Maatschappelijk aanbesteden

Maatschappelijk aanbesteden is een manier om bewoners en maatschappelijke partners bij het beleid en de uitvoering van publieke taken te betrekken. Daarbij staat het maatschappelijk rendement centraal, de route ernaartoe (de uitvoering) laat de overheid over aan de samenleving.

Bij maatschappelijk aanbesteden gaat het om:

  • publieke taken (waarvoor de overheid verantwoordelijk is);
  • die (deels) worden overgedragen aan (combinaties van) bewoners/(sociaal) ondernemers/maatschappelijke instellingen;
  • hiervoor worden (politieke) kaders/voorwaarden geformuleerd;
  • hierover wordt (op onderdelen) verantwoording afgelegd.

De juridische vorm waarin het overdragen van de taken wordt gegoten is afhankelijk van de inhoud van de vraag, het aanbod en kwaliteiten van partijen en het type activiteit dat de gemeente beoogt. Het aanbestedingsrecht is van toepassing als de activiteiten de vorm hebben van een overheidsopdracht of van een concessieovereenkomst.

Meerwaarde maatschappelijk aanbesteden

Bewoners, (sociaal) ondernemers en maatschappelijke organisaties hebben vaak duidelijker zicht op wat er beter zou kunnen in hun buurt, dorp of stad en op hoe zij dit kunnen realiseren. Maatschappelijk aanbesteden biedt de mogelijkheid om initiatieven van bewoners, (sociaal) ondernemers of maatschappelijke organisaties, door middel van samenwerking vorm te geven. Hierbij kan één partij betrokken zijn, maar bij complexe vraagstukken die om vernieuwende en integrale oplossingen vragen zijn meestal meerdere partijen betrokken. Het initiatief voor maatschappelijk aanbesteden kan zowel genomen worden door de overheid, als door bewoners, (sociaal) ondernemers of maatschappelijke organisaties.

Right to Challenge

Bij maatschappelijk aanbesteden kan ook gedacht worden aan het Right to Challenge. Het Right to Challenge is bedoeld om de invloed van burgers op het lokaal bestuur te vergroten. Het staat voor het recht van bewonersgroepen om de overheid uit te dagen om de uitvoering van publieke taken over te dragen, als zij een publieke taak beter en/of goedkoper kunnen uitvoeren dan de overheid zelf.

Meer informatie over maatschappelijk aanbesteden

Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft in 2013 een Informatieblad Maatschappelijk Aanbesteden opgesteld en in 2015 een Juridisch Leaflet Maatschappelijk Aanbesteden. Hierin staat praktische informatie en voorbeelden van maatschappelijke opgaven die de overheid door de samenleving laat aanpakken.

Meer weten over dit onderwerp?

Werkt u voor een decentrale overheid of het Rijk en hebt u een vraag over dit onderwerp? Neem dan contact op met de helpdesk van Europa decentraal:

STEL UW VRAAG

Nieuws Maatschappelijk aanbesteden

Overheden in Europa maken te weinig gebruik van duurzaam aanbesteden

Overheden maken onvoldoende gebruik van de mogelijkheden om duurzame-, sociale en innovatiegerichte overwegingen op te nemen in aanbestedingen. Dat blijkt uit een briefing van de Europese Commissie over duurzaam aanbesteden in de EU. Aangezien overheidsopdrachten kunnen bijdragen aan het behalen van de klimaatdoelstellingen van Parijs en de circulaire economie-ambities van de EU, is het advies is om het aantal verplichte groene aanbestedingen te verhogen. Ook moeten er duidelijkere richtlijnen en instrumenten komen om ambtenaren rechtszekerheid te bieden op het gebied van duurzame overheidsopdrachten.

Lees het volledige bericht

Rapport Maatschappelijk Verantwoord Inkopen: minstens 4,9 megaton minder CO2-uitstoot

Duurzaam inkopen in bepaalde productgroepen door (decentrale) overheden heeft geleid tot minstens 4,9 megaton minder CO2-uitstoot. Dit blijkt uit een rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dat op 26 februari 2018 is gepubliceerd. Aan de hand van illustraties van acht verschillende productgroepen wordt in het rapport een methode voor het evalueren van het effect van maatschappelijk verantwoord inkopen beschreven.

Lees het volledige bericht

Maatschappelijk aanbesteden, hoe moet dat nu? Er is nu een handreiking!

Maatschappelijk aanbesteden is relatief nieuw en vergt van overheden als opdrachtgevers toegepaste kennis en vaardigheden. Er worden echter nog veel kansen gemist, omdat overheidsinstanties – maar ook nieuwe aanbieders – nog onvoldoende op de hoogte zijn van de juridische mogelijkheden die zij bij aanbestedingen tot hun beschikking hebben. Daarom is er nu een handreiking maatschappelijk aanbesteden: Juridische mogelijkheden om de kracht van de samenleving te benutten bij aanbestedingen.
Lees het volledige bericht

Praktijkvragen Maatschappelijk aanbesteden

Moet onze gemeente de Europese interne marktregels toepassen bij initiatieven voor de integratie van asielzoekers en vluchtelingen?

Onze gemeente vangt vluchtelingen op en werkt hard aan beleid op het gebied van de opvang en integratie van vluchtelingen. Zijn er Europese initiatieven die ons op weg kunnen helpen? En moeten wij rekening houden met Europese regels over aanbesteden en staatssteun bij de uitvoering van ons beleid?

Bekijk het antwoord

Publicaties Maatschappelijk aanbesteden