Nieuwe regelgeving voor havendiensten goedgekeurd door EP

14 maart 2016Staatssteun Vervoer

Het Europees Parlement heeft de afgelopen week groen licht gegeven voor een nieuwe ‘havendiensten verordening’. Het doel van deze verordening is om de financiën van Europese zeehavens transparant te maken en de diensten rondom havens te liberaliseren. Hierdoor kunnen havens aan concurrentiekracht winnen en kan het Europese speelveld gelijk getrokken worden.

Havendiensten

Het doel van de verordening is om een kader voor markttoegang tot havendiensten te maken. Maar wat zijn havendiensten? Uit het voorstel van de Commissie blijkt dat de onder andere onderstaande categorieën van havendiensten waarschijnlijk onder de toepassing van de verordening zullen vallen.

  • Bunkering;
  • Vrachtafhandeling;
  • Passagiersdiensten.

Transparantie

Tot op heden is de markt voor havendiensten erg gesloten. Met het creëren van een havendiensten verordening beoogt de Europese Commissie deze markten open te breken en een gelijk speelveld te creëren. Meer concurrentie moet bovendien de prijzen naar beneden halen voor deze diensten. Wanneer de verordening in werking treedt heeft dit als gevolg dat de tarieven van havendiensten en de overheidsinvesteringen in havens transparanter en inzichtelijker worden.

Staatssteun tegengaan door transparantie

De nieuwe havendiensten verordening beoogt meer openheid te geven over de financiën van Europese zeehavens. Dit moet ervoor zorgen dat het ‘onder de tafel’ verstrekken van subsidies door (regionale) overheden voortaan beter wordt aangepakt. Publieke middelen moeten transparant in de boekhoudingen voor havens worden weergeven. Daarnaast komt er een strakker regime voor het tariefbeleid en voor overheidsinvesteringen. Tarieven mogen niet ‘buiten proportie tot hun economische waarde’ zijn. Woekertarieven in bijvoorbeeld monopoliesituaties worden zodoende niet langer getolereerd. Zoals het nu in de concept-verordening staat, stellen lidstaten in de toekomst de regels betreffende de sancties zelf vast en delen deze mee aan de Commissie. Verder moeten de lidstaten een of meer instanties aanwijzen voor het uitvoeren van onafhankelijk toezicht.

Behouden mate van vrijheid

Toch behouden de Europese zeehavens een grote mate van vrijheid in de manier waarop havendiensten georganiseerd worden. Dienstverleners als loodsen, slepers en roeiers hoeven niet geliberaliseerd te worden. Ook mogen havenbeheerders bepaalde diensten zelf blijven aanbieden. Daarnaast kunnen huidige regelingen voor havendiensten blijven bestaan, mits ze aan minimumvereisten voldoen.

Voortgang

Er is nog een lange weg te gaan tot de vaststelling van Europese havenverordening. Het eerste voorstel van de Europese Commissie dateert van 2013. Hoewel het Europees Parlement groen licht heeft gegeven, treedt de verordening nog niet in werking. Volgens het Europese wetgevingsproces moet de Raad van Ministers ook nog over deze verordening belissen. Daarn moet er nog een akkoord bereikt worden tussen het Europees Parlement, de Commissie en de Raad van ministers. De Nederlandse staatssecretaris Sharon Dijksma heeft recentelijk laten weten dat ze gaat proberen dat tijdens het Nederlandse voorzitterschap in de eerste helft van dit jaar voor elkaar te krijgen.

Door:

Paul Zondag en Femke Salverda, Europa decentraal

Bron:

Persbericht, Europees Parlement

Meer informatie:

Havens, Europa decentraal
Vrij verkeer, Europa decentraal
Staatssteun, Europa decentraal