Zoeken

ALTIJD OP DE HOOGTE?

Welke ontwikkelingen in de EU zijn van belang voor gemeenten, provincies en waterschappen? En wat betekent dat voor de dagelijkse praktijk?

Nieuw Groenboek kunststofafval zorgt voor EU-brede discussie

11 maart 2013Duurzaamheid, milieu en klimaat

Op 7 maart publiceerde de Europese Commissie een Groenboek dat aanzet tot een gestructureerde discussie over de wijze waarop kunststofproducten tijdens hun hele levenscyclus duurzamer kunnen worden gemaakt en hoe de impact van kunststofafval op het milieu kan worden beperkt. Het Groenboek heeft als doel feiten en meningen te verzamelen om de gevolgen van kunststofafval te beoordelen en een Europese strategie te ontwikkelen om deze te verminderen.

Kunststof is onvermijdelijk geworden in de moderne maatschappij. Het is veelzijdig en duurzaam, maar juist door deze duurzaamheid is de verwijdering ervan een probleem. Wanneer kunststofafval eenmaal in het milieu terechtkomt, vooral in het mariene milieu, kan het daar honderden jaren achterblijven. Elk jaar komt er tien miljoen ton afval, vooral kunststof, terecht in de oceanen en zeeën, die daardoor ’s werelds grootste stortplaats van kunststof zijn geworden.

Belanghebbenden worden door de Commissie gevraagd naar hun mening over de vraag of, en hoe, de bestaande wetgeving moet worden aangepast om kunststofafval te beheren en prioriteit te geven aan hergebruik, recycling en terugwinning van kunststofafval boven storten.

Eurocommissaris voor Milieu Janez Potočnik roept alle belanghebbenden op om een bijdrage te leveren aan de discussie over de vraag hoe we van kunststof een deel van de oplossing maken in plaats van het probleem: “Het beheer van kunststofafval is een grote uitdaging voor de bescherming van het milieu, maar ook een uitgelezen kans voor een efficiënt gebruik van hulpbronnen. In een kringloopeconomie waar een hoog recyclingpercentage een oplossing voor materiaalschaarste biedt, zie ik een toekomst voor kunststof.”

Recycling

Kunststof wordt in onze wegwerpmaatschappij vaak gezien als een goedkoop verbruiksmateriaal en het recyclingpercentage is laag. De helft van alle kunststofafval in Europa wordt gestort. Dit zou moeten worden vermeden omdat kunststof gevaarlijke bestanddelen kan bevatten en het storten ervan tot ongewenste emissies en geconcentreerde vervuilende restanten kan leiden.

In het Groenboek ligt de nadruk op de grote betekenis van kunststof voor veel industriële processen en toepassingen, en de potentiële economische winst van een hoger recyclingpercentage. Naarmate de wereldbevolking groeit en de natuurlijke hulpbronnen schaarser worden, wordt recycling van kunststof een alternatief voor de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen. Om deze ontwikkeling te versnellen, zijn betere randvoorwaarden nodig om ecologische ontwerpen en milieuvriendelijke innovatie te bevorderen, zodat al bij het ontwerp van kunststofproducten rekening wordt gehouden met afvalpreventie.

De bijzondere uitdagingen van kunststofafval komen momenteel niet specifiek in de EU-afvalwetgeving aan de orde. De lidstaten moeten prioriteit geven aan afvalpreventie en recycling boven andere vormen van afvalverwerking, zoals geldt voor alle afvalstromen die worden genoemd in de kaderrichtlijn afvalstoffen, maar er moet duidelijk nog meer gebeuren.

Er is ook behoefte aan standpunten over de doeltreffendheid van eventuele recyclingdoelstellingen en van economische maatregelen zoals het verbieden of belasten van het storten van afval en diftar-systemen (gedifferentieerde tarieven). In het Groenboek wordt bovendien gezocht naar manieren om de modulaire en scheikundige formules van kunststof te wijzigen om de recycleerbaarheid te verbeteren, naar methoden om zwerfvuil op zee te verminderen en wordt gevraagd of biologisch afbreekbare kunststoffen bevorderd moeten worden.

Volgende stappen

De raadpleging, die 26 vragen omvat, duurt tot begin juni 2013. Het resultaat wordt gebruikt voor verdere beleidsmaatregelen in 2014 als onderdeel van een meeromvattende evaluatie van het afvalbeleid, die vooral gericht is op de bestaande doelstellingen voor afvalterugwinning en storten.

Door:

Marloes van Nistelrooij, Huis van de Nederlandse Provincies, Brussel

Bron:

Europese Commissie, ‘Environment: What should we do about plastic waste? New Green Paper opens EU-wide reflection’, 7-3-2013

Meer informatie:

Europese Commissie, Environment
Europese Commissie, Afval
Kaderrichtlijn afvalstoffen
Stappenplan voor efficiënt hulpbronnengebruik in Europa
Zevende milieuactieprogramma

X