Het nieuwe Meerjarig Financieel Kader 2028–2034 bepaalt de koers én financiering van Europees beleid. Sophia Vermaas (KED) en Jessie Post (VNG) leggen uit wat de onderhandelingen betekenen voor Nederlandse decentrale overheden, welke keuzes nu worden gemaakt en waarom dit moment cruciaal is.
Lees meer
Van 12 tot en met 14 oktober vond in Brussel de Europese Week van Regio’s en Steden plaats. Een verslag van de belangrijkste inzichten en ontwikkelingen, met bijzondere aandacht voor betaalbaar wonen en de toekomst van het Europese cohesiebeleid.
De Europese Commissie heeft een uitvoeringshandeling vastgesteld. Deze uitvoeringshandeling geeft invulling aan de Richtlijn industriële emissies en emissies uit de veehouderij.
De Europese Commissie evalueert het Internationaal aanbestedingsinstrument, haar drukmiddel tegen landen die EU-bedrijven weren van overheidsopdrachten. Aanbestedende diensten kunnen hun ervaringen met de drempels, oorsprongsregels en de maatregel voor Chinese medische hulpmiddelen tot 27 november 2026 inbrengen via een openbare raadpleging.
Het nieuwe emissiehandelssysteem voor gebouwen en wegvervoer krijgt een steviger prijsrem. De Raad stelde de versterkte marktstabiliteitsreserve definitief vast. Wat betekent een gedempte CO2-prijs voor de energiekosten van gemeentelijk vastgoed, busconcessies en de aanpak van energiearmoede?
De Raad heeft de Defence Readiness 2030 Omnibus goedgekeurd om defensie-investeringen en vergunningprocedures te versnellen. Vergunningverlening krijgt kortere termijnen en centrale coördinatie. Provincies en gemeenten moeten bij ruimtelijke plannen rekening houden met defensieprojecten, terwijl bestaande bevoegdheden behouden kunnen blijven.
De Europese Commissie heeft de Accelerator voor investeringen in waterweerbaarheid gepresenteerd. Extra investeringen zijn nodig in alle stadia van het waterbeheer, ook van particuliere investeerders. Meerdere waterprojecten komen daarom in aanmerking voor gratis advies via Green Assist. De Accelerator heeft als doel om hiermee veelbelovende projecten te bevorderen en bij te dragen aan het overbruggen van de investeringskloof.
De Raad bepaalde op 30 september 2026 zijn standpunt over het voorstel van de Commissie. De Commissie heeft een verordening voorgesteld om milieubeoordelingen in vergunningsprocedures te versnellen en tegelijkertijd een hoge milieustandaard te waarborgen. Deze verordening draagt met name bij aan versnelde vergunningsprocedures voor strategische sectoren, waaronder betaalbare huisvesting en hernieuwbare energie.
De EmpCO-richtlijn is in september 2026 in werking getreden. Deze richtlijn verstrengt de regelgeving omtrent verstrekking van misleidende informatie over duurzaamheid van producten en diensten door bedrijven, ofwel greenwashing.
In aanloop naar de begrotingsperiode 2028–2034 staat het Europese financieringslandschap voor ingrijpende veranderingen. Bestaande fondsen worden samengevoegd, beleidsprioriteiten verschuiven en nieuwe subsidiemogelijkheden ontstaan. Gastauteurs Steven Berens en Joost Rooijmans (ERAC) bespreken wat deze ontwikkelingen betekenen voor decentrale overheden en hoe zij zich tijdig kunnen voorbereiden op toekomstige Europese financieringskansen.
De komende periode openen verschillende Europese calls op het gebied van onder meer duurzame energie, de energietransitie en stedelijke ontwikkeling. Voor decentrale overheden biedt dit wederom kansen om duurzame ontwikkeling te bevorderen.
De oproep voor EUI Peer Reviews van het najaar van 2026 is op 1 oktober van start gegaan en loopt tot 12 november 2026. Deze oproep is bedoeld voor steden die een strategie voor duurzame stedelijke ontwikkeling uitvoeren met EFRO-steun op grond van artikel 11 van het EFRO. De steden worden beoordeeld tijdens Peer Review-bijeenkomsten die tussen maart en juli 2027 plaatsvinden.
De Raad gaf definitief groen licht voor de Terugkeerverordening: langere bewaringstermijnen, langere inreisverboden en mogelijke sancties bij niet-meewerken. De Richtlijn blijft nog twaalf maanden gelden. Gemeenten moeten intussen opvang blijven bieden aan mensen zonder verblijfsrecht. Wat betekent dit voor gemeenten?