europese Commissie
Persbericht ‘Maak de cirkel rond: goedkeuring Commissie voor het ambitieuze nieuwe pakket circulaire economie ter bevordering van het concurrentievermogen, werkgelegenheid en duurzame groei’, Europese Commissie
Persbericht ‘MEPs welcome new circular economy proposals but regret weaker waste targets’, Europees Parlement
Artikel ‘Circulaire Economie: Timmermans breekt belofte’, Groen