Onderhandelingen toekomstig Gemeenschappelijk Landbouw Beleid

15 februari 2013

Er gebeurt veel rondom het nieuwe Gemeenschappelijke Landbouw Beleid (GLB). Het Europees Parlement (EP) stemde op 23 en 24 januari jl. over het nieuwe GLB-pakket en is van mening dat Nederland minder gekort moet worden dan in de voorstellen van Eurocommissaris Ciolos de bedoeling was. Een lijn die niet is gevolgd in de Europese Raad. Bij de onderhandelingen over het MFK blijft het voorstel van Ciolos (korting van 8% voor NL) gehandhaafd.

Ierland als voorzitter van de eu

Tot 1 juli 2013 is de lidstaat Ierland voorzitter van de Europese Unie. De verwachting is dat Ierland probeert voor die datum tot een Brussels akkoord te komen op het gebied van GLB. Dat betekent dat het EP en de Landbouwraad het voor die tijd met elkaar eens moeten worden.

Rapport Santos

Op 23 en 24 januari vonden in de landbouwcommissie van het EP stemmingen plaats. De commissie AGRI stemde over het rapport van het Portugese parlementslid Capoulos Santos. Nadat er 7400 amendementen waren ingediend heeft Santos een compromisvoorstel gemaakt. De uitkomst hiervan is dat het Parlement ervan overtuigd is dat de lidstaat Nederland minder gekort wordt dan in de voorstellen van de Eurocommissaris de bedoeling was. Ook is besloten dat bij de vergroeningsmaatregelen meer flexibiliteit wordt ingebouwd. De voorgestelde vergroeningsmaatregelen zijn niet van tafel, maar worden wat het EP betreft minder streng doorgevoerd dan de Europese Commissie eerder voorstelde. In plaats van verplichte maatregelen (permanent grasland, gewasdiversificatie en 7% ecologisch beheer) komen er andere maatregelen  voor de gewenste vergroening en duurzaamheid. Ook het ingebrachte punt van de Nederlandse provincies om voor een ‘zachte landing’ (fatsoenlijke overgangsperiode) te zorgen krijgt steun van het EP. De uitslag van de stemmingen komt in maart aan de orde in de plenaire zitting van het EP.

Meerjarig Financieel Kader

Op 7 en 8 februari kwam  de Europese Raad bijeen en werd een akkoord bereikt over de uitgavenplafonds van het Meerjarig Financieel Kader (MFK). Het totale budget voor landbouw blijft onveranderd ten opzichte van het voorstel (373.479 miljard). 85,086 Miljard wordt gereserveerd voor plattelandsontwikkeling en 277,852 miljard voor markgerelateerde maatregelen en directe inkomenssteun. Voor crisis in de landbouwsector wordt een extra 2,8 miljard uitgetrokken. Daarnaast is overeengekomen dat alle lidstaten in 2020 tenminste 196 euro per hectare zullen moeten ontvangen. Onderdeel van het akkoord is ook dat er tot 15% overgeheveld mag worden tussen eerste en tweede pijler. Voor Nederland betekent het akkoord dat de korting van 8% blijft staan. In het EP is overeengekomen dat die korting tot 5% teruggebracht wordt. De belangrijkste vraag is of het EP de uitgavenplafonds voor Landbouw inclusief het totale MFK uiteindelijk verwerpt of goedkeurt. Bij en verwerping komt ook het opstellen van de Europese jaarbegroting voor 2014 in het gedrang en wordt de uitvoering verder vertraagd.

In maart van dit jaar zouden de landbouwministers tot een akkoord op hoofdlijnen moeten komen over het GLB-pakket. Daarna beginnen de onderhandelingen tussen de Europese Raad en EP. Uiteindelijk moet er voor 1 juli 2013 een akkoord zijn bereikt over de basisverordeningen van het GLB. Een akkoord na 1 juli kan een totstandkoming van de begroting voor 2014 belemmeren. Na de goedkeuring van de basisverordeningen dienen er uitvoeringsverordeningen te worden opgesteld, waarmee over kan worden gegaan tot implementatie in de lidstaten. De te beperkte tijd voor lidstaten om tot implementatie over te gaan en de moeilijke onderhandeling over onder andere vergroening leidt naar verwachting tot overgangsmaatregelen voor 2014. Het nieuwe stelsel van toeslagrechten zal naar verwachting pas in 2015 ingevoerd kunnen worden. Ook voor het plattelandsbeleid wordt een overgangsjaar verwacht, waarbij enkele onderdelen zoals het kennisbeleid van kracht kunnen worden. De Commissie doet in april hiervoor de nodige voorstellen, die ook aan het EP moeten worden voorgelegd. Dit betekent dat naar verwachting voor 2014 gedeeltelijk oud beleid gefinancierd zal worden met nieuw geld.

Door:

Tytsy Willemsma en Alexander van den Bosch, Huis van de Nederlandse Provincies, Brussel

Meer informatie:

Eurocommissaris Ciolos
Caloulos Santos